Nguyễn Khuyến là một trong những gương mặt lớn của văn học Việt Nam cuối thế kỉ XIX. Bên cạnh mảng thơ trữ tình viết về làng quê, ông còn để lại nhiều bài thơ trào phúng sắc sảo, thể hiện cái nhìn thẳng thắn, trung thực về bản thân và thời cuộc. Bài thơ “Tự trào” là một ví dụ tiêu biểu, qua đó nhà thơ vừa tự giễu mình, vừa kín đáo bộc lộ nỗi buồn trước danh lợi hão huyền của xã hội phong kiến.

Hai câu đầu mở ra một tiếng cười tự trào thật hóm hỉnh:

“Cũng chẳng giàu mà cũng chẳng sang,

Chẳng gầy chẳng béo, chỉ làng nhàng.”

Nhà thơ tự miêu tả mình bằng loạt từ phủ định, tạo cảm giác “vừa vừa”, “không nổi bật”, nghe tưởng nhẹ nhàng nhưng ẩn chứa nỗi đắng cay. Ở một thời buổi trọng danh lợi, ông tự nhận mình không có gì nổi trội: không giàu, không sang, ngoại hình cũng chẳng đặc biệt. Tiếng cười ấy như phủ một lớp sương tự giễu, nhưng phía sau là tâm trạng ngậm ngùi của người trí thức bất lực, không hợp thời thế.

Hai câu thực của bài thơ đã sử dụng những hình ảnh ẩn dụ hết sức độc đáo để nói về sự nghiệp và cuộc đời:

“Cờ đương dở cuộc không còn nước,

Bạc chửa thâu canh đã chạy làng.”

Ván cờ đang chơi dở mà “không còn nước” là ẩn dụ cho thời cuộc bế tắc, cho sự nghiệp của nhà thơ rơi vào thế bí giữa buổi loạn lạc. Hình ảnh “con bạc chưa tới canh đã chạy làng” lại so sánh nghiệp làm quan với người chơi bạc bỏ cuộc giữa chừng. Cách so sánh này vừa dí dỏm vừa chân thực: Nguyễn Khuyến tự nhận mình đã sớm từ quan, không tiếp tục dấn thân vào con đường danh lợi khi thấy thời thế đen bạc. Qua đó, nhà thơ thể hiện thái độ biết mình biết người, hiểu rõ giới hạn và hoàn cảnh của bản thân.

Đến hai câu luận, tiếng cười tự trào càng trở nên sâu sắc hơn:

“Mở miệng nói ra gàn bát sách,

Mềm môi chén mãi tít cung thang.”

Ông tự nhận mình nói năng có phần “gàn dở”, tri thức cũng chẳng phải gì ghê gớm. Nhưng tiếng cười ấy lại vừa hài hước, vừa châm biếm: cái “gàn” của Nguyễn Khuyến chính là cái gàn của người giữ đạo lí, không chịu xu nịnh thời đời. Hình ảnh “mềm môi vì rượu” không chỉ gợi sự say sưa mà còn cho thấy cách ông giải sầu, tìm lối thoát khỏi sự đời rối ren. Tự giễu như thế nhưng không hề tự hạ thấp mình, mà là cách ông nhìn rõ bản thân với thái độ khiêm tốn và thẳng thắn.

Hai câu kết đẩy tiếng cười lên mức châm biếm sâu cay:

“Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ,

Thế cũng bia xanh cũng bảng vàng!”

Nguyễn Khuyến tự giễu vì dù tự nhận tài năng và sự nghiệp bình thường, ông vẫn được đề tên trên “bia xanh bảng vàng” – những biểu tượng của danh vọng trong xã hội phong kiến. Đây là tiếng cười mỉa mai cả chính mình lẫn thời cuộc, khi danh vọng nhiều khi chỉ là hư danh, không phản ánh đúng thực chất con người. Qua đó, nhà thơ phê phán sự chạy theo danh lợi hão và nhấn mạnh giá trị của tri thức thật, năng lực thật.
Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú, lời thơ cô đúc, nhịp điệu chắc chắn. Các thủ pháp tự trào, tự mỉa mai, cùng hình ảnh ẩn dụ như ván cờ bí nước hay con bạc chạy làng tạo nên sắc thái trào phúng đậm nét. Ngôn ngữ giản dị, gần với đời thường nhưng giàu sức gợi, giúp tiếng cười trở nên nhẹ nhàng mà thấm thía.

Bài thơ “Tự trào” mang giá trị tư tưởng sâu sắc: thể hiện thái độ sống khiêm tốn, biết tự nhận thức, không tự cao, không chạy theo danh tiếng phù phiếm. Đồng thời, tác phẩm cũng phê phán sự hão danh và những giá trị giả tạo của xã hội phong kiến. Thông điệp ấy đến nay vẫn còn nguyên ý nghĩa: mỗi người cần rèn luyện năng lực thực chất, sống chân thành, không bị cuốn vào vòng xoáy danh lợi vô nghĩa.

Em đồng ý với ý kiến cho rằng tiếng cười cuối cùng có sức mạnh như một thứ vũ khí. Bởi đó là tiếng cười của bản lĩnh, ý chí và sự kiên cường sau những khó khăn, thử thách. Người có thể mỉm cười ở cuối cùng là người không gục ngã trước thất bại. Tiếng cười ấy giúp con người thêm tự tin, mạnh mẽ và được người khác nể phục. Vì vậy, mỗi người cần giữ vững niềm tin và không ngừng cố gắng để có được tiếng cười cuối cùng trong cuộc sống.

-“Thiếu phụ” tức là người phụ nữ trẻ tuổi, thường để chỉ người đã lập gia đình.

-Sắc thái nghĩa của từ "thiếu phụ" là trang trọng, lịch sự.

1. If you don’t drink more water, you will get more acne.

2. My sister wants to see the terraced fields, so she is going to Sa Pa.

3.Unless he spends time on his phone, he will complete his work.

1.The Muong earn a living by farming and raising animals.

2. They're in the habit of exercising after work.

New Year is a very important time for my family. We usually celebrate Lunar New Year, which is the biggest festival in Vietnam. Before New Year, all family members clean and decorate the house together. We believe this will bring good luck for the new year. On New Year’s Eve, my family has a big family dinner. We eat traditional food such as banh chung, boiled chicken and other special dishes. After dinner, we stay up late to welcome the new year and talk happily together. On the first days of the new year, we visit our relatives and wish them good health and happiness. Children often receive lucky money from adults. It makes us very happy. For me, New Year is not only a holiday but also a time for family love and reunion