1. Bài làm

Trong tiểu thuyết Sống mòn của Nam Cao, nhân vật Thứ được xây dựng bằng nhiều thủ pháp nghệ thuật đặc sắc, góp phần khắc họa sâu sắc bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng. Trước hết, tác giả sử dụng ngôi kể thứ ba kết hợp với điểm nhìn trần thuật gắn với nhân vật, giúp người đọc tiếp cận trực tiếp dòng suy nghĩ, cảm xúc của Thứ. Qua những đoạn độc thoại nội tâm, tâm trạng dằn vặt, day dứt, tự trách của nhân vật hiện lên chân thực và sâu sắc. Bên cạnh đó, Nam Cao còn xây dựng nhân vật thông qua sự đối lập giữa quá khứ và hiện tại: từ một thanh niên từng đầy ước mơ, khát vọng lớn lao đến một con người rơi vào cảnh sống tầm thường, bế tắc. Những hình ảnh so sánh và ẩn dụ như “phế nhân”, “đời mốc lên, gỉ đi” càng làm nổi bật cảm giác bất lực và nỗi đau tinh thần của Thứ. Ngoài ra, nghệ thuật miêu tả không gian và thời gian – con tàu rời Hà Nội, thành phố lùi dần phía sau – cũng góp phần thể hiện tâm trạng hụt hẫng, mất phương hướng của nhân vật. Qua đó, Nam Cao đã khắc họa thành công hình tượng Thứ với bi kịch sống mòn đầy ám ảnh.

2. Bài làm

Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, thất bại là điều khó tránh khỏi. Có ý kiến cho rằng: “Sự vinh quang lớn nhất của chúng ta không nằm ở việc không bao giờ thất bại mà nằm ở việc vươn dậy sau mỗi lần vấp ngã.” Thực tế cho thấy, chấp nhận thất bại chính là bước quan trọng để đi tới thành công.

Trước hết, thất bại có thể hiểu là những lần con người không đạt được mục tiêu hoặc kết quả mong muốn trong học tập, công việc hay cuộc sống. Tuy nhiên, thất bại không phải là dấu chấm hết mà là một phần tất yếu của quá trình phát triển. Còn thành công là khi con người đạt được mục tiêu sau quá trình nỗ lực, kiên trì và không ngừng hoàn thiện bản thân. Vì vậy, chấp nhận thất bại nghĩa là dám nhìn nhận sai lầm, rút kinh nghiệm và tiếp tục cố gắng. Thất bại giúp con người nhận ra giới hạn và thiếu sót của bản thân. Khi mọi việc diễn ra thuận lợi, con người thường khó nhận ra điểm yếu của mình. Nhưng chính những lần vấp ngã sẽ buộc chúng ta suy nghĩ, điều chỉnh và trưởng thành hơn. Nhiều người thành công trên thế giới từng trải qua vô số thất bại trước khi đạt được thành tựu lớn. Nhà khoa học Thomas Edison đã thất bại hàng nghìn lần trước khi phát minh ra bóng đèn điện. Ông từng nói rằng mình không thất bại mà chỉ tìm ra hàng nghìn cách không hoạt động. Chính thái độ kiên trì và không sợ thất bại đã đưa ông tới thành công vĩ đại. Bên cạnh đó, thất bại còn rèn luyện ý chí và bản lĩnh cho con người. Khi đối mặt với khó khăn, những người có nghị lực sẽ học cách đứng dậy và bước tiếp. Mỗi lần vượt qua thử thách, con người trở nên mạnh mẽ và tự tin hơn. Đặc biệt đối với người trẻ, thất bại là cơ hội quý giá để học hỏi và khám phá bản thân. Nếu chỉ sợ sai, sợ thất bại, người trẻ sẽ dễ bỏ lỡ những cơ hội quan trọng để phát triển. Tuy nhiên, chấp nhận thất bại không có nghĩa là bi quan hay buông xuôi. Điều quan trọng là phải biết nhìn nhận thất bại một cách tích cực, từ đó rút ra bài học và tiếp tục nỗ lực. Nếu con người chỉ chìm đắm trong thất vọng hoặc mất niềm tin vào bản thân thì thất bại sẽ trở thành rào cản ngăn cản sự tiến bộ.Trong thực tế, nhiều bạn trẻ ngày nay vẫn còn tâm lý sợ sai, sợ thất bại nên không dám thử sức với những điều mới. Điều đó khiến họ dễ bỏ lỡ cơ hội phát triển bản thân. Vì vậy, mỗi người cần thay đổi suy nghĩ: thất bại không đáng sợ, điều đáng sợ nhất là không dám bắt đầu và không dám đứng dậy sau khi vấp ngã. Là người trẻ, chúng ta cần học cách đối diện với thất bại bằng thái độ bình tĩnh và tích cực. Mỗi lần vấp ngã là một bài học quý giá giúp chúng ta trưởng thành hơn. Khi biết chấp nhận thất bại, kiên trì nỗ lực và không ngừng hoàn thiện bản thân, con người sẽ từng bước tiến gần hơn tới thành công.

Có thể nói, thất bại không phải là điểm kết thúc mà là bậc thang dẫn tới thành công. Chính vì vậy, mỗi người hãy dũng cảm bước qua những lần vấp ngã để tiếp tục tiến về phía trước và chinh phục những mục tiêu của cuộc đời.

1. ngôi kể thứ ba

2. "sống rụt rè hơn", "sẻn so hơn", "chỉ còn dám nghễ đến chuyện để dành, chuyênn mua vườn, chuyện làm nhà, chuyện nuôi sống y với vợ con"

3. ẩn dụ: "Ra khỏi trường, y thấy mình gần như là một phế nhân"

- Tác dụng: "phế nhân" không phải là nghĩa đen mà ẩn dụ cho sự thất bại, bất lực, mất phương hướng của Thứ khi bước vào đời. Qua đó thể hiện tâm trạng thất vọng, tự ti, cảm giác vô dụng của người trí thức tiểu tư sản khi lí tưởng và thực tế quá xa nhau, đồng thời làm nổi bật bi kịch nhân vật Thứ

4.ở Sài Gòn: hăm hở, háo hức, đầy hi vọng, có đam mê, khát vọng, say mê học tập và mơ uowsc tương lai lớn

ở Hà Nội: rụt rè, tính toán, sống chật vật và nhỏ bé, chỉ nghĩ đến cơm áo, tiền bạc, cuộc sống gia đình

=> sự thay đổi cho thấy những lí tưởng đẹp của thứ dần bị thực tế nghèo khó và hoàn cảnh xã hội bóp nghẹt khiến anh rơi vào tình trạng sống mòn, tầm thường, mất dần khát vọng sống lớn lao

5. Thông điệp: Con người cần dũng cảm thay đổi và đấu tranh để sống có ý nghĩa, không để hoàn cảnh làm thui chột ước mơ và khát vọng.

Lí giải: Trong tác phẩm, Thứ nhận ra rằng nhiều người sống như “con trâu cắm cúi kéo cày”, không dám thay đổi vì sợ hãi. Điều đó khiến cuộc đời họ trở nên tù túng, vô nghĩa. Vì vậy, mỗi người cần chủ động vượt qua sự sợ hãi, dám hành động để làm chủ cuộc đời mình, nếu không sẽ rơi vào bi kịch “chết mà chưa sống”.