Câu 1.

Trong đoạn trích trên, Thúy Kiều hiện lên là một người con gái sâu sắc, thủy chung và giàu đức hi sinh. Trước giờ chia ly với Kim Trọng, nàng đã chủ động nói lời tiễn biệt, thể hiện sự chủ động và tỉnh táo của một người phụ nữ sống có trách nhiệm. Lời dặn dò của Kiều vừa tha thiết, vừa cẩn trọng, thể hiện nỗi lo toan và tấm lòng lo xa của nàng: “Sao cho trong ấm thì ngoài mới êm”, “Trước liệu nói sòng cho minh”. Kiều không chỉ đau lòng trước cuộc chia tay mà còn lo nghĩ cho danh dự đôi bên và hạnh phúc lâu dài. Qua hình ảnh chia ly "người lên ngựa, kẻ chia bào", nỗi buồn của Thúy Kiều hiện lên thật da diết và xót xa. Câu hỏi tu từ “Vầng trăng ai xẻ làm đôi?” đã khắc họa trọn vẹn nỗi đau chia cắt trong tình yêu và tình cảnh đầy ngang trái của Kiều. Như vậy, qua đoạn trích, Thúy Kiều không chỉ là một người con gái tài sắc mà còn là một hình tượng phụ nữ giàu nội tâm, sống sâu nặng nghĩa tình và đầy bản lĩnh.

Câu 2.

Trong thời đại hiện nay – khi đất nước đã hòa bình, kinh tế đang phát triển và thế giới không ngừng thay đổi – thế hệ trẻ giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng tương lai. Và điều tiên quyết để thế hệ trẻ có thể đóng góp tích cực cho xã hội chính là có lí tưởng sống đúng đắn.

Lí tưởng sống là kim chỉ nam giúp con người xác định mục tiêu, phương hướng và cách sống có ý nghĩa. Với thanh niên, lí tưởng không chỉ là hoài bão cá nhân, mà còn là khát vọng cống hiến cho cộng đồng, đất nước. Lí tưởng ấy có thể là sống vì nhân ái, vì sự tiến bộ của xã hội, vì tinh thần dân tộc, hoặc đơn giản là sống tử tế, làm việc có ích. Trong thời đại hội nhập, lí tưởng sống còn phải đi cùng bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm.

Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ ngày nay đang nỗ lực không ngừng vì lí tưởng của mình. Họ học tập, sáng tạo, dấn thân vào các hoạt động xã hội, khởi nghiệp, nghiên cứu khoa học và tích cực bảo vệ môi trường. Nhiều tấm gương thanh niên vượt khó, lập nghiệp bằng chính đôi tay và trí tuệ của mình đã truyền cảm hứng cho cả xã hội. Đó là minh chứng rõ ràng rằng thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay không thua kém bất kỳ dân tộc nào trên thế giới.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn không ít bạn trẻ sống thiếu mục tiêu, chạy theo lối sống hưởng thụ, thực dụng, dễ bị cuốn vào các trào lưu lệch lạc. Một bộ phận không nhỏ lười biếng, ỷ lại, thiếu ý chí phấn đấu. Đây là điều đáng lo ngại, vì nếu không có lí tưởng sống, con người dễ rơi vào trạng thái vô định, đánh mất phương hướng và giá trị bản thân.

Vì vậy, việc giáo dục, định hướng lí tưởng sống cho thế hệ trẻ là điều vô cùng quan trọng. Gia đình, nhà trường và xã hội cần đồng hành, tạo môi trường thuận lợi để thanh niên phát triển toàn diện cả trí tuệ và nhân cách. Mỗi bạn trẻ cũng cần tự ý thức rèn luyện, học tập, tích lũy kiến thức, kỹ năng để không chỉ thực hiện lí tưởng cá nhân mà còn góp phần xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh.

