Là quá trình biến đổi thành phần kiểu gen của quần thể gốc đưa đến hình thành loài mới.

Là quá trình hình thành các nhóm phân loại trên loài như chi, họ, bộ, lớp, ngành.

-Quy mô, thời gian:Phạm vi phân bố tương đối hẹp, thời gian lịch sử tương đối ngắn.

-Quy mô rộng lớn, thời gian địa chất rất dài.

-Phương thức nghiên cứu Có thể nghiên cứu bằng thực nghiệm.Chỉ có thể nghiên cứu gián tiếp bằng các bằng chứng tiến hóa.

a) Liệt kê các nhân tố sinh thái tác động đến loài cá Dựa trên đặc điểm sinh học của loài cá này, chúng ta có thể phân loại các nhân tố ảnh hưởng như sau: -Nhân tố vô sinh (không sống): +Nhiệt độ: Do cá "chịu lạnh kém", nhiệt độ nước là yếu tố sống còn. +Ánh sáng: Vì cá "hoạt động chủ yếu vào ban ngày", ánh sáng điều khiển nhịp sinh học của chúng. +Nồng độ Oxygen hòa tan: Cá thích "nước động giàu khí oxygen", nên hàm lượng trong nước rất quan trọng. +Dòng chảy/Chuyển động của nước: Tác động đến tập tính thích sống ở vùng nước động. +Địa hình đáy (Giá thể): Các hốc đá là nơi cá trú ngụ/ngủ. -Nhân tố hữu sinh (sống): +Thực vật thủy sinh: Các khóm cây là nơi cá ngủ và có thể là nguồn thức ăn hoặc nơi ẩn nấp. +Thức ăn: Các sinh vật nổi ở tầng mặt (phù du, côn trùng nhỏ...). +Vi sinh vật: Các vi khuẩn trong nước ảnh hưởng đến sức khỏe và môi trường sống của cá. +Con người: Nhân tố tác động trực tiếp thông qua việc chăm sóc, cho ăn và thiết kế bể.

b) Đề xuất cách thiết kế bể cá và phương pháp chăm sóc:

-Thiết kế bể:Trang trí nhiều hốc đá và trồng các khóm cây thủy sinh mật độ vừa phải.Cá có tập tính ngủ đêm trong hốc đá và bụi cây; đây là nơi giúp cá cảm thấy an toàn, tránh stress.

-Hệ thống lọc/sục khí:Lắp bộ lọc tạo dòng chảy hoặc máy sủi oxy mạnh.Cá thích sống ở vùng nước động, giàu oxygen. Dòng chảy cũng giúp làm sạch tầng mặt nơi cá ăn.

-Kiểm soát nhiệt độ:Sử dụng máy sưởi để duy trì nhiệt độ ấm ổn định.Cá có khả năng chịu lạnh kém, nhiệt độ thấp có thể khiến cá bỏ ăn, dễ bệnh hoặc tử vong.Chế độ chiếu sáng Thiết kế đèn có chế độ bật/tắt theo chu kỳ ngày đêm rõ rệt.Cá hoạt động chủ yếu vào ban ngày và ngủ vào ban đêm, cần ánh sáng để điều hòa nhịp sinh học.

-Phương pháp cho ăn:Sử dụng các loại thức ăn nổi (cám viên nổi, khô hoặc tươi sống nhẹ). Cá có tập tính ăn ở tầng nổi, thức ăn chìm quá nhanh xuống đáy cá sẽ khó tiếp cận, gây lãng phí và ô nhiễm nước.

a) Các kỉ trong sơ đồ thuộc đại nào và sự kiện nổi bật?

-Các kỉ thuộc đại: +Kỉ Cambrian (Cambri) và Kỉ Ordovician (Ocđôvic): Thuộc đại Cổ sinh (Paleozoic). +Kỉ Cretaceous (Phấn trắng): Thuộc đại Trung sinh (Mesozoic). -Sự kiện nổi bật: +Kỉ Cambrian: Diễn ra sự kiện "Bùng nổ Cambrian" với sự xuất hiện và phân hóa nhanh chóng của hầu hết các ngành động vật chủ yếu (đặc biệt là động vật không xương sống ở biển như tôm cổ, ốc,...) và sự phát triển mạnh mẽ của tảo. +Kỉ Cretaceous: Xuất hiện thực vật có hoa (hạt kín), tiến hóa của động vật có vú. Cuối kỉ này đã xảy ra sự kiện tuyệt chủng hàng loạt (bao gồm cả khủng long) do biến đổi khí hậu hoặc va chạm thiên thạch.

b) Loài người xuất hiện ở kỉ nào, thuộc đại nào? -Loài người xuất hiện ở kỉ Đệ tứ (Quaternary), thuộc đại Tân sinh (Cenozoic). Đây là giai đoạn gần nhất với chúng ta trên thang thời gian địa chất.