Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ phân tích nhân vật Thúy Kiều trong đoạn trích trên

Trong đoạn trích, Thúy Kiều hiện lên là một người con gái đa tình, sâu nặng nghĩa tình và giàu đức hy sinh. Trước giờ phút chia tay Kim Trọng, nàng không chỉ bịn rịn, đau xót mà còn bày tỏ nỗi lòng chân thành, lo toan cho hạnh phúc lứa đôi. Kiều nhắc nhở người yêu “Sao cho trong ấm thì ngoài mới êm” – đó vừa là lời khuyên, vừa là sự gửi gắm đầy trách nhiệm của một người con hiếu thảo, coi trọng đạo lý gia đình. Bên cạnh đó, Kiều cũng cho thấy sự chân thành và thẳng thắn trong tình cảm khi nàng mong mối tình sẽ quang minh chính đại, không che giấu, không lừa dối. Nàng chấp nhận những sóng gió ở tương lai, sẵn sàng chịu thiệt thòi, chỉ mong tình yêu vững bền. Lời hẹn ước “Chén mừng xin đợi bữa này năm sau” thể hiện khát vọng thủy chung, ước mong sum họp. Qua nhân vật Thúy Kiều, Nguyễn Du đã khắc họa một người con gái vừa truyền thống vừa hiện đại: giàu tình cảm, ý thức trách nhiệm và khát vọng tình yêu chân chính. Hình tượng Kiều góp phần làm nổi bật giá trị nhân đạo sâu sắc của Truyện Kiều.

Câu 2 (4,0 điểm): Viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ bày tỏ ý kiến về lí tưởng của thế hệ trẻ trong cuộc sống hôm nay

Trong mọi thời đại, thế hệ trẻ luôn là tương lai và niềm hy vọng của dân tộc. Trong xã hội hiện đại, khi đất nước hội nhập sâu rộng, việc xác lập và nuôi dưỡng lí tưởng sống cao đẹp lại càng trở nên cần thiết đối với thanh niên hôm nay.

Trước hết, lí tưởng là kim chỉ nam giúp mỗi con người định hướng cuộc đời. Đối với thế hệ trẻ, lí tưởng chính là khát vọng cống hiến, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Một người trẻ có lí tưởng sẽ không sống hoài phí, không buông xuôi, mà biết phấn đấu vì những mục tiêu tốt đẹp. Trong thời kì đổi mới, thanh niên Việt Nam cần mang trong mình lí tưởng xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội văn minh, nhân ái.

Lí tưởng của người trẻ hôm nay trước hết thể hiện ở tinh thần học tập và rèn luyện không ngừng. Chỉ có tri thức và bản lĩnh mới giúp chúng ta hội nhập, khẳng định vị trí trong thời đại toàn cầu hóa. Lí tưởng còn thể hiện ở trách nhiệm xã hội: dấn thân vào hoạt động cộng đồng, bảo vệ môi trường, sống nhân ái và sẻ chia. Một người trẻ sống có lí tưởng sẽ biến khát vọng thành hành động: làm việc bằng năng lực, sáng tạo, cống hiến vì lợi ích chung.

Thực tế hiện nay, nhiều bạn trẻ đã thể hiện lí tưởng sống tích cực: miệt mài nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp sáng tạo, tham gia thiện nguyện, góp phần xây dựng hình ảnh thế hệ thanh niên Việt Nam năng động, nhân văn. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn có những bạn trẻ sống thờ ơ, chạy theo vật chất, thiếu mục tiêu, lý tưởng. Điều này đặt ra yêu cầu mỗi người cần tự điều chỉnh, nuôi dưỡng lí tưởng đúng đắn để không lạc lối trong cuộc đời.

Mỗi người trẻ cần hiểu rằng: sống có lí tưởng là sống không chỉ cho riêng mình mà còn cho cộng đồng và dân tộc. Lí tưởng không phải những điều quá xa vời, mà hiện diện trong từng hành động nhỏ: học tập chăm chỉ, sống trung thực, dám ước mơ và dám thực hiện ước mơ. Chỉ khi có lí tưởng, tuổi trẻ mới thật sự tỏa sáng, góp phần đưa đất nước ngày càng phát triển.