Tóm lại, lí tưởng sống là điều không thể thiếu đối với thế hệ trẻ. Một khi có lí tưởng đúng đắn, tuổi trẻ sẽ có động lực để sống đẹp, sống có ích, cống hiến và trưởng thành. Đó cũng là con đường để thanh niên khẳng định mình và góp phần làm nên tương lai tốt đẹp cho xã hội.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.

Trả lời:
Đoạn trích được viết bằng thể thơ lục bát .

Câu 2. Đoạn trích trên kể về sự việc gì?

Trả lời:
Đoạn trích kể về cuộc chia ly đầy xúc động giữa Thúy Kiều và Kim Trọng trước khi chàng Kim lên đường thi cử. Trước lúc chia tay, Kiều đã căn dặn, gửi gắm tâm tình và lời thề hẹn thủy chung với Kim Trọng. Đây là một đoạn trích đậm chất trữ tình, thể hiện sâu sắc nỗi đau và tâm trạng của đôi lứa yêu nhau khi phải tạm biệt trong hoàn cảnh éo le.

Câu 3. Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ dưới đây:

Người về chiếc bóng năm canh,
Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi.

Trả lời:

• Biện pháp tu từ: Đối lập và ẩn dụ.
• Tác dụng:
• • Biện pháp đối lập giữa "người về" và "kẻ đi", giữa "chiếc bóng năm canh" và "muôn dặm một mình xa xôi" đã nhấn mạnh sự chia lìa và cảnh cô đơn của cả hai nhân vật sau cuộc chia tay.
  • Hình ảnh "chiếc bóng năm canh" là ẩn dụ thể hiện nỗi cô đơn, trăn trở thao thức của người ở lại trong những đêm dài.
  • Hình ảnh "muôn dặm một mình" là ẩn dụ cho con đường xa xôi, đơn độc, đầy thử thách phía trước của người ra đi.
    → Cả hai dòng thơ thể hiện nỗi đau chia ly da diết, sự đồng cảm và nỗi cô quạnh trong tình yêu đôi lứa.

Câu 4. Cảm hứng chủ đạo trong văn bản trên là gì?

Trả lời:
Cảm hứng chia ly đầy xúc động, trữ tình và bi thương.
→ Thể hiện nỗi đau của tình yêu trong hoàn cảnh éo le, khắc họa sâu sắc tình cảm chân thành, sự thủy chung son sắt và nỗi buồn xa cách của Thúy Kiều và Kim Trọng.

Câu 5. Hãy đặt nhan đề cho đoạn trích và giải thích lí do.

Gợi ý nhan đề: "Cuộc chia ly bên Xuân đình"

Giải thích:

• Nhan đề này bám sát nội dung chính của đoạn trích: cảnh chia tay giữa Thúy Kiều và Kim Trọng diễn ra ở Xuân đình – một địa điểm gắn với giây phút tiễn biệt.
• Đồng thời, tên gọi này mang tính chất gợi cảm, gợi không khí xuân – tươi đẹp nhưng lại đối lập với tâm trạng buồn thương của đôi lứa chia xa, tạo chiều sâu cho cảm xúc của đoạn thơ.

câu1: Trong truyện ngắn “Anh béo và anh gầy” của Sê-khốp, nhân vật anh gầy được khắc họa như một hình mẫu tiêu biểu cho kiểu người trọng danh lợi, xu nịnh và tự ti trong xã hội phong kiến quan liêu. Ban đầu, khi gặp lại người bạn cũ – anh béo – anh gầy thể hiện sự vui mừng, thân thiết, cởi mở và chân thành. Tuy nhiên, khi biết bạn mình là viên chức bậc ba, anh ta lập tức thay đổi thái độ: khuôn mặt tái mét, cử chỉ khúm núm, lời nói nịnh bợ và xưng hô cung kính quá mức. Sự thay đổi đột ngột này không chỉ cho thấy sự nhỏ nhen, thấp kém trong tâm hồn anh gầy, mà còn phản ánh một thực trạng xã hội đáng buồn – nơi con người đánh mất sự chân thành vì danh vọng và địa vị. Nhân vật anh gầy tuy mang nét hài hước nhưng ẩn chứa trong đó là sự châm biếm sâu sắc của tác giả đối với những con người bị tha hóa bởi thói quan liêu, xu phụ quyền lực.

