Câu 1

Bài Làm

Trong bài thơ "Tên làng", tình yêu quê hương của nhân vật trữ tình – người đàn ông làng Hiếu Lễ – hiện lên vô cùng giản dị, mộc mạc nhưng lại vô cùng sâu sắc và thiêng liêng. Tình cảm ấy trước hết được thử thách qua bom đạn chiến trường; khi hòa bình lập lại, người lính trở về mang theo thương tích và "cơn sốt cao nguyên", nhưng lòng yêu quê hương đã trở thành động lực giúp anh vượt qua tất cả. Anh gắn bó máu thịt với đất đai quê mình qua những công việc lao động mộc mạc: tự tay xây dựng ngôi nhà bằng đá hộc, cùng vợ cày cuốc, nuôi con khôn lớn bên những mùa lúa chín tràn trề. Quê hương không chỉ là nơi chốn đi về, mà đã thấm sâu vào từng hơi thở, từng thớ thịt của anh. Điệp khúc "Người đàn ông ở làng Hiếu Lễ" được lặp đi lặp lại như một lời khẳng định đầy tự hào về nguồn cội, định vị bản thân gắn liền với danh xưng của làng. Qua đó, nhà thơ đã khắc họa thành công một tình yêu quê hương bền bỉ, kiên cường, là điểm tựa tinh thần vững chãi giúp con người vượt qua mọi biến động của cuộc đời.

Câu 2

bài làm

Nhà thơ Dagestan nổi tiếng Raxun Gamzatov từng để lại một triết lý sâu sắc: "Người ta chỉ có thể tách con người ra khỏi quê hương, chứ không thể tách quê hương ra khỏi con người." Câu nói ngắn gọn nhưng đã khẳng định một sự thật thiêng liêng về mối quan hệ máu thịt, bất khả phân chia giữa mỗi cá nhân và nguồn cội của mình.

Về mặt địa lý, việc "tách con người ra khỏi quê hương" là điều rất dễ xảy ra trong cuộc sống hiện đại. Vì sinh kế, học tập hay những biến động lịch sử, chúng ta hoàn toàn có thể di chuyển đến một vùng đất mới, cách xa nơi chôn rau cắt rốn nửa vòng Trái Đất. Thế nhưng, "không thể tách quê hương ra khỏi con người" bởi quê hương không chỉ là một ranh giới địa lý trên bản đồ, mà là một khoảng không gian văn hóa, tinh thần đã thấm sâu vào máu thịt ta. Quê hương nuôi ta lớn bằng dòng sữa mẹ, bằng những món ăn dân dã, bằng tiếng nói ê a thuở ban đầu và cả những ký ức tuổi thơ êm đềm. Khi bước ra thế giới rộng lớn, chính những giá trị cốt lõi ấy định hình nên bản sắc, tâm hồn và nhân cách của mỗi người, giúp chúng ta không bị đồng hóa hay lạc lối.

Thực tế đã chứng minh, dù ở bất cứ nơi đâu, những người con xa xứ vẫn luôn đau đáu hướng về quê cha đất tổ. Đó là hình ảnh những kiều bào yêu nước luôn đóng góp trí tuệ, của cải để xây dựng quê hương, hay đơn giản là giọt nước mắt nghẹn ngào khi nghe một làn điệu dân ca nơi đất khách. Ngược lại, những kẻ quay lưng lại với nguồn cội, chối bỏ nơi mình sinh ra sẽ tự biến mình thành những chiếc lá rụng không gốc rễ, sống một cuộc đời lạc lõng và vô nghĩa.

Tóm lại, câu nói của Raxun Gamzatov là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng thấm thía về lòng biết ơn. Dù đôi chân có đi xa đến đâu, hãy luôn để quê hương sưởi ấm và dẫn đường cho tâm hồn mình.

Câu 1. Thể thơ

• Thể thơ tự do

Câu 2. Phương thức biểu đạt

• Biểu cảm (Chính): Bộc lộ tình yêu và niềm tự hào về quê hương.

• Tự sự: Kể về hành trình từ chiến trường trở về, dựng xây tổ ấm của người lính.

• Miêu tả: Tái hiện hình ảnh chân thực về ngôi nhà đá hộc, con đường và cánh đồng lúa.

Câu 3. Ý nghĩa nhan đề "Tên làng"

• Cảm nhận: Gợi sự mộc mạc, thiêng liêng; là danh xưng gắn liền với nguồn cội và bản sắc.

• Tác dụng: Là sợi chỉ đỏ xuyên suốt chủ đề lòng yêu quê hương; khẳng định làng quê là điểm tựa tinh thần vĩnh cửu của con người.

Câu 4. Tác dụng điệp dòng thơ "Người đàn ông ở làng Hiếu Lễ"

• Nghệ thuật: Tạo nhịp điệu tuần hoàn, liên kết chặt chẽ các khổ thơ.

• Nội dung: Nhấn mạnh bản sắc, gốc gác không thể tách rời; tôn vinh vẻ đẹp kiên cường, nghĩa tình của con người quê hương qua mọi biến động cuộc đời.

Câu 5. Nội dung chính

• Bài thơ ca ngợi tình yêu quê hương và sức sống bền bỉ của con người lao động bình dị.

• Khẳng định quê hương là cái nôi nuôi dưỡng, che chở và là điểm tựa thiêng liêng nhất giúp con người vượt qua mọi gian khổ.