Như vậy, lí tưởng sống chính là động lực và ngọn lửa soi đường cho thanh niên hôm nay. Mỗi bạn trẻ hãy tự hỏi mình đang sống vì điều gì, và hãy chọn cho mình một lí tưởng cao đẹp để phấn đấu. Bởi tuổi trẻ có lí tưởng là tuổi trẻ có tương lai, và dân tộc có một thế hệ trẻ giàu lí tưởng chính là dân tộc có một ngày mai tươi sáng.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.

→ Đoạn trích được viết theo thể thơ lục bát – thể thơ truyền thống quen thuộc của dân tộc Việt Nam.

Câu 2. Đoạn trích trên kể về sự việc gì?

→ Đoạn thơ kể về cảnh tiễn biệt đầy lưu luyến, bịn rịn giữa Thúy Kiều và Kim Trọng khi Kim Trọng phải trở về quê chịu tang chú. Đây là một sự kiện quan trọng trong mối tình Kiều – Kim.

Câu 3. Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong hai dòng thơ:

Người về chiếc bóng năm canh,

Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi.

• Biện pháp tu từ: đối lập (người về – kẻ đi; chiếc bóng – muôn dặm; năm canh – xa xôi).
• Tác dụng: nhấn mạnh sự chia lìa cách trở, nỗi cô đơn buồn tủi của đôi lứa; gợi không khí bi thương, làm nổi bật tình cảm tha thiết mà bất lực trước hoàn cảnh.

Câu 4. Cảm hứng chủ đạo trong văn bản trên là gì?

→ Cảm hứng chủ đạo: nỗi buồn thương, lưu luyến, đau xót trước cảnh chia ly lứa đôi.

Câu 5. Hãy đặt nhan đề cho đoạn trích và giải thích lí do.

• Gợi ý nhan đề: “Cảnh chia ly của Kiều và Kim Trọng” hoặc “Lưu luyến buổi tiễn biệt”.
• Lí do: nhan đề thể hiện đúng nội dung đoạn thơ: khắc họa tình yêu tha thiết nhưng đầy thương cảm của đôi lứa trong hoàn cảnh phải xa cách.

Câu 1.

Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt biến thể (thể thơ bảy chữ).

Câu 2.

Khổ cuối:

• “bay” – “tay” → vần chính vần bằng
• “mắt” – “này” (chưa hiệp hoàn toàn, nhưng theo cách gieo vần lưng – chuyển tiếp).
  → Kiểu vần: vần liền (AA BB, biến thể).

Câu 3.

Biện pháp tu từ chính: điệp ngữ “Có lần tôi thấy” lặp lại xuyên suốt bài.

• Tác dụng: tạo nhịp điệu kể chuyện, gợi cảm giác chứng kiến nhiều cảnh tiễn biệt ở ga tàu, khắc sâu nỗi buồn chia li và sự phổ biến, lặp lại của những cảnh ấy.

Câu 4.

• Đề tài: Cảnh tiễn biệt, chia ly nơi sân ga.
• Chủ đề: Nỗi buồn, nỗi đau nhân sinh trong những cuộc chia li đời thường; sự cảm thông với những thân phận người phải xa cách.

Câu 5.

• Yếu tố tự sự: nhà thơ kể lại những gì “tôi thấy” ở sân ga (người yêu, vợ chồng, bạn bè, bà mẹ, người đơn độc…).
• Tác dụng: làm bài thơ giống một câu chuyện, chân thực và gần gũi; nhờ đó cảm xúc buồn thương, xót xa trước cảnh chia li được khắc họa rõ nét, tăng sức gợi hình gợi cảm.