câu2: Cuộc sống luôn tồn tại song song giữa mặt tích cực và tiêu cực, giữa niềm vui và nỗi buồn, giữa thành công và thất bại. Trước những điều ấy, con người có thể lựa chọn cách nhìn nhận khác nhau. Có người chọn phàn nàn vì bụi hồng có gai, cũng có người chọn vui mừng vì bụi gai có hoa hồng. Câu nói trên không chỉ là một hình ảnh ẩn dụ thú vị mà còn gợi lên một bài học sâu sắc về thái độ sống tích cực: chính cách nhìn nhận vấn đề sẽ quyết định cảm xúc, hành động và tương lai của mỗi người.

Thực tế cho thấy, cuộc sống không bao giờ hoàn toàn suôn sẻ. Mỗi ngày trôi qua đều mang theo cả những điều tốt đẹp lẫn thử thách bất ngờ. Cùng đứng trước một vấn đề, người bi quan sẽ chỉ thấy đau khổ, mệt mỏi, than vãn vì “gai nhọn”, trong khi người lạc quan sẽ nhận ra vẻ đẹp của “đóa hồng” dù phải vượt qua bụi gai để chạm tới. Cách nhìn nhận ấy sẽ quyết định thái độ sống: người lạc quan sẽ biết chấp nhận thử thách, biến trở ngại thành động lực để vươn lên, còn người tiêu cực dễ nản lòng, bỏ cuộc và đánh mất cơ hội.

Nhìn nhận vấn đề một cách tích cực không có nghĩa là né tránh thực tế, mà là lựa chọn tập trung vào những điểm sáng để có thêm động lực vượt qua khó khăn. Khi chúng ta lựa chọn niềm tin, hy vọng và sự biết ơn, chúng ta sẽ nhìn mọi việc với con mắt bao dung và rộng mở hơn. Cuộc sống nhờ đó mà cũng nhẹ nhàng và ý nghĩa hơn.

Thực tế đã chứng minh, rất nhiều người thành công không phải vì họ gặp may mắn, mà vì họ có cách nhìn tích cực trong nghịch cảnh. Thomas Edison từng thất bại hàng nghìn lần trước khi phát minh ra bóng đèn, nhưng ông không phàn nàn mà cho rằng mình chỉ đang tìm ra những cách không hiệu quả. Hay Nick Vujicic – người đàn ông không tay không chân – vẫn sống lạc quan và trở thành diễn giả truyền cảm hứng cho hàng triệu người. Những con người ấy chính là minh chứng sống động cho việc: trong bụi gai, vẫn có thể hái được hoa hồng nếu ta có cái nhìn đúng đắn.

Tuy nhiên, sống tích cực không có nghĩa là lạc quan một cách mù quáng. Chúng ta vẫn cần nhìn nhận thực tế bằng lý trí, biết phân biệt đúng sai, phải trái. Chỉ khi dung hòa được lý trí và cảm xúc, con người mới có thể vừa kiên cường đối mặt với thử thách, vừa giữ được niềm tin và hy vọng.

Tóm lại, trong cuộc sống, thái độ là yếu tố quan trọng quyết định cách ta vượt qua khó khăn và tận hưởng hạnh phúc. Hãy thôi phàn nàn vì bụi hồng có gai, mà hãy học cách vui mừng vì giữa bụi gai vẫn nở những bông hồng tươi thắm. Khi thay đổi góc nhìn, bạn sẽ thấy cuộc đời cũng thay đổi theo cách bạn mong muốn.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.

Trả lời:
Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn.

Câu 2. Xác định đoạn văn thể hiện sự thay đổi đột ngột về trạng thái, biểu cảm của gia đình anh gầy.

