Albert Einstein

Isaac Newton

mik hc trường THCS Vôi số 1

Robert Wadlow.

• Tôn giáo – tín ngưỡng:
  Phật giáo và Hinđu giáo phát triển mạnh; một số nước chịu ảnh hưởng Hồi giáo.
• Chữ viết – văn học:
  Nhiều quốc gia có chữ viết riêng (Chăm, Khmer, Thái, Mi-an-ma…); văn học dân gian và chữ viết phát triển.
• Kiến trúc – nghệ thuật:
  Xuất hiện nhiều công trình kiến trúc lớn, độc đáo như Angkor (Campuchia), Borobudur (In-đô-nê-xi-a), tháp Chăm (Việt Nam), chùa tháp ở Mi-an-ma, Thái Lan.

• Nhà nước ổn định tạo điều kiện để đất nước hòa bình, nhân dân yên tâm sinh sống và gìn giữ truyền thống.
• Văn hoá được coi trọng nên các giá trị riêng như chữ viết, tôn giáo, kiến trúc (đền Angkor), phong tục tập quán được bảo tồn và phát triển.
• Nhờ đó, người Khmer giữ được bản sắc dân tộc riêng, không bị hòa tan trước ảnh hưởng từ bên ngoài.

Chính trị:

• Nhà nước phong kiến trung ương tập quyền vững mạnh.
• Thực hiện chế độ Tam tỉnh Lục bộ.
• Mở rộng khoa cử để tuyển chọn quan lại.

Kinh tế:

• Nông nghiệp phát triển nhờ chế độ quân điền.
• Thủ công nghiệp và thương nghiệp rất phát triển.
• Buôn bán rộng rãi qua Con đường Tơ lụa.

• Vương quốc tiêu biểu: Đại Việt, Chăm-pa, Ăng-co (Khơ-me), Pa-gan, Xu-khô-thai, A-yu-tha-ya, Ma-lắc-ca.
• Kinh tế chủ yếu: Nông nghiệp trồng lúa nước là chính; thủ công nghiệp và thương mại (đặc biệt buôn bán đường biển) phát triển.

Trần Tế Xương (Tú Xương) là nhà thơ trào phúng tiêu biểu cuối thế kỉ XIX – đầu XX. Thơ ông nổi bật bởi giọng điệu châm biếm sâu cay, phản ánh chân thực xã hội thực dân nửa phong kiến với nhiều thói hư tật xấu. Bài thơ “Năm mới chúc nhau” là một tác phẩm tiêu biểu, mượn cảnh chúc Tết quen thuộc để phê phán lối sống thực dụng, giả dối của con người đương thời.

Ngay từ nhan đề, bài thơ gợi ra không khí vui vẻ, tốt lành của ngày Tết. Tuy nhiên, trái ngược với vẻ ngoài ấy, nội dung bên trong lại là một tiếng cười mỉa mai. Cụm từ “Lẳng lặng mà nghe nó chúc nhau” được lặp lại ở đầu mỗi khổ thơ như một cách nhấn mạnh thái độ của nhà thơ: không hòa vào, không tin tưởng, mà đứng ngoài quan sát để bóc trần sự giả tạo trong những lời chúc.

Ở khổ thơ thứ nhất, người ta chúc nhau sống lâu trăm tuổi. Đáng lẽ đó là lời chúc tốt đẹp, nhưng Tú Xương lại lái sang một hình ảnh rất đời thường: “ông quyết đi buôn cối” vì “thiên hạ bao nhiêu đứa giã trầu”. Lời chúc thọ bị biến thành cơ hội làm ăn, cho thấy con người nhìn mọi thứ bằng con mắt vụ lợi.

Sang khổ thơ thứ hai, lời chúc giàu sang tiếp tục bị phơi bày sự phi lí. Những con số “trăm, nghìn, vạn” được nêu lên một cách mơ hồ, không thực tế. Tác giả châm biếm thói ham tiền, mê của, tin vào may rủi hơn là lao động chân chính qua hình ảnh “gà ăn bạc”, “đồng rụng, đồng rơi”.

Khổ thơ thứ ba tập trung vào lời chúc sang trọng, quyền quý. Ở đây, Tú Xương đả kích thẳng thắn nạn mua quan bán tước trong xã hội đương thời: “Đứa thì mua tước, đứa mua quan”. Danh vọng không đến từ tài năng hay đạo đức mà từ tiền bạc, khiến các giá trị xã hội bị đảo lộn. Hình ảnh “đi buôn lọng” vừa hài hước vừa cay đắng, cho thấy sự phồn thịnh giả tạo của tầng lớp thống trị.

Đến khổ thơ cuối, lời chúc con cháu đông đúc tưởng như rất nhân văn nhưng lại bị đặt trong bối cảnh “phố phường chật hẹp, người đông đúc”. Nhà thơ đã chỉ ra sự mâu thuẫn giữa ước vọng và thực tế: sinh nhiều con trong điều kiện sống ngột ngạt chỉ làm xã hội thêm bế tắc.

Tổng thể bài thơ là một bức tranh trào phúng sắc nét. Tú Xương không trực tiếp lên án mà dùng tiếng cười chua chát để phơi bày bản chất của những lời chúc sáo rỗng, hình thức. Qua đó, ông phê phán xã hội chạy theo tiền tài, danh vọng, coi nhẹ giá trị thực và đời sống con người.

Kết luận, “Năm mới chúc nhau” không chỉ là một bài thơ châm biếm đặc sắc mà còn thể hiện cái nhìn tỉnh táo, sâu sắc của Trần Tế Xương trước xã hội đương thời. Tác phẩm vẫn còn giá trị đến hôm nay, khi con người vẫn cần suy ngẫm về ý nghĩa thực sự của những lời chúc và những giá trị mình theo đuổi.

thứ 7 tuần này r , mà chưa ôn đc cái j cả