Dưới ngòi bút của Nguyễn Bính, bài thơ Những bóng người trên sân ga thấm đượm nỗi buồn chia ly, một nỗi buồn thấm sâu vào không gian, con người và từng khoảnh khắc tiễn đưa. Sân ga không chỉ là nơi những chuyến tàu lăn bánh mà còn là nơi chứng kiến bao cuộc chia xa, những cuộc tiễn biệt đầy nước mắt và tiếc nuối. Bằng lối thơ chân thành, giản dị, Nguyễn Bính khắc họa nhiều hình ảnh khác nhau của sự ly biệt: hai cô bé khóc sụt sùi, đôi tình nhân xiêu xiêu cầm tay, người mẹ già tiễn con đi trấn ải và cả người khách lẻ loi, tự mình làm nên cuộc chia ly. Những con người ấy đều mang trong mình nỗi buồn thăm thẳm, nỗi buồn của kẻ ở, người đi, của những giấc mơ sum họp bị chia cắt bởi dòng đời. Điệp ngữ “có lần tôi thấy” như một tiếng vọng của ký ức nhấn mạnh sự lặp lại của những cuộc tiễn biệt, biến sân ga thành nơi lưu giữ biết bao nỗi đau xa cách. Đặc biệt, câu hỏi tu từ “Sao nhà ga ấy, sân ga ấy, chỉ để cho lòng dấu biệt ly?” vang lên như một tiếng thở dài não nề thể hiện sự tiếc nuối và đau xót trước hiện thực phũ phàng. Cả bài thơ là một bản nhạc buồn về những cuộc chia ly không hồi kết, nơi tình cảm con người bị cuốn theo những chuyến tàu xa xôi để lại dư âm day dứt trong lòng người đọc. 2Robert Frost từng nói: “Trong rừng có rất nhiều lối đi, ta chọn lối đi chưa có dấu chân người”. Câu nói đã gợi cho người đọc suy tư, suy nghĩ.

Đầu tiên, chúng ta cần hiểu được ý nghĩa câu nói của “lối đi” Robert Frost. Tác giả mượn hình ảnh về những lối đi trong rừng để gửi gắm thông điệp sâu sắc. “Lối đi chưa có dấu chân người” có nghĩa là lối đi còn mới mẻ mà chính ta là người tiên phong khai phá. Khi tác giả nói rằng “tôi chọn” là muốn thể hiện một thái độ chủ động lựa chọn dấn thân vào con đường mới mẻ. Câu nói trên muốn đề cao tư duy sáng tạo, khả năng đột phá và sự dũng cảm dám dấn thân của con người.

Mỗi người đều có một cuộc đời riêng. Những cơ hội cũng như thách thức mở ra khiến con người băn khoăn lựa chọn. Có người chọn bước đi trên con đường đã có người đi trước để rút ngắn thời gian, học hỏi kinh nghiệm. Nhưng cũng có người lựa chọn bước đi trên con đường chưa có ai đặt chân đến. Khi chúng chúng ta lựa chọn một lối đi “không có dấu chân người” nghĩa là chúng ta phải chấp nhận rằng ở đó sẽ còn nhiều khó khăn, thử thách. Điều đó buộc mỗi người phải có đủ dũng cảm để đối mặt và vượt qua. Chính nhờ vậy, mà con người mời khẳng định được dấu ấn của mình trong cuộc sống này.

Khi còn là một chàng thanh niên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước. Người lựa chọn một con đường riêng - đi về phương Tây - khác hẳn với các bậc tiền nhân như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh. Suốt nhiều năm bôn ba ở nước ngoài, Người phải làm nhiều nghề để kiếm sống có những lúc nghèo khổ tưởng như không có gì để ăn. Nhưng không ngại khó khăn gian khổ, Người luôn giữ vững tinh thần của người chiến sĩ cộng sản. Bác thông thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài, tham gia phong trào công nhân quốc tế và tìm ra con đường giải phóng cho nhân dân ta. Khi trở về nước, Bác là người thành lập nên Đảng Cộng Sản Việt Nam và trực tiếp lãnh đạo nhân dân kháng chiến chống Pháp và giành được độc lập cho dân tộc. Để có thể đạt được thành công lớn nhất là giành độc lập tự do cho nhân dân - khát vọng duy nhất, Hồ Chủ tịch đã phải trải qua một con đường không hề dễ dàng gì.Tuy nhiên, chọn cho mình một lối đi riêng không phải là một lối đi lập dị hay mù quáng. Chúng ta cần tỉnh táo, chủ động để lựa chọn được lối đi đúng đắn, tránh mắc phải sai lầm. Với một học sinh như tôi, câu nói của Robert Frost là vô cùng giá trị, giúp tôi có thêm sự tự tin và chinh phục những thử thách phía trước.

