khi hình thành liên kết hoá học các nguyên tử có xu hướng nhường nhận hoặc góp chung electron để đạt tới cấu hình eletron bền vững của khí hiếm

như trong phân tử PH3 nguyên tử hydrogen có 1 electron hoá trị nguyên tử P có 6 electron hoá trị , xung quanh nguyên tử P có 8 electron bao quanh và có 3 H ở xung quanh P

Nguyên tử photpho (Z = 15) có cấu hình electron:

1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^3, nên có 5 electron hoá trị ở lớp ngoài cùng.

Nguyên tử hiđro (Z = 1) có cấu hình 1s^1, cần thêm 1 electron để đạt cấu hình bền.

Để thoả mãn quy tắc octet, nguyên tử P cần thêm 3 electron. Vì vậy, P dùng chung 3 electron độc thân của mình với 3 nguyên tử H, mỗi nguyên tử H góp 1 electron, tạo thành 3 liên kết cộng hoá trị đơn P–H.

Sau khi hình thành liên kết:

• Nguyên tử P có 8 electron ở lớp ngoài cùng (3 cặp electron liên kết và 1 cặp electron không liên kết).
• Mỗi nguyên tử H đạt cấu hình bền với 2 electron (quy tắc duet).

Do đó, phân tử PH₃ được hình thành và bền vững nhờ các liên kết cộng hoá trị, phù hợp với quy tắc octet.

a cấu hình electron z=8

1s2 2s2 2p4

b cấu hình electron theo ô obital