Thị trường tiêu thụ (định hướng sản xuất): Thị trường quyết định sản phẩm nông nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng/vật nuôi và chuyên môn hóa.

Ví dụ: Tại Việt Nam, nhu cầu cao từ thị trường xuất khẩu khiến Đồng bằng sông Cửu Long tập trung thành vùng chuyên canh lúa gạo và trái cây, trong khi Tây Nguyên phát triển mạnh các vùng chuyên canh cà phê, hồ tiêu.

Khoa học - công nghệ (tăng năng suất và chất lượng): Công nghệ sinh học (giống mới), cơ giới hóa, và kỹ thuật canh tác giúp tăng năng suất, giảm rủi ro tự nhiên.

Ví dụ: Sử dụng giống lúa ngắn ngày, chịu mặn và máy cấy/máy gặt làm thay đổi lịch vụ và tăng số vụ canh tác trong năm tại vùng đồng bằng.

Dân cư và lao động (nguồn lực sản xuất): Lao động quyết định mức độ thâm canh, trong khi kinh nghiệm truyền thống ảnh hưởng đến phương thức sản xuất.

Ví dụ: Các vùng đông dân (Đồng bằng sông Hồng) thường thâm canh lúa cao độ, trong khi vùng thưa dân (Tây Nguyên) phát triển nông nghiệp quy mô lớn (trang trại).

Chính sách của Nhà nước (điều tiết sự phát triển): Quy hoạch, chính sách tín dụng, và thuế có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển.

Ví dụ: Chính sách giao đất, giao rừng giúp người dân yên tâm đầu tư dài hạn, phát triển các vùng trồng cây công nghiệp lâu năm.

Các loại nguồn lực phát triển kinh tế chính:

Nguồn lực tự nhiên: Đất, nước, khí hậu, khoáng sản, sinh vật... Đây là cơ sở tự nhiên cần thiết cho quá trình sản xuất, tạo lợi thế cho các ngành nông, lâm, ngư nghiệp và công nghiệp khai thác.

Nguồn lực kinh tế - xã hội: Bao gồm dân cư và lao động, vốn, khoa học - kỹ thuật, đường lối chính sách, thị trường. Đây là yếu tố quan trọng nhất, mang tính quyết định đến sự phát triển kinh tế.

Vị trí địa lí: Vị trí tự nhiên, kinh tế, chính trị, giao thông. Nó tạo điều kiện trao đổi, tiếp cận và hợp tác giữa các quốc gia.

Phân tích tác động của nguồn lực vị trí địa lí đến phát triển kinh tế:

Giao lưu và hợp tác quốc tế: Quốc gia nằm gần các tuyến đường biển quốc tế, nằm trong vùng kinh tế năng động (như Đông Nam Á) dễ dàng thu hút đầu tư, giao thương hàng hóa, tiếp thu công nghệ và kinh nghiệm quản lý.

Lợi thế về phát triển ngành: Vị trí ven biển thuận lợi phát triển kinh tế biển (cảng, du lịch, thủy sản). Vị trí giáp ranh các quốc gia lớn tạo thuận lợi cho kinh tế biên mậu.

Tạo động lực phát triển vùng: Vị trí ở trung tâm các vùng kinh tế trọng điểm giúp lan tỏa sự phát triển, dễ dàng kết nối hạ tầng và trao đổi nguồn lực.

Tác động về chính trị - an ninh: Vị trí đặc thù có thể mang lại vị thế chính trị quan trọng nhưng cũng có thể gặp khó khăn về an ninh, quốc phòng.

Câu 1.

Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.

Những dòng thơ nói về vẻ đẹp của con trai, con gái trong đoạn trích là:

“Con trai trần trong mặt trời nắng cháy

Ép đá xanh thành rượu uống hàng ngày”

“Con gái đẹp trong sương giá đông sang

Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng.”

Câu 3.

Biện pháp tu từ: Điệp ngữ (gọi gió, gọi mưa, gọi nắng; chặn suối, ngăn sông, bắt nước), kết hợp với phóng đại.

Tác dụng:

Nhấn mạnh sức mạnh lao động, trí tuệ và khả năng chinh phục thiên nhiên của con người Pa Dí.

Làm nổi bật vẻ đẹp chủ động, kiên cường, sáng tạo trong cuộc sống lao động sản xuất.

Câu 4.