Tóm lại, câu nói của Robert Frost là hoàn toàn đúng đắn. Chúng ta hãy lựa chọn cho được “lối đi” cho bản thân, để hướng tới mục đích, sống có ý nghĩa hơn

Câu 1.

Thể loại: truyện ngắn.

Câu 2.

Đoạn thể hiện sự thay đổi đột ngột của gia đình anh gầy:

“Anh gầy bỗng dưng tái mét mặt, ngây ra như phỗng đá, nhưng lát sau thì anh ta toét miệng cười… Cả mấy thứ va-li, hộp, túi của anh ta như cũng co rúm lại… Na-pha-na-in thì rụt chân vào và gài hết cúc áo lại…”

Câu 3.

Tình huống truyện: Hai người bạn cũ tình cờ gặp lại nhau ở sân ga, từ chỗ thân mật chân thành, khi biết anh béo có chức vị cao, anh gầy thay đổi thái độ trở nên khúm núm, nịnh bợ.

Câu 4.

• Trước khi biết cấp bậc của anh béo: anh gầy thân mật, vui vẻ, coi anh béo là bạn cũ, hồn nhiên kể chuyện xưa, giới thiệu gia đình.
• Sau khi biết cấp bậc của anh béo: anh gầy trở nên sợ sệt, khúm núm, lễ lạt, xưng hô cung kính như kẻ dưới với quan trên.

Câu 5.

Nội dung: Truyện phê phán thái độ hèn hạ, khúm núm, sính quyền lực của những con người ti tiện trong xã hội cũ; đồng thời làm nổi bật sự chênh lệch địa vị đã phá vỡ tình bạn trong sáng, chân thành.

Câu 1:

Nhân vật anh gầy trong văn bản "Anh béo và anh gầy" của Sê-khốp thể hiện rõ nét những mâu thuẫn và phức tạp trong tâm lý con người trước sự thành công của người khác. Khi gặp lại anh béo, ban đầu anh gầy tỏ ra vui mừng, nhưng sự ngạc nhiên của anh nhanh chóng chuyển thành hoang mang khi biết bạn mình đã thăng tiến lên chức viên chức bậc ba. Sự thay đổi đột ngột trong thái độ của anh gầy, từ niềm vui sang sự kính cẩn và sợ hãi, cho thấy tâm lý tự ti và mặc cảm trước thành công của bạn. Hình ảnh anh "rúm ró," cúi gập người chào thể hiện một sự hạ thấp bản thân đáng buồn, như một minh chứng cho cảm giác bất an về vị thế xã hội của mình. Qua nhân vật này, tác giả phê phán những định kiến về địa vị xã hội, cho thấy rằng những người có cuộc sống khiêm tốn vẫn có giá trị và không nên bị đánh giá qua thành công của người khác. Anh gầy, vì thế, không chỉ là hình ảnh của sự tự ti, mà còn là lời nhắc nhở về sự cần thiết của tình bạn chân thành và lòng tự trọng trong cuộc sống.

