C1

Mùa thu Hà Nội trong thơ Nguyễn Phan Hách hiện lên với vẻ đẹp tinh tế, tĩnh lặng và đầy chất suy tư. Ngay từ những câu thơ đầu, tác giả đã sử dụng nghệ thuật đảo ngữ "xào xạc lạnh" kết hợp với các từ láy "se sẽ", "bâng khuâng" để gợi tả cái rùng mình nhẹ nhàng của không gian khi gió heo may về. Hình ảnh "lá vàng khô lùa trên phố" không chỉ là sự chuyển động của thiên nhiên mà còn như bước đi chậm rãi của thời gian. Đặc biệt, biện pháp nhân hóa qua cảm giác "bâng khuâng" của con phố và sự đối lập giữa cái tĩnh lặng của người đi "lặng lẽ một mình" với nỗi nhớ "người xa" đã tạo nên một chiều sâu tâm trạng da diết. Điểm sáng nghệ thuật nằm ở khổ cuối với hình ảnh ẩn dụ "nhặt được cả chùm nắng hạ". Cách nói này biến cái vô hình (nắng) thành cái hữu hình (chùm), cho thấy sự trân trọng của nhà thơ trước những vẻ đẹp sót lại của mùa cũ trên trái sấu chín vàng. Bằng việc kết hợp nhuần nhuyễn các biện pháp tu từ, Nguyễn Phan Hách đã vẽ nên một bức tranh thu Hà Nội không chỉ có sắc, có hương mà còn trĩu nặng những hoài niệm và tình yêu thiết tha dành cho mảnh đất nghìn năm văn

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính

Phương thức biểu đạt chính là biểu cảm (kết hợp với yếu tố tự sự và miêu tả để bộc lộ tình cảm của người con đối với mẹ).

Câu 2: Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó

Các hình ảnh, từ ngữ tái hiện sự vất vả, gian truân bao gồm:

"Đồng sau lụt, bờ đê sụt lở": Gợi ra cảnh thiên tai, sự khắc nghiệt của điều kiện sống.

"Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn": Sự nhọc nhằn, lam lũ của mẹ.

"Anh em con chịu đói", "ngồi co ro bậu cửa": Cảnh nghèo khó, thiếu thốn thức ăn.

Câu 3: Biện pháp tu từ trong hai dòng thơ cuối

Biện pháp: Nói giảm nói tránh qua cụm từ "vuông đất mẹ nằm".

Tác dụng: Làm giảm bớt nỗi đau thương, mất mát trước cái chết của mẹ; đồng thời thể hiện thái độ tôn kính, xót thương sâu sắc của người con dành cho người mẹ đã khuất.

Câu 4: Hiểu nội dung dòng thơ "Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn"

Hình ảnh "gánh gồng" và "xộc xệch" gợi lên dáng vẻ gầy guộc, sự vất vả, nặng nhọc của người mẹ khi phải lo toan cho cả gia đình.

"Xộc xệch hoàng hôn" là một hình ảnh ẩn dụ độc đáo: Mẹ không chỉ gánh vật chất mà như gánh cả thời gian, gánh cả sự tàn úa của một ngày để đổi lấy sự sống cho con. Câu thơ khắc họa sâu sắc đức hy sinh cao cả của người mẹ trong hoàn cảnh khốn khó.

Câu 5: Thông điệp tâm đắc và lý do

Thông điệp: Sự thấu hiểu và lòng biết ơn đối với công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.

Lý do: Cuộc đời mẹ là một chuỗi ngày hy sinh thầm lặng. Khi chúng ta thấu hiểu nỗi vất vả của mẹ, chúng ta sẽ biết sống trách nhiệm hơn, biết trân trọng những phút giây khi còn mẹ và sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh đó.