Qua đoạn trích, tác giả thể hiện niềm tự hào sâu sắc, tình yêu tha thiết và sự trân trọng đối với dân tộc Pa Dí – một cộng đồng tuy nhỏ bé về số lượng nhưng giàu truyền thống, cần cù, bền bỉ và giàu khát vọng sống.

Câu 5.

Từ đoạn trích, em rút ra bài học: cần trân trọng cội nguồn, biết yêu quý lao động, sống kiên cường, không ngại khó khăn, thử thách để xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Trong đoạn trích Cây hai ngàn lá, nhà thơ Pờ Sảo Mìn đã khắc họa vẻ đẹp chân thực và giàu sức lay động của con người Pa Dí. Đó là vẻ đẹp của những con người tuy ít về số lượng nhưng giàu nghị lực và ý chí sống. Con trai Pa Dí hiện lên khỏe khoắn, rắn rỏi, dám đối mặt với thiên nhiên khắc nghiệt, “ép đá xanh thành rượu” – một hình ảnh giàu tính biểu tượng cho sức lao động phi thường. Con gái Pa Dí lại mang vẻ đẹp dịu dàng, bền bỉ, khéo léo, cần mẫn trong từng công việc thường ngày. Không chỉ đẹp trong lao động, con người Pa Dí còn mang vẻ đẹp của tinh thần làm chủ thiên nhiên, biết “gọi gió, gọi mưa, gọi nắng”, chặn suối, ngăn sông để tạo dựng cuộc sống ấm no. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm tự hào sâu sắc về dân tộc mình, đồng thời ca ngợi vẻ đẹp con người lao động – những con người bình dị nhưng giàu sức sống và khát vọng vươn lên.

Trong xã hội hiện đại, tinh thần dám đổi mới của thế hệ trẻ là một yếu tố vô cùng quan trọng thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Dám đổi mới trước hết là dám suy nghĩ khác, dám thử nghiệm những ý tưởng mới, không ngại thất bại. Thế hệ trẻ ngày nay đã thể hiện rõ tinh thần ấy qua việc mạnh dạn khởi nghiệp, ứng dụng công nghệ, sáng tạo trong học tập và lao động. Nhờ tinh thần đổi mới, nhiều bạn trẻ đã tạo ra những sản phẩm hữu ích, góp phần giải quyết các vấn đề của xã hội. Tuy nhiên, đổi mới không có nghĩa là phủ nhận hoàn toàn giá trị truyền thống mà cần biết kế thừa, chọn lọc và phát triển phù hợp. Bên cạnh đó, một bộ phận giới trẻ vẫn còn ngại thay đổi, thiếu bản lĩnh trước khó khăn. Vì vậy, mỗi người trẻ cần không ngừng rèn luyện tri thức, kỹ năng và bản lĩnh để dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Có như vậy, tinh thần đổi mới mới thực sự trở thành động lực giúp cá nhân trưởng thành và đất nước phát triển bền vững.

Đoạn thơ trích từ bài Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi buồn sâu lắng về sự đổi thay của làng quê trong dòng chảy của đời sống hiện đại. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” mở ra hành trình hồi tưởng, nơi ký ức trong trẻo đối diện với thực tại nhiều mất mát. Những “dấu chân bạn bè rời làng kiếm sống”, “đất không đủ cho sức trai cày ruộng” cho thấy bi kịch mưu sinh của người nông dân khi ruộng đồng không còn nuôi nổi con người. Làng quê xưa với dân ca, thiếu nữ tóc dài, lũy tre xanh – biểu tượng của văn hóa truyền thống – nay dần biến mất trước sự đô thị hóa khắc nghiệt. Nỗi buồn ấy không chỉ là hoài niệm cá nhân mà còn là tiếng thở dài cho một miền quê đang đánh mất bản sắc. Nghệ thuật thơ giản dị, ngôn ngữ mộc mạc, hình ảnh đời thường kết hợp giọng điệu trầm lắng đã tạo nên sức gợi cảm xúc mạnh mẽ. Đoạn thơ vì thế vừa chan chứa tình yêu quê hương, vừa gửi gắm nỗi day dứt trước những đổi thay không thể níu giữ của thời gian.

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu đối với con người. Từ học tập, làm việc đến giải trí, kết nối cộng đồng, mạng xã hội đang tác động mạnh mẽ đến cách con người suy nghĩ, giao tiếp và hành động. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, mạng xã hội cũng đặt ra nhiều vấn đề đáng suy ngẫm.

