Câu 1:

Mùa thu Hà Nội trong đoạn thơ “Thu Hà Nội” của Hoàng Cát hiện lên với vẻ đẹp dịu dàng, trầm lắng và đậm chất hoài niệm. Ngay từ những câu thơ đầu, tác giả đã khơi gợi không khí đặc trưng của thu bằng “se sẽ gió heo may” và âm thanh “xào xạc lạnh” của lá khô, khiến người đọc cảm nhận rõ cái se sắt, mong manh của thời khắc giao mùa. Từ láy “bâng khuâng” không chỉ miêu tả bước chân lá vàng mà còn gợi lên tâm trạng mơ hồ, xao xuyến của con người. Trong khung cảnh “chiều nhạt nắng”, nhân vật trữ tình “lặng lẽ một mình”, để nỗi nhớ “người xa” lan tỏa, khiến không gian càng thêm sâu lắng. Điểm nhấn tinh tế của bức tranh thu là hình ảnh “trái sấu vàng ươm” rụng vu vơ — một nét rất riêng của Hà Nội. Đặc biệt, cách diễn đạt “nhặt được cả chùm nắng hạ” thể hiện sự nhạy cảm và nâng niu những dư vị cuối cùng của mùa hè còn sót lại. Tất cả hòa quyện trong “mùi hương trời đất dậy trên đường”, tạo nên một mùa thu Hà Nội vừa nên thơ, vừa thấm đẫm tình người và ký ức.

Câu 2:

Trong kỷ nguyên số hóa ngày nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển như vũ bão, thay đổi diện mạo của nhân loại. Từ những mô hình học máy đơn giản những năm 1950, AI đã nguy hiểm với sự ra đời của ChatGPT (2022), DALL-E hay Grok, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, sáng tạo hình ảnh và mong chờ xu hướng với tốc độ mặt. Theo báo cáo của McKinsey, AI có thể đóng góp thêm 13 tỷ USD vào GDP đến năm 2030, chứng tỏ năng lực kinh tế. Sự phát triển này mang lại lợi ích lớn. Trong y tế, AI như IBM Watson hỗ trợ dự đoán thư chính xác hơn 90%, cứu sống hàng triệu người. Giáo dục được cách mạng hóa qua các nền tảng cá nhân hóa như Duolingo hay Khan Academy, giúp học sinh tiếp cận kiến ​​thức toàn cầu. Giao thông thông minh với xe tự lái Tesla giảm tai nạn 40%, trong khi nông nghiệp sử dụng drone AI tối ưu hóa tiêu điểm, tăng năng suất 20%. AI còn cung cấp sự sáng tạo, từ sáng tác âm nhạc đến thiết kế kiến ​​trúc, giải phóng con người khỏi vòng lặp lao động. Tuy nhiên, "vũ bão" cũng tiềm ẩn ẩn thức. Việc mất việc làm hàng loạt – dự báo 800 triệu lao động bị ảnh hưởng đến năm 2030 theo Oxford – đòi hỏi đào tạo lại nguồn nhân lực. Vấn đề đạo đức nổi cột: AI có thể được sử dụng trong deepfake lan truyền tin giả, hay vũ khí tự động gây chiến tranh không có người lái. Quyền riêng tư bị tấn công qua dữ liệu lớn, như dịch vụ của Cambridge Analytica. Hơn nữa, sự phụ thuộc vào AI có thể làm suy giảm độ sáng tạo ra con người, dẫn đến "ảnh công nghệ" nếu hệ thống gặp lỗi. Để sử dụng AI, cần phải quyết định. Các quốc gia như Mỹ, Trung Quốc đầu tư hàng USD vào quy định pháp lý, as EU AI Act (2024) phân loại rủi ro. Việt Nam đang hoàn thành Thúc đẩy chiến lược quốc gia về AI đến năm 2030, tập trung nghiên cứu và ứng dụng. Cá nhân phải học tập suốt đời, nâng cao kỹ năng số. Vậy sự phát triển vũ bão của AI là con dao hai phong cách: cơ hội vàng cho tiến bộ nhân loại nhưng cũng là lời cảnh tỉnh về trách nhiệm. Chỉ khi kiểm soát được, AI mới thực sự là người bạn đồng hành, đưa thế giới đến tương lai thịnh vượng.

Câu 1:

- Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Câu 2:

- Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó trong đoạn trích là: "đồng sau lụt", " bờ đê sụt lở", " mẹ gánh gồng xộc xệch", " anh em con chịu đói suốt ngày tròn", " ngồi co ro bậu cửa", " có gì nấu đâu mà nhóm lửa".

Câu 3:

- Biện pháp tu từ: Nói giảm nói tránh qua cụm từ "vuông đất mẹ nằm".

- Tác dụng:

+ Làm cho lời thơ trở nên sâu lắng, hàm súc, giàu sức gợi và tăng sức truyền cảm dễ dàng chạm đến trái tim người đọc

+ Làm giảm bớt cảm giác đau thương, tang tóc khi nhắc đến cái chết của mẹ.

+ Thể hiện sự trân trọng, nỗi đau kìm nén và tình cảm thiêng liêng đối với nơi mẹ đang yên nghỉ.

+ Nhấn mạnh sự ngăn cách âm dương: lời con nói, tình cảm của con dù thiết tha nhưng mẹ chẳng còn nghe thấy được nữa.

