Câu 1

Trong đoạn trích Sống mòn, Nam Cao đã xây dựng nhân vật Thứ bằng nghệ thuật miêu tả tâm lí tinh tế. Nhân vật được khắc họa chủ yếu qua dòng suy nghĩ, độc thoại nội tâm, giúp người đọc thấy rõ những giằng xé trong tâm hồn của một trí thức nghèo trước thực tại khắc nghiệt. Qua những suy nghĩ liên tiếp của Thứ về quá khứ, hiện tại và tương lai, tác giả làm nổi bật sự đối lập giữa những ước mơ, hoài bão lớn lao thời trẻ với cuộc sống tù túng, bế tắc hiện tại. Ngôn ngữ kể chuyện giản dị nhưng giàu sức gợi, kết hợp với những hình ảnh so sánh như “gần như là một phế nhân” càng nhấn mạnh cảm giác thất vọng, chán nản của nhân vật. Bên cạnh đó, bối cảnh con tàu rời Hà Nội và không gian thiên nhiên buổi sáng đẹp đẽ càng làm nổi bật tâm trạng buồn bã, bế tắc của Thứ. Qua nghệ thuật xây dựng nhân vật chân thực và sâu sắc, Nam Cao đã khắc họa rõ bi kịch tinh thần của người trí thức nghèo trước Cách mạng: có học thức, có ước mơ nhưng bị cuộc sống khó khăn làm cho hoài bão dần tàn lụi, rơi vào cảnh “sống mòn”.

Câu 2

Sự thành công trong cuộc sống không phải lúc nào cũng đến một cách dễ dàng. Có ý kiến cho rằng: “Sự vinh quang lớn nhất của chúng ta không nằm ở việc không bao giờ thất bại mà nằm ở việc vươn dậy sau mỗi lần vấp ngã”. Thật vậy, thất bại là điều khó tránh khỏi trên con đường đi đến thành công. Điều quan trọng không phải là ta đã thất bại bao nhiêu lần mà là cách ta đứng lên sau mỗi lần thất bại đó.

Câu 1 Ngôi kể: Ngôi thứ ba

Câu 2 Những từ ngữ, hình ảnh khắc họa cuộc sống của Thứ ở Hà Nội: “sống rụt rè hơn, sờn so hơn, sống còm rom” “chỉ dám nghĩ đến chuyện để dành, mua vườn, làm nhà, nuôi sống vợ con”

Câu 3Cho thấy cuộc sống nghèo khó, túng thiếu, tẻ nhạt.

Biện pháp tu từ: So sánh “gần như là một phế nhân”. Tác dụng: Nhấn mạnh cảm giác thất vọng, chán nản, mất niềm tin vào bản thân, thể hiện sự bế tắc của Thứ khi ra khỏi trường.

Câu 4 Sự thay đổi của Thứ: Ở Sài Gòn sống sôi nổi, có ước mơ, khát vọng. Ở Hà Nội cuộc sống nghèo khó làm Thứ rụt rè, nhỏ nhen, sống mòn, dần mất lý tưởng.

Câu 5 Thông điệp Con người không nên sống buông xuôi, cam chịu, mà phải dám thay đổi và đấu tranh để tìm ý nghĩa cho cuộc sống, nếu không cuộc đời sẽ trở nên “sống mòn”.