CÂU 1:

Trong kỷ nguyên số bùng nổ hiện nay, tính sáng tạo không còn là một năng khiếu ưu tiên mà đã trở thành yêu cầu sống còn đối với thế hệ trẻ. Sáng tạo chính là khả năng tư duy khác biệt, tìm ra những giải pháp mới tối ưu thay vì rập khuôn theo những lối mòn có sẵn. Trước hết, tính sáng tạo giúp người trẻ bứt phá, tạo ra những giá trị độc đáo để khẳng định bản sắc cá nhân trong một thế giới "phẳng" đầy cạnh tranh. Khi máy móc và trí tuệ nhân tạo dần thay thế những công việc lặp đi lặp lại, thì khả năng sáng tạo chính là "tấm thẻ thông hành" giúp chúng ta không bị đào thải. Hơn thế nữa, sáng tạo còn là động lực để giới trẻ thích nghi với những biến động không ngừng của xã hội, biến thách thức thành cơ hội. Người trẻ biết sáng tạo sẽ luôn chủ động, dám dấn thân và dám dẫn đầu. Tóm lại, sáng tạo là chìa khóa vàng để thế hệ trẻ mở cánh cửa tương lai, đóng góp những giá trị tiến bộ cho cộng đồng và đất nước.

CÂU 2:

Nguyễn Ngọc Tư từ lâu đã được mệnh danh là người "giữ lửa" cho tâm hồn sông nước miền Tây. Những trang viết của chị không bóng bẩy, xa hoa mà thấm đẫm vị phù sa và cả những giọt nước mắt thầm lặng của những kiếp người trôi dạt. Trong truyện ngắn "Biển người mênh mông", qua cuộc gặp gỡ tình cờ giữa anh thanh niên tên Phi và ông già Sáu Đèo, người đọc không chỉ thấy được những thân phận lẻ loi giữa dòng đời mà còn cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp tâm hồn của con người Nam Bộ: chân chất, bao dung và trọng nghĩa tình.

Trước hết, vẻ đẹp ấy hiện lên qua nhân vật Phi – một chàng trai mang trên mình những vết sẹo tâm hồn từ quá khứ. Phi sinh ra trