Trần Tế Xương (Tú Xương) là nhà thơ nổi tiếng với giọng thơ trào phúng sắc sảo, đậm chất hiện thực. Nếu như nhiều bài thơ của ông dùng tiếng cười để phê phán xã hội, quan lại và chế độ khoa cử mục nát, thì bài thơ “Tự trào” lại đặc biệt ở chỗ nhà thơ hướng tiếng cười ấy vào chính bản thân mình. Qua đó, tác phẩm không chỉ thể hiện tài năng nghệ thuật mà còn bộc lộ nhân cách và tâm sự sâu kín của một nhà nho sống trong thời buổi giao thời đầy biến động.

Trước hết, bài thơ “Tự trào” gây ấn tượng bởi hình ảnh chân dung tự họa của Tú Xương. Nhà thơ không ngần ngại phơi bày những nét “xấu” của bản thân: nghèo khó, lận đận trong thi cử, công danh không thành. Ông tự vẽ mình là một con người bất tài trong con mắt xã hội, suốt đời long đong, thi mãi không đỗ. Cách nói ấy nghe qua tưởng như tự hạ thấp mình, nhưng thực chất lại là một thái độ châm biếm sâu cay đối với chế độ khoa cử đã không còn công bằng và giá trị thực chất.

Tiếng cười trào phúng trong bài thơ mang màu sắc tự giễu nhưng không hề nhẹ dạ hay vô nghĩa. Đằng sau sự tự cười mình là nỗi chua xót của một trí thức có tài, có ý thức về nhân cách nhưng không tìm được chỗ đứng trong xã hội đương thời. Tú Xương cười mình nghèo, mình dở, nhưng thực ra là cười cho một xã hội đảo lộn giá trị, nơi kẻ bất tài lại dễ thăng tiến còn người có học, có tâm thì bị bỏ rơi. Chính vì vậy, tiếng cười ấy vừa hài hước lại vừa thấm đẫm nỗi buồn.

Bài thơ còn cho thấy một Tú Xương có nhân cách đáng quý. Dù rơi vào cảnh túng thiếu, thất bại, ông vẫn giữ được thái độ tự trọng và cái nhìn tỉnh táo về bản thân. Việc dám “tự trào” chứng tỏ nhà thơ là người thẳng thắn, trung thực, không tự huyễn hoặc hay tô vẽ cho mình. Đồng thời, đó cũng là cách Tú Xương phản kháng lại hiện thực bằng tinh thần lạc quan, bản lĩnh và trí tuệ sắc bén.

Về mặt nghệ thuật, “Tự trào” sử dụng ngôn ngữ giản dị, gần với lời ăn tiếng nói hằng ngày nhưng giàu sức gợi. Giọng điệu trào phúng linh hoạt, kết hợp hài hòa giữa tiếng cười mỉa mai và cảm xúc chua chát. Bút pháp tự trào đã góp phần tạo nên phong cách rất riêng của Tú Xương trong nền văn học Việt Nam.

Tóm lại, bài thơ “Tự trào” không chỉ là một tác phẩm trào phúng đặc sắc mà còn là lời tự bạch chân thành của Trần Tế Xương. Qua tiếng cười tự giễu, người đọc cảm nhận được nỗi đau đời, nỗi buồn thế sự và nhân cách cao đẹp của một nhà nho yêu đời, yêu người nhưng không gặp thời. Chính điều đó đã khiến bài thơ để lại ấn tượng sâu sắc và giá trị lâu bền trong lòng người đọc.

Em hoàn toàn đồng tình với ý kiến này; tiếng cười không chỉ là liều thuốc tinh thần, giải tỏa căng thẳng mà còn là vũ khí tinh tế, sắc bén giúp chúng ta đối diện, phê phán và chế ngự cái xấu, thói hư tật xấu, lan tỏa năng lượng tích cực, xây dựng xã hội văn minh, vui vẻ hơn. Nó có sức mạnh cảm hóa mạnh mẽ, giúp con người nhận ra sai lầm và hướng tới điều tốt đẹp, khiến cái xấu phải lùi bước một cách nhẹ nhàng nhưng hiệu quả.

Thiếu phụ” là người phụ nữ trẻ đã có gia đình, cách gọi mang sắc thái trang trọng, cổ kính, gợi vẻ dịu dàng, kín đáo, thường dùng trong văn chương chứ ko dùng trong lời nói hằng ngày