Câu 2:

Cuộc sống luôn chứa đựng những điều trái ngược, từ những khoảnh khắc hạnh phúc đến những khó khăn, thử thách. Một trong những quan điểm thú vị để lý giải điều này là câu nói: "Chúng ta có thể phàn nàn vì bụi hồng có gai hoặc vui mừng vì bụi gai có hoa hồng." Câu nói này gợi mở một vấn đề sâu sắc: cách nhìn nhận của mỗi người đối với cuộc sống. Việc lựa chọn cách nhìn nhận tích cực hay tiêu cực không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng cá nhân mà còn tác động đến chất lượng cuộc sống và mối quan hệ với người xung quanh.

Trước tiên, chúng ta cần hiểu rằng cuộc sống không hoàn hảo. Mỗi người đều phải đối diện với những khó khăn, thử thách, và nỗi đau. Tuy nhiên, không phải ai cũng có cách phản ứng giống nhau trước những điều này. Một người có thể thấy những chướng ngại vật là rào cản, nhưng một người khác lại coi đó là cơ hội để trưởng thành và phát triển. Sự khác biệt này chủ yếu nằm ở thái độ và góc nhìn của mỗi người. Những người có tư duy tích cực thường tìm ra giá trị và bài học trong những tình huống khó khăn, từ đó biến thử thách thành động lực để tiến bước. Ngược lại, những người có tư duy tiêu cực thường dễ dàng bị đè nén bởi nỗi buồn và không thể nhìn thấy ánh sáng ở cuối đường hầm.Thứ hai, cách nhìn nhận vấn đề ảnh hưởng lớn đến mối quan hệ của chúng ta với những người xung quanh. Nếu ta luôn phàn nàn về cuộc sống, ta sẽ tạo ra một bầu không khí u ám, có thể khiến những người khác cảm thấy nặng nề và khó chịu. Ngược lại, nếu ta có thể nhìn thấy những điều tích cực, chúng ta không chỉ tự tạo cho mình niềm vui mà còn lan tỏa năng lượng tích cực đến những người xung quanh. Những người luôn lạc quan thường thu hút được bạn bè và sự hỗ trợ từ cộng đồng, tạo dựng được những mối quan hệ tốt đẹp hơn.

Tuy nhiên, việc lựa chọn cách nhìn nhận không phải lúc nào cũng dễ dàng. Có những lúc cuộc sống đưa ra những thử thách lớn lao, khiến ta cảm thấy tuyệt vọng và khó khăn trong việc duy trì thái độ tích cực. Đó là lúc chúng ta cần phải luyện tập để nhìn nhận vấn đề một cách khác biệt. Học cách chấp nhận thực tế, đồng thời tìm kiếm những điều tốt đẹp, tích cực trong mỗi tình huống là một kỹ năng quý giá. Việc này không chỉ giúp cải thiện tâm trạng mà còn giúp ta phát triển bản thân và trở nên kiên cường hơn.

Cuối cùng, việc lựa chọn cách nhìn nhận vấn đề còn liên quan đến trách nhiệm của mỗi cá nhân. Trong một xã hội đang phát triển với nhiều thách thức, chúng ta cần ý thức được rằng mỗi suy nghĩ, hành động đều có ảnh hưởng nhất định. Chúng ta không chỉ sống cho bản thân mà còn cho gia đình, bạn bè và xã hội. Một cái nhìn tích cực không chỉ giúp cải thiện cuộc sống của chính mình mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng vững mạnh hơn.

Tóm lại, việc lựa chọn cách nhìn nhận vấn đề trong cuộc sống là một quyết định quan trọng mà mỗi người cần tự vấn. Chúng ta có thể phàn nàn vì bụi hồng có gai, nhưng nếu biết vui mừng vì bụi gai có hoa hồng, cuộc sống sẽ trở nên tươi đẹp và ý nghĩa hơn. Chính nhờ vào cách nhìn nhận tích cực mà ta có thể tìm thấy ánh sáng trong bóng tối, tìm thấy cơ hội trong thử thách và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với mọi người xung quanh. Hãy để mỗi ngày sống trở thành một hành trình khám phá và trải nghiệm, nơi mà những điều tốt đẹp luôn hiện hữu, chỉ chờ chúng ta khám phá