Trước hết, không thể phủ nhận những mặt tích cực của mạng xã hội. Đây là công cụ giúp con người kết nối nhanh chóng, xóa nhòa khoảng cách không gian và thời gian. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, chúng ta có thể trò chuyện với bạn bè ở xa, cập nhật tin tức trong và ngoài nước, tiếp cận kho tri thức phong phú phục vụ học tập và công việc. Mạng xã hội còn tạo cơ hội cho nhiều cá nhân thể hiện bản thân, phát triển kinh doanh, lan tỏa những giá trị nhân văn, những hành động đẹp trong cuộc sống. Trong bối cảnh xã hội phát triển nhanh, mạng xã hội góp phần giúp con người thích nghi và hội nhập tốt hơn.

Tuy nhiên, mạng xã hội cũng mang đến không ít hệ lụy. Việc lạm dụng mạng xã hội khiến nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, sống lệ thuộc vào thế giới ảo, dần xa rời các mối quan hệ ngoài đời thực. Không ít người đánh mất thời gian, sao nhãng học tập và công việc vì mải mê “lướt mạng”. Bên cạnh đó, tình trạng tin giả, bạo lực ngôn từ, sự phán xét vô cảm trên mạng xã hội gây ra những tổn thương tinh thần nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. Khi con người dễ dàng “sống ảo”, chạy theo lượt thích, lượt chia sẻ, các giá trị đạo đức và sự chân thành trong giao tiếp cũng có nguy cơ bị phai nhạt.

Trước thực trạng ấy, mỗi người cần có thái độ tỉnh táo và trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội. Mạng xã hội chỉ thực sự có ý nghĩa khi được dùng như một công cụ hỗ trợ, không phải nơi chi phối hoàn toàn đời sống tinh thần. Chúng ta cần biết chọn lọc thông tin, kiểm chứng trước khi chia sẻ, ứng xử văn minh và tôn trọng người khác trong không gian mạng. Đồng thời, mỗi người cũng cần cân bằng giữa thế giới ảo và đời sống thực, dành thời gian cho gia đình, bạn bè và những giá trị bền vững.

Tóm lại, mạng xã hội là sản phẩm tất yếu của thời đại công nghệ, mang trong mình cả lợi ích lẫn thách thức. Việc mạng xã hội trở thành động lực phát triển hay nguyên nhân của những hệ lụy tiêu cực phụ thuộc vào cách con người sử dụng nó. Khi biết làm chủ bản thân và hành động có trách nhiệm, chúng ta hoàn toàn có thể biến mạng xã hội thành một không gian tích cực, góp phần làm cho cuộc sống hiện đại trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản

→ Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2. Trong văn bản trên, “hạnh phúc” được miêu tả qua những tính từ nào?

→ “Hạnh phúc” được miêu tả qua các tính từ/đặc điểm:

• xanh (xanh trong nắng dội, mưa tràn)

• thơm

• im lặng

• dịu dàng

• vô tư

Câu 3. Anh/Chị hiểu nội dung đoạn thơ sau như thế nào?

Hạnh phúc

đôi khi như quả

thơm trong im lặng, dịu dàng

→ Đoạn thơ cho thấy hạnh phúc không ồn ào, phô trương, mà có thể rất nhẹ nhàng, lặng lẽ, âm thầm tỏa hương như một trái quả chín.

→ Hạnh phúc đến từ những điều giản dị, bình yên trong cuộc sống.

Câu 4. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong đoạn thơ

Hạnh phúc

đôi khi như sông

vô tư trôi về biển cả

Chẳng cần biết mình

đầy vơi

→ Biện pháp so sánh (hạnh phúc – dòng sông) có tác dụng:

• Làm hình ảnh hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động

• Gợi cảm giác tự nhiên, tự do, an nhiên

• Thể hiện quan niệm: hạnh phúc là sự buông bỏ, không tính toán hơn – thiệt

Câu 5. Nhận xét quan niệm về hạnh phúc của tác giả

→ Tác giả quan niệm:

• Hạnh phúc là những điều bình dị, gần gũi

• Không cần lớn lao, không cần phô trương

• Hạnh phúc đến khi con người sống nhẹ nhàng, vô tư, an nhiên và biết trân trọng hiện tại

👉 Đây là một quan niệm tích cực, sâu sắc và giàu tính nhân văn