Câu 1:

Đoạn trích "Kim Trọng trở lại vườn Thúy" đã tái hiện một cách xúc động nỗi đau xót và ngỡ ngàng của chàng Kim trước cảnh đời dâu bể. Mở đầu đoạn trích, tác giả sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc để khắc họa sự thay đổi phũ phàng của vườn Thúy: "Đầy vườn cỏ mọc, lau thưa / Song trăng quạnh quẽ, vách mưa rã rời". Những hình ảnh "cỏ mọc", "lau thưa", "rã rời" đối lập hoàn toàn với vẻ đẹp rực rỡ, tình tứ của buổi thề nguyền xưa kia, gợi lên sự tàn tạ, trống vắng đến tê tái. Đặc biệt, điển tích "Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông" càng làm đậm thêm nỗi xót xa "vật còn đó mà người đâu chẳng thấy". Khi nghe tin gia đình Kiều tan tác, Kiều phải "bán mình chuộc cha", nỗi đau của Kim Trọng được đẩy lên đỉnh điểm: "Thoắt nghe, chàng thoắt rụng rời xiết bao". Từ láy "rụng rời" và hình ảnh so sánh "sét đánh lưng trời" đã lột tả cú sốc tâm lý cực lớn, sự bàng hoàng trước số phận nghiệt ngã của người yêu. Qua đoạn trích, Nguyễn Du không chỉ cho thấy tình yêu sâu nặng, thủy chung của Kim Trọng mà còn gián tiếp tố cáo xã hội phong kiến bất công đã chà đạp lên những giá trị tốt đẹp, khiến tình yêu đôi lứa phải chia lìa trong đau đớn.

Câu 2:

Giữa dòng đời hối hả, khi con người ta mải mê đuổi theo những ánh hào quang rực rỡ và những giá trị vật chất phù du, đôi khi chúng ta quên mất rằng thế giới này vẫn đang được vận hành bởi những đôi bàn tay âm thầm và những trái tim biết hy sinh. Sự hy sinh thầm lặng chính là một cung bậc cao đẹp của lòng nhân ái, là sợi dây vô hình nhưng bền chặt gắn kết con người với con người.

Sự hy sinh thầm lặng là việc chấp nhận từ bỏ lợi ích, công sức, thậm chí là hạnh phúc cá nhân vì người khác hoặc vì lợi ích chung mà không phô trương, không cầu danh lợi, cũng chẳng cần ai biết đến để ngợi ca. Đó không nhất thiết phải là những hành động lớn lao, vĩ đại như hy sinh xương máu trên chiến trường, mà nó hiện hữu ngay trong những góc khuất bình dị nhất của cuộc đời.

Trong xã hội hiện nay, ta bắt gặp sự hy sinh ấy ở bóng dáng những người cha, người mẹ cả đời lam lũ, nhịn ăn nhịn mặc để con có được tấm áo mới, con chữ tròn trịa. Đó là những người công nhân vệ sinh quét rác trong đêm lạnh để thành phố sạch đẹp lúc bình minh; là những bác sĩ thâu đêm bên bàn mổ giành giật sự sống cho bệnh nhân; hay những chiến sĩ biên phòng nơi biên cương hẻo lánh, âm thầm bảo vệ bình yên cho Tổ quốc. Họ là những "người hùng không áo choàng", chọn cách lùi về phía sau để nhường lại ánh sáng cho người khác.

Tại sao chúng ta cần sự hy sinh thầm lặng? Bởi cuộc sống không chỉ có màu hồng, luôn có những khiếm khuyết và khó khăn cần được lấp đầy. Sự hy sinh thầm lặng giống như những viên gạch móng nằm sâu dưới lòng đất, dù không ai nhìn thấy nhưng lại là nền tảng vững chắc nhất nâng đỡ toàn bộ tòa nhà xã hội. Nó giúp xoa dịu nỗi đau, lan tỏa hơi ấm tình thương và tạo ra một sức mạnh tinh thần to lớn, khiến thế giới trở nên nhân văn hơn.