Trả lời:
Đoạn văn thể hiện sự thay đổi đột ngột về trạng thái, biểu cảm của gia đình anh gầy là:

“Anh gầy bỗng dưng tái mét mặt, ngây ra như phỗng đá, nhưng lát sau thì anh ta toét miệng cười mặt mày nhăn nhúm; dường như mắt anh ta sáng hẳn lên. Toàn thân anh ta rúm ró, so vai rụt cổ khúm núm... Cả mấy thứ va-li, hộp, túi của anh ta như cũng co rúm lại, nhăn nhó... Chiếc cằm dài của bà vợ như dài thêm ra; thằng Na-pha-na-in thì rụt chân vào và gài hết cúc áo lại...”

Câu 3. Tình huống truyện của văn bản trên là gì?

Trả lời:
Tình huống truyện là cuộc gặp gỡ bất ngờ tại sân ga giữa hai người bạn cũ – anh béo và anh gầy – sau nhiều năm xa cách. Qua cuộc trò chuyện, sự khác biệt về địa vị xã hội đã bộc lộ, từ đó làm bộc lộ tính cách, thái độ và nhân cách của hai nhân vật, đặc biệt là sự thay đổi của anh gầy.

Câu 4. So sánh thái độ của anh gầy đối với anh béo trước và sau khi biết được cấp bậc của anh béo.

Trả lời:

➡ Điều này cho thấy anh gầy là người trọng danh lợi, tự ti, có thói xu nịnh và đánh mất sự chân thành trong tình bạn khi đối mặt với quyền lực.

Câu 5. Phát biểu nội dung của văn bản.

Trả lời:
Truyện phản ánh thái độ nịnh hót, tự ti và sự tha hóa trong nhân cách của một bộ phận con người khi đứng trước quyền lực, địa vị xã hội. Qua tình huống gặp gỡ giữa hai người bạn cũ, tác giả phê phán thói xu nịnh, đồng thời thể hiện sự châm biếm nhẹ nhàng nhưng sâu sắc về những biến đổi của con người trong xã hội phong kiến quan liêu.

Câu 1.
Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt (thơ bảy chữ, bốn dòng mỗi khổ).

Câu 2.
Vần và kiểu vần trong khổ cuối:

• Các từ gieo vần: bay – tay – tay – này → gieo vần chân (vần ở cuối câu).
• Kiểu vần: Liên tiếp (a – a – a – a).

Câu 3.
Biện pháp tu từ được sử dụng xuyên suốt bài thơ: Điệp cấu trúc “Có lần tôi thấy…”.

Tác dụng:

• Nhấn mạnh tính chất lặp lại của các cuộc chia ly trên sân ga.
• Tạo nhịp điệu đều đặn, góp phần khắc họa không khí buồn bã, lưu luyến.
• Gợi cảm giác chứng kiến, ghi lại như trong một thước phim quay chậm, làm tăng chiều sâu cảm xúc.

Câu 4.
Đề tài: Những cuộc chia ly trên sân ga.
Chủ đề: Nỗi buồn chia ly và sự cô đơn trong những khoảnh khắc tiễn biệt giữa dòng đời xuôi ngược.

Câu 5.
Yếu tố tự sự trong bài thơ thể hiện qua:

• Việc tác giả kể lại các cảnh tượng đã chứng kiến: từng cặp người chia tay, từng tình huống cụ thể.
• Cách kể giàu cảm xúc, xen lẫn cảm nhận chủ quan của người quan sát.

