1. Dấu hiệu đặc trưng

• Sinh trưởng: Tăng kích thước và khối lượng cơ thể (nhờ tăng số lượng và kích thước tế bào).

• Phát triển: Phân hóa tế bào, phát sinh hình thái cơ quan và thay đổi chức năng sinh lý (như khả năng sinh sản).

2. Ví dụ minh họa

• Sinh trưởng: Cây đậu sau 1 tuần tăng chiều cao từ 2 cm lên 10 cm.

• Phát triển: Cây lúa đến thời kỳ nhất định bắt đầu trổ bông và tạo hạt.

Trong y tế và phòng bệnh: Tiêu diệt vật chủ trung gian

• Ứng dụng: Loại bỏ các vũng nước đọng, đậy kín dụng cụ chứa nước để diệt lăng quăng (ấu trùng muỗi) nhằm phòng bệnh sốt xuất huyết.

• Cơ sở khoa học: Hiểu được muỗi đẻ trứng trong nước và ấu trùng (lăng quăng) sinh sống dưới nước giúp ta cắt đứt vòng đời của chúng tại giai đoạn yếu thế nhất trước khi chúng trở thành muỗi trưởng thành gây bệnh.

4. Trong bảo tồn: Bảo vệ loài quý hiếm

• Ứng dụng: Xây dựng các khu bảo tồn, bãi đẻ nhân tạo cho rùa biển hoặc cá hồi.

• Cơ sở khoa học: Đảm bảo các điều kiện cần thiết cho những giai đoạn nhạy cảm nhất trong vòng đời (giai đoạn sinh sản và con non) để duy trì và phát triển quần thể.

Giai đoạn dậy thì mang lại những thay đổi lớn về thể chất (tăng trưởng chiều cao, cân nặng, xuất hiện đặc điểm sinh dục phụ), sinh lý (cơ quan sinh dục hoàn thiện, có khả năng sinh sản), và tâm lý (muốn độc lập, cảm xúc phức tạp, quan tâm bạn khác giới). Cần hạn chế tảo hôn vì nó gây hậu quả nặng nề cho sức khỏe, tâm lý và xã hội, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa do thiếu kiến thức và kinh tế.

câu 1 thể loại Truyện Thơ Nôm

câu 2 : ngôn ngữ của người kể chuyện và ông bà Vương Ông

câu 3 :

Kim Trọng trở về sau 6 tháng chịu tang vội vã quay lại vườn tìm Thúy Kiều nhưng cảnh vật hoang tàn, không người

Kim Trọng hỏi thăm xóm làng và bàng hoàng nghe tin gia đình Kiều gặp tai họa, Kiều phải bán mình chuộc cha

Kim Trọng tìm đến nhà mới của gia đình Vương ông, chứng kiến cảnh nghèo túng

Vương ông kể lại chi tiết gia biến và việc Kiều gửi gắm Thúy Vân thay mình nối duỷen với Kim Trọng 

câu 4: Khắc họa khung cảnh vườn Thúy hoang phế, quạnh quẽ ("én liệng lầu không", "gai góc mọc đầy").

Thể hiện tâm trạng bàng hoàng, xót xa, nghi ngờ và hụt hẫng của Kim Trọng khi thấy cảnh cũ người xưa không còn.

Nhấn mạnh sự đổ vỡ của tình yêu và tương lai, dự báo những trắc trở, đau thương tiếp theo của cuộc đời Kiều.

câu 5 : Hoa đào vẫn còn đó (cảnh cũ) nhưng người con gái năm xưa đã không còn ở đây.

Tạo sự tương phản cay đắng giữa cảnh "cười" (vẫn đẹp) với "gió đông" (lạnh lẽo), nhấn mạnh nỗi cô đơn, sự tang thương và vô vọng của Kim Trọng khi không tìm thấy Kiều.