Câu 4:

Dòng thơ là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo, tạc vào lòng người đọc hình ảnh người mẹ tảo tần trong những năm tháng khốn khó. Từ láy "xộc xệch" không chỉ mô phỏng dáng đi liêu xiêu, không vững dưới sức nặng của đôi gánh mà còn gợi lên sự vất vả, lam lũ đến kiệt cùng của mẹ. Đặc biệt, hình ảnh ẩn dụ mẹ gánh cả "hoàng hôn" mang sức gợi rất lớn: mẹ không chỉ gánh hàng hóa, gánh cái nghèo cái đói mà như gánh cả bóng tối của thời gian và sự khắc nghiệt của cuộc đời trên đôi vai gầy võng. Trong ánh sáng lụi tàn của buổi chiều tà, dáng mẹ hiện lên vừa nhỏ bé, đơn độc nhưng cũng vừa vĩ đại, cao cả khi đánh đổi cả sức lực và tuổi trẻ để che chở cho giấc ngủ, bữa ăn của các con.

Câu 5:

Thông điệp sâu sắc nhất mà em rút ra từ đoạn trích là bài học về sự trân trọng và lòng hiếu thảo đối với cha mẹ ngay khi họ còn ở bên ta. Bài thơ như một lời thức tỉnh đầy đau đớn rằng cuộc đời và sự sống là hữu hạn; cha mẹ không thể sống đời để che chở cho chúng ta mãi mãi. Nếu ta chỉ biết nhận lấy sự hy sinh mà vô tâm không thấu hiểu, thì đến khi âm dương cách biệt, mọi lời yêu thương hay sự hối hận cũng chỉ còn là "tiếng lòng chẳng thể nào vang vọng" trong giấc chiêm bao muộn màng. Thông điệp này nhắc nhở mỗi người cần biết yêu thương, quan tâm và phụng dưỡng cha mẹ bằng những hành động thiết thực nhất ngay lúc này, để không bao giờ phải thốt lên hai chữ "giá như" khi nhìn về quá khứ.

* Thực trạng và biểu hiện của thói quen dựa dẫm vào người khác : - Nhiều người quen sống dựa vào người khác trong công việc, học tập và sinh hoạt hằng ngày. - Thường không có động lực tìm kiếm giải pháp hay vượt qua khó khăn một cách độc lập. - Dẫn đến lối sống thụ động, thiếu sáng tạo và lệ thuộc vào sự trợ giúp của người khác quá nhiều.

* Luận điểm bổ sung 1: Tác hại của thói quen dựa dẫm vào người khác :

- Làm hạn chế sự phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề và tư vấn độc lập. - Ảnh tiêu cực đến sự trưởng thành về mặt cảm xúc và tư duy. - Gây ra sự mất cân bằng trong mối mối quan hệ, người dựa vào dễ dàng được coi thường hoặc trở thành gánh nặng cho người khác. - Khi không có sự hỗ trợ hỗ trợ, dễ rơi vào trạng thái mất phương hướng, thiếu tự tin và dễ đầu hàng trước khó khăn.

Luận điểm bổ sung 2: Giải pháp từ bỏ thói quen dựa dẫm vào ng khác :

- Xây dựng chế độ tự động qua việc đặt mục tiêu rõ ràng và nỗ lực từng bước để đạt được. - Tích cực học hỏi kỹ năng quản lý thời gian, kỹ năng giải quyết vấn đề và sự tự tin trong giao tiếp tiếp theo. - Biết nhận được sự trợ giúp đúng đắn, đồng thời tự mình tìm kiếm và thử nghiệm nhiều cách giải quyết. - Tham gia các hoạt động phát triển bản thân và hỗ trợ các nhóm để tăng cường khả năng làm việc độc lập và hợp tác.

* Đánh giá tổng kết: Ý nghĩa của việc từ bỏ thói quen dựa dẫm vào người khác : - Giúp mỗi cá nhân trở nên tự tin, trưởng thành và có khả năng tự đảm nhận trách nhiệm. - Tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển toàn diện về nhân cách và kỹ năng sống. - Thúc đẩy sự phát triển cộng đồng và xã hội, khi mỗi người đều có năng lực và ý thức tự lập, góp phần xây dựng một xã hội năng động, sáng tạo và văn minh.

​Hình tượng Anh hùng: Khắc họa rõ nét người anh hùng lý tưởng (Đăm Săn) với khát vọng tự do, chinh phục và mong muốn làm giàu mạnh buôn làng ,lý tưởng cộng đồng ​Giá trị Văn hóa: Phản ánh sinh động phong tục, tập quán, tín ngưỡng (như chế độ mẫu hệ, nhà sàn, chiêng ché) của người Ê-đê. ​Nghệ thuật Kể chuyện: Sử dụng lối kể khan độc đáo, ngôn ngữ giàu hình ảnh so sánh, phóng đại, tạo nên không khí kỳ vĩ và hấp dẫn.

Không gian Trần gian (Nhà/Rừng): Phàm tục, vật chất, cộng đồng, nơi chiến đấu và mở rộng theo trục ngang.

​ Không gian Thần thánh (Trời): Thiêng liêng, siêu nhiên, quyền lực, nơi thể hiện trật tự vũ trụ

Hành động Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời thể hiện khát vọng chinh phục quyền lực tối cao và làm giàu cho bộ tộc của người anh hùng sử thi. Tuy nhiên việc dám thách thức thần linh cũng báo trước bi kịch ngạo mạn, khiến Đăm Săn phải trả giá bằng cái chết, qua đó khẳng định ranh giới ko thể vượt qua giữa sức mạnh phàm tục và trật tự vũ trụ

Biểu tưởng mặt trời tượng trưng cho một sự khởi đầu mới , sự khai sáng và chân lý mang lại trí tuệ và kiến thức, quyền lực, sức mạnh