Tuy nhiên, đáng buồn thay, trong xã hội hiện đại vẫn còn một bộ phận người sống ích kỷ, thực dụng, luôn đặt cái "tôi" lên trên cái "ta". Họ tính toán chi li từng chút một và chỉ làm khi thấy có lợi cho bản thân. Lại có những người làm việc tốt chỉ để đánh bóng tên tuổi, "làm màu" trên mạng xã hội. Những hành động ấy hoàn toàn đối lập với vẻ đẹp cao quý của sự hy sinh thầm lặng.

Hi sinh không có nghĩa là tự ngược đãi bản thân hay chịu đựng một cách mù quáng. Hi sinh chân chính là khi ta hiểu được giá trị của sự cho đi và cảm thấy hạnh phúc khi thấy người khác hạnh phúc. Để cuộc sống tốt đẹp hơn, mỗi chúng ta cần học cách lắng nghe, thấu hiểu và sẵn sàng sẻ chia từ những việc nhỏ nhất. Hãy là một "ngôi sao thầm lặng" tự tỏa sáng bằng sự chân thành của chính mình.

Tóm lại, sự hy sinh thầm lặng là vẻ đẹp của tâm hồn, là thước đo giá trị nhân cách của mỗi con người. Như nhà thơ Tố Hữu đã từng viết: "Nếu là con chim, chiếc lá / Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh / Lẽ nào vay mà không trả / Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình." Hãy để lòng tốt âm thầm được lan tỏa, bởi những gì xuất phát từ trái tim sẽ chạm đến trái tim.

Câu 1: truyện thơ Nôm

Câu 2: là lời của người kể chuyện

Câu 3: tóm tắt các sự kiện chính:

1. Sau nửa năm chịu tang chú ở Liêu Dương, Kim Trọng trở lại vườn Thúy tìm Kiều nhưng cảnh vật đã thay đổi, hoang tàn, vắng vẻ.

2. Kim Trọng hỏi thăm hàng xóm thì bàng hoàng nghe tin gia đình Kiều gặp biến cố: cha bị tù tội, Kiều đã bán mình chuộc cha và cả gia đình phải dời đi nơi khác trong cảnh nghèo khó.

3. Kim Trọng tìm đến nơi ở mới của gia đình Vương ông, thấy cảnh nhà rách nát, sa sút.

4. Thúy Vương (em trai Kiều) và gia đình kể lại chi tiết nỗi đau khổ và việc Kiều trao duyên lại cho Thúy Vân trước khi đi.

Câu 4: tác dụng của biện pháp tả cảnh ngụ tình:

- Nội dung: Miêu tả cảnh vườn Thúy hoang phế (én liệng lầu không, cỏ lan mặt đất, rêu phong, gai góc mọc đầy).

- Tác dụng:

+ Tái hiện sự tàn phá của thời gian và biến cố đối với cảnh vật vốn từng là nơi thề nguyền tươi đẹp.

+ Bộc lộ gián tiếp nỗi lòng đau xót, bàng hoàng và dự cảm chẳng lành của Kim Trọng. Cảnh vật hoang vắng chính là sự phản chiếu tâm trạng cô đơn, hụt hẫng của nhân vật khi mất đi người yêu.

Câu 5: Hiểu về hình ảnh "Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông":

- Đây là một hình ảnh lấy ý từ câu thơ cổ của Thôi Hộ.

- Ý nghĩa: Hình ảnh này tạo ra sự đối lập gay gắt giữa thiên nhiên và con người. Hoa đào vẫn nở, gió đông vẫn thổi (cảnh cũ còn đó) nhưng người xưa (Thúy Kiều) nay đã vắng bóng.

- Cảm xúc: Câu thơ nhấn mạnh sự đổi thay đau lòng của số phận con người. Nó thể hiện nỗi tiếc nuối khôn nguôi và sự ngỡ ngàng của Kim Trọng trước thực tại nghiệt ngã: cảnh còn mà người mất.