Tác dụng:

• Giúp bài thơ gần gũi, chân thực như những lát cắt đời sống.
• Làm nổi bật cảm xúc xót xa, thấm thía trước những cuộc chia ly.
• Tạo nên chiều sâu tâm trạng, từ đó truyền tải rõ nét tư tưởng nhân văn của bài thơ.

câu1: Bài thơ Những bóng người trên sân ga của Nguyễn Bính thể hiện một cách sâu sắc nỗi buồn chia ly trong cuộc sống, qua hình ảnh quen thuộc của sân ga tiễn biệt. Về nội dung, bài thơ khắc họa nhiều cảnh tiễn đưa khác nhau: hai chị em chia tay, đôi người yêu xa, bạn bè chia tay, vợ chồng ly biệt, mẹ già tiễn con… Mỗi cảnh tượng là một lát cắt của đời sống, chứa chan cảm xúc và đượm nỗi buồn. Điểm đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ là việc sử dụng điệp cấu trúc “Có lần tôi thấy…” – như một ống kính quay chậm, ghi lại từng khoảnh khắc chia ly. Câu thơ ngắn gọn, giàu nhạc điệu, kết hợp với thể thơ thất ngôn tạo nhịp buồn lặng, góp phần khơi dậy cảm xúc trong lòng người đọc. Tác giả không trực tiếp bày tỏ cảm xúc, nhưng qua những hình ảnh chân thực và thấm đẫm nhân văn, người đọc có thể cảm nhận sâu sắc nỗi cô đơn, tiếc nuối và thổn thức của con người trong những cuộc chia tay.

câu2: Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động và cạnh tranh, việc chủ động lựa chọn một lối đi riêng và thể hiện sự sáng tạo đã trở thành một phẩm chất cần thiết và quý giá đối với mỗi người. Nhà thơ Mỹ Robert Frost từng viết: “Trong rừng có nhiều lối đi, và tôi chọn lối đi chưa có dấu chân người” – đó không chỉ là một sự lựa chọn khác biệt, mà còn là biểu tượng cho khát vọng khẳng định bản thân, tìm đến cái mới, cái riêng độc đáo của mỗi cá nhân.

Lối đi riêng là con đường mỗi người tự chọn cho mình trong học tập, công việc, hoặc trong cách sống, cách suy nghĩ. Đó có thể là sự khác biệt so với số đông, là dũng khí đi ngược lại với lối mòn quen thuộc để tìm ra một hướng phát triển phù hợp hơn với năng lực, đam mê và giá trị cá nhân. Chủ động sáng tạo không chỉ giúp chúng ta phát huy tối đa tiềm năng mà còn tạo ra những đóng góp mới mẻ, hữu ích cho cộng đồng và xã hội.

Sự chủ động lựa chọn lối đi riêng không phải là hành động bốc đồng hay phá cách một cách vô lối. Trái lại, đó là kết quả của sự tìm tòi, tư duy độc lập, dám nghĩ, dám làm và chấp nhận thử thách. Những con người sáng tạo, như Steve Jobs, Elon Musk hay Nguyễn Hà Đông, đều từng lựa chọn con đường khác biệt và đã tạo nên dấu ấn riêng trong lĩnh vực của mình. Điều này chứng minh rằng sự khác biệt tích cực luôn có giá trị.

Tuy nhiên, trên hành trình tìm kiếm lối đi riêng, mỗi người cũng cần tỉnh táo và bản lĩnh để không bị cuốn vào sự "khác biệt để gây chú ý" mà thiếu chiều sâu. Một lối đi riêng thực sự phải dựa trên năng lực cá nhân, có định hướng rõ ràng và mang lại giá trị thiết thực. Bên cạnh đó, xã hội cũng cần khuyến khích và tạo điều kiện cho những cá nhân dám đổi mới, dám thử thách chính mình.

Tóm lại, trong một thế giới không ngừng thay đổi, việc chủ động lựa chọn con đường của riêng mình là yếu tố giúp mỗi cá nhân khẳng định giá trị và vươn tới thành công. Sáng tạo không chỉ là biểu hiện của trí tuệ, mà còn là minh chứng cho tinh thần tự do, bản lĩnh và khát vọng chinh phục những điều mới mẻ. Hãy can đảm chọn lối đi chưa ai từng đặt chân, bởi chính điều đó có thể làm nên sự khác biệt của bạn.

