Câu 1:

Văn bản “Những dặm đường xuân” của Băng Sơn đã mang đến cho em thật nhiều cảm xúc về không khí Tết cổ truyền của dân tộc. Qua những trang viết tràn đầy hình ảnh và cảm xúc, em cảm nhận được vẻ đẹp rộn ràng, ấm áp của những ngày cuối năm khi mùa xuân sắp về. Tác giả đã khắc họa rất tinh tế bức tranh làng quê Việt Nam với chợ Tết đông vui, mái đình quét vôi trắng tinh, những đôi câu đối đỏ, những mâm ngũ quả đầy đặn, tất cả như hoà vào nhau tạo nên sắc xuân chan chứa yêu thương. Không chỉ tả cảnh, tác giả còn gợi cho người đọc thấy được niềm hi vọng, khát khao sống tốt đẹp hơn của con người. Đọc văn bản, em càng thêm yêu quê hương, trân trọng những giá trị văn hoá truyền thống mà ông cha ta đã gìn giữ qua bao đời. “Những dặm đường xuân” không chỉ là bức tranh Tết sinh động mà còn là lời nhắc nhở nhẹ nhàng để mỗi người sống nhân ái, hướng thiện và biết trân quý những điều bình dị quanh mình.

Câu 2:

Trong dòng chảy hội nhập mạnh mẽ của thời đại mới, vấn đề gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc đang trở thành mối quan tâm lớn của xã hội. Vì vậy, trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị ấy là điều cần được khẳng định rõ ràng. Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm từng viết: “Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi” – câu thơ nhắc nhở mỗi người trẻ rằng mình sinh ra trong di sản văn hoá lâu đời, và nhiệm vụ của chúng ta là tiếp tục hoàn thiện bản thân để xứng đáng gìn giữ những giá trị ấy.

Trước hết, cần hiểu bản sắc văn hoá dân tộc là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần được cộng đồng tạo dựng qua nhiều thế hệ. “Trách nhiệm của thế hệ trẻ” nghĩa là ý thức, hành động và bổn phận của lớp người trẻ hôm nay trong việc bảo vệ, trân trọng và truyền tiếp những nét đẹp văn hoá ấy. Như vậy, vấn đề đặt ra không chỉ là hiểu biết đơn thuần, mà là sống đúng với văn hoá dân tộc, tiếp thu tinh hoa mới mà không đánh mất gốc rễ.

Biểu hiện của trách nhiệm này rất đa dạng. Đó là việc người trẻ tự hào về truyền thống quê hương, sử dụng tiếng Việt đúng chuẩn, giữ gìn phong tục tốt đẹp như chúc Tết, thờ cúng tổ tiên, ăn nói lễ phép. Đó còn là thái độ chọn lọc văn hoá ngoại lai, tiếp nhận cái mới nhưng không chạy theo lối sống lai tạp. Bên cạnh đó, người trẻ còn có trách nhiệm lan tỏa văn hoá Việt thông qua học tập, sáng tạo, giới thiệu nét đẹp dân tộc ra thế giới bằng âm nhạc, phim ảnh, truyền thông hay công nghệ. Những hành động nhỏ bé nhưng đều góp phần khẳng định bản lĩnh văn hoá của dân tộc trong thời đại toàn cầu hoá.

Một dẫn chứng tiêu biểu là hình ảnh đội tuyển U23 Việt Nam tại các giải châu lục gần đây. Không chỉ thi đấu bằng tinh thần quả cảm, các cầu thủ trẻ còn luôn hát Quốc ca, khoác lá cờ Tổ quốc và thể hiện lối sống kỷ luật, đoàn kết. Thành công của họ không chỉ mang lại niềm tự hào thể thao mà còn lan tỏa giá trị văn hoá: tinh thần dân tộc, ý chí kiên cường và sự chuẩn mực trong ứng xử. Qua đó cho thấy khi người trẻ ý thức được trách nhiệm của mình, họ có thể trở thành cầu nối mạnh mẽ để văn hoá Việt lan rộng.

Tuy nhiên, trong xã hội vẫn có những bạn trẻ thờ ơ với văn hoá dân tộc: chạy theo trào lưu vô bổ, nói năng lai căng, quên mất phong tục truyền thống, hoặc coi thường lịch sử quê hương. Những biểu hiện ấy đáng được phê phán vì góp phần làm mờ nhạt bản sắc dân tộc. Ngược lại, cần tuyên dương những bạn trẻ đang miệt mài sáng tạo để đưa văn hoá Việt đến gần hơn với thế giới: thiết kế áo dài, quảng bá ca trù, cải lương, làm vlog giới thiệu di tích, hay tổ chức các hoạt động Tết truyền thống.

Từ đó, mỗi người trẻ cần rút ra bài học cho mình. Về nhận thức, phải hiểu rõ bản sắc văn hoá là linh hồn của dân tộc và việc gìn giữ nó là trách nhiệm của từng công dân trẻ. Về hành động, cần trau dồi kiến thức văn hoá, ứng xử văn minh, tham gia bảo vệ di sản, sống đẹp – sống có bản lĩnh, và góp phần lan tỏa văn hoá Việt bằng những việc làm thiết thực trong đời sống hằng ngày.

Kết lại, trách nhiệm gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc là nhiệm vụ thiêng liêng của thế hệ trẻ. Như lời thơ Nguyễn Khoa Điềm, Đất Nước đã có từ lâu, còn chúng ta là người viết tiếp câu chuyện văn hoá ấy bằng ý thức và hành động của mình. Khi mỗi người trẻ đều tự hào và có trách nhiệm, bản sắc Việt sẽ còn mãi trong hiện tại và tương lai.

Câu 1: Văn bản thuộc thể loại tuỳ bút.

Câu 2 :Thời điểm cuối năm – giáp Tết, khi mùa xuân đang đến gần đã gợi cảm hứng sáng tác cho tác giả.

Câu 3: Khung cảnh làng quê hiện lên sinh động, rộn ràng và ấm áp:

- Chợ Tết đông vui, người mua kẻ bán tấp nập, đủ sắc màu của hàng hoá Tết như hương, nến, vàng mã, tranh, mâm ngũ quả,…

- Những ngôi đình, chùa, mái quán, bờ giếng được quét vôi trắng tinh khôi, như khoác áo mới đón xuân.

- Con người hối hả nhưng vẫn vui tươi, ai nấy đều háo hức, hi vọng vào một năm mới tốt đẹp.

Câu 4: Biện pháp liệt kê hàng loạt hình ảnh: “gia chủ ăn ngay ở thẳng… cô gái tựa tóc… chàng trai soi vào mắt người tình… chú bé đi ‘hôi’ cá… đồng lúa rờn rờn… những con người lầm lạc sớm hoàn lương…”

Tác dụng:

- Thể hiện ước nguyện và niềm tin tha thiết của tác giả về cuộc sống tốt đẹp, bình yên, hạnh phúc cho mọi người trong năm mới.

- Tạo nên nhịp điệu dồn dập, cảm xúc tràn đầy, lan tỏa không khí hân hoan, ấm áp của mùa xuân.

- Góp phần thể hiện tình yêu cuộc sống, lòng nhân ái và niềm tin vào con người.

Câu 5:

Văn bản thể hiện cảm xúc, suy ngẫm và niềm vui hân hoan của tác giả trước không khí Tết và mùa xuân, đồng thời gửi gắm niềm tin, hi vọng vào con người, vào cuộc sống mới tràn đầy yêu thương và lạc quan.