---Tiến hóa nhỏ: Khái niệm: Là quá trình biến đổi thành phần kiểu gen và tần số alen của quần thể. Thời gian: Ngắn Phạm vi: Hẹp Kết quả: Hình thành loài mới. Phương pháp nghiên cứu: Có thể nghiên cứu trực tiếp bằng thực nghiệm. ---Tiến hóa lớn: Khái niệm: Là quá trình hình thành các nhóm phân loại trên loài

Thời gian: Rất dài Phạm vi: Rộng

Kết quả: Tạo ra các nhóm phân loại lớn với các đặc điểm sai khác lớn. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu gián tiếp qua các bằng chứng như hóa thạch, so sánh giải phẫu học, sinh học phân tử.

-Vô sinh: Ánh sáng, n hiệt độ , Oxy , dòng chảy ,  nơi ẩn nấp,....  -Hữu sinh: Thức ăn, vật săn mồi, cây  thủy sinh 

a/

-Kỉ Cambrian   và kỉ Ordovician  : Thuộc Đại Cổ sinh .  Kỉ Cretaceous   : Thuộc Đại Trung sinh  

-sự kiện nổi bật:

+ Kỉ Cambrian: Xảy ra sự kiện "Bùng nổ Cambrian"

+Kỉ Cretaceous: Là thời kì hoàng kim và cũng là sự kết thúc của các loài Khủng long

b/

Kỉ xuất hiện: Loài người xuất hiện ở kỉ Đệ tứ