câu1: Bài thơ Những bóng người trên sân ga của Nguyễn Bính thể hiện một cách sâu sắc nỗi buồn chia ly trong cuộc sống, qua hình ảnh quen thuộc của sân ga tiễn biệt. Về nội dung, bài thơ khắc họa nhiều cảnh tiễn đưa khác nhau: hai chị em chia tay, đôi người yêu xa, bạn bè chia tay, vợ chồng ly biệt, mẹ già tiễn con… Mỗi cảnh tượng là một lát cắt của đời sống, chứa chan cảm xúc và đượm nỗi buồn. Điểm đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ là việc sử dụng điệp cấu trúc “Có lần tôi thấy…” – như một ống kính quay chậm, ghi lại từng khoảnh khắc chia ly. Câu thơ ngắn gọn, giàu nhạc điệu, kết hợp với thể thơ thất ngôn tạo nhịp buồn lặng, góp phần khơi dậy cảm xúc trong lòng người đọc. Tác giả không trực tiếp bày tỏ cảm xúc, nhưng qua những hình ảnh chân thực và thấm đẫm nhân văn, người đọc có thể cảm nhận sâu sắc nỗi cô đơn, tiếc nuối và thổn thức của con người trong những cuộc chia tay.

câu2: Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động và cạnh tranh, việc chủ động lựa chọn một lối đi riêng và thể hiện sự sáng tạo đã trở thành một phẩm chất cần thiết và quý giá đối với mỗi người. Nhà thơ Mỹ Robert Frost từng viết: “Trong rừng có nhiều lối đi, và tôi chọn lối đi chưa có dấu chân người” – đó không chỉ là một sự lựa chọn khác biệt, mà còn là biểu tượng cho khát vọng khẳng định bản thân, tìm đến cái mới, cái riêng độc đáo của mỗi cá nhân.

Lối đi riêng là con đường mỗi người tự chọn cho mình trong học tập, công việc, hoặc trong cách sống, cách suy nghĩ. Đó có thể là sự khác biệt so với số đông, là dũng khí đi ngược lại với lối mòn quen thuộc để tìm ra một hướng phát triển phù hợp hơn với năng lực, đam mê và giá trị cá nhân. Chủ động sáng tạo không chỉ giúp chúng ta phát huy tối đa tiềm năng mà còn tạo ra những đóng góp mới mẻ, hữu ích cho cộng đồng và xã hội.

Sự chủ động lựa chọn lối đi riêng không phải là hành động bốc đồng hay phá cách một cách vô lối. Trái lại, đó là kết quả của sự tìm tòi, tư duy độc lập, dám nghĩ, dám làm và chấp nhận thử thách. Những con người sáng tạo, như Steve Jobs, Elon Musk hay Nguyễn Hà Đông, đều từng lựa chọn con đường khác biệt và đã tạo nên dấu ấn riêng trong lĩnh vực của mình. Điều này chứng minh rằng sự khác biệt tích cực luôn có giá trị.

Tuy nhiên, trên hành trình tìm kiếm lối đi riêng, mỗi người cũng cần tỉnh táo và bản lĩnh để không bị cuốn vào sự "khác biệt để gây chú ý" mà thiếu chiều sâu. Một lối đi riêng thực sự phải dựa trên năng lực cá nhân, có định hướng rõ ràng và mang lại giá trị thiết thực. Bên cạnh đó, xã hội cũng cần khuyến khích và tạo điều kiện cho những cá nhân dám đổi mới, dám thử thách chính mình.

Tóm lại, trong một thế giới không ngừng thay đổi, việc chủ động lựa chọn con đường của riêng mình là yếu tố giúp mỗi cá nhân khẳng định giá trị và vươn tới thành công. Sáng tạo không chỉ là biểu hiện của trí tuệ, mà còn là minh chứng cho tinh thần tự do, bản lĩnh và khát vọng chinh phục những điều mới mẻ. Hãy can đảm chọn lối đi chưa ai từng đặt chân, bởi chính điều đó có thể làm nên sự khác biệt của bạn.