câu 1

Đoạn trích tái hiện sâu sắc sự việc Kim Trọng trở lại vườn Thúy và nỗi đau xót trước bi kịch của gia đình người yêu. Về nội dung, đoạn trích khắc họa tâm trạng sững sờ, đau đớn của chàng Kim khi đối diện với cảnh vườn xưa tiêu điều: "Đầy vườn cỏ mọc, lau thưa". Nỗi đau ấy càng trở nên dữ dội khi chàng biết tin gia đình Kiều gặp biến cố, nàng phải bán mình chuộc cha và trao lại mối duyên dở dang cho Thúy Vân. Về nghệ thuật, Nguyễn Du đã sử dụng thành công bút pháp tả cảnh ngụ tình, phép đối và các hình ảnh ước lệ tượng trưng như "Vật mình vẫy gió, tuôn mưa" để bộc lộ sâu sắc thế giới nội tâm đầy giông bão của nhân vật. Ngôn ngữ thơ bình dị nhưng giàu sức gợi đã làm nổi bật mối tình thủy chung và tấm lòng trân trọng mà Kim Trọng dành cho Thúy Kiều.

Câu 2

Trong bản hợp xướng của cuộc sống, nếu có những thanh âm vang dội, hào hùng được cả thế giới tung hô thì cũng có những nốt trầm lặng lẽ, âm thầm nhưng lại góp phần tạo nên bản nhạc nhân văn cao đẹp. Đó chính là sự hi sinh thầm lặng, một đức tính quý báu đang tỏa sáng giữa dòng đời hối hả hôm nay.

Sự hi sinh thầm lặng là việc ta sẵn sàng đặt lợi ích của người khác, của cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân một cách lặng lẽ, âm thầm mà không mong cầu sự đền đáp hay tôn vinh. Nó không nhất thiết phải là những hành động lớn lao thay đổi cả thế giới, mà đôi khi chỉ là sự nhường nhịn, chịu thiệt thòi về mình để người khác được hạnh phúc.

Biểu hiện của sự hi sinh thầm lặng có mặt ở khắp mọi nơi quanh ta. Trong gia đình, đó là bóng dáng tảo tần của cha mẹ, những người đã hi sinh cả tuổi trẻ và sức khỏe, cố gắng làm lụng để lo cho con cái từng miếng ăn, giấc ngủ, vun đắp cho con một tương lai tươi sáng. Đó là sự chăm sóc ân cần của ông bà dành cho con cháu mà không một lời than vãn. Ra ngoài xã hội, sự hi sinh ấy hiện hữu nơi những y bác sĩ xuyên đêm cứu người, những thầy cô giáo vùng cao mang chữ đến cho bản làng xa xôi, hay những tình nguyện viên âm thầm tham gia các hoạt động thiện nguyện để giúp đỡ những mảnh đời cơ cực. Họ cống hiến hết mình, lặng lẽ như những đóa hoa tỏa hương thơm cho đời mà chẳng cần ai biết mặt gọi tên.

Sự hi sinh thầm lặng mang lại những giá trị vô cùng to lớn. Đối với người thực hiện, nó giúp nuôi dưỡng tâm hồn, mang lại cảm giác hạnh phúc và bình yên khi biết mình sống có ích. Nó góp phần hoàn thiện nhân cách và tạo nên những ấn tượng đẹp đẽ, lan tỏa năng lượng tích cực đến cộng đồng. Đối với người nhận, họ sẽ cảm thấy ấm lòng vì được quan tâm, yêu thương, từ đó có thêm động lực để vượt qua những nghịch cảnh trong cuộc sống.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại ngày nay, khi nhịp sống quá nhanh và lối sống thực dụng đang len lỏi, sự hi sinh thầm lặng đôi khi bị xem nhẹ hoặc bị lợi dụng. Vẫn còn đó những cá nhân ích kỷ, chỉ biết đến lợi ích bản thân, thờ ơ trước nỗi đau của người khác. Đó là một thực trạng đáng buồn cần được thay đổi bằng giáo dục và sự thức tỉnh của lòng nhân ái.

Mỗi chúng ta cần hiểu rằng, hi sinh không phải là đánh mất mình, mà là để tìm thấy một phiên bản tốt đẹp hơn của chính mình. Chúng ta hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất: biết ơn cha mẹ, sẻ chia với bạn bè và sẵn lòng giúp đỡ người lạ khi họ cần. Hãy để sự hi sinh thầm lặng trở thành một phần trong nếp sống, để thế giới này trở nên ấm áp và nhân văn hơn. Vì như một nhà văn từng nói: "Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình".

Câu 1 (0.5 điểm).

Thể loại: Truyện thơ Nôm.

Câu 2 (0.5 điểm).

Văn bản là ngôn ngữ của người kể chuyện và ông bà Vương Ông.

Câu 3 (1.0 điểm).

Tóm tắt các sự kiện chính:

• Sự kiện 1: Sau nửa năm về quê hộ tang chú, Kim Trọng quay trở lại nơi trọ cũ và bất ngờ khi thấy phong cảnh tiêu điều.

• Sự kiện 2: Gặp người láng giềng sang chơi, Kim Trọng hỏi han sự tình mới biết cảnh ngộ của gia đình Thúy Kiều.

• Sự kiện 3: Tìm đến nhà Vương Ông hiện tại, được nghe kể rõ ngọn ngành câu chuyện, biết tin Kiều trao duyên mình cho Thúy Vân, chàng đau đớn, khóc than.

Câu 4 (1.0 điểm).

Tác dụng của bút pháp tả cảnh ngụ tình trong đoạn trích là:

• Gợi lên một không gian quạnh hiu, lạnh lẽo, không có sự hiện diện và hơi ấm của con người.

• Thể hiện tâm trạng hoài niệm, xót xa, tiếc nuôi của chàng Kim khi trở lại nơi cũ: Vẫn là mùa xuân, cánh én nhưng không phải là mùa xuân, cánh én rộn ràng, tươi tắn của "Ngày xuân con én đưa thoi". Sự hoài niệm của Kim Trọng càng đối lập gay gắt với hiện tại, nhấn mạnh nỗi đau xót, tiếc nuối khôn tả của chàng Kim.

Câu 5 (1.0 điểm).

Về hình ảnh thơ "Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông":

• Hình ảnh này được tác giả gợi lên từ tứ thơ của Thôi Hộ.

• Gợi lên sự bất ngờ, bàng hoàng xen lẫn chút tiếc nuối vì cảnh cũ vẫn đây mà người xưa không thấy.

• Hình ảnh gợi lên sự trớ trêu, tương phản: Hoa vẫn cười với gió đông, còn lòng người thì buồn bã, nhớ nhung, thẫn thờ. Cái tươi tắn của hoa gợi lên nỗi tàn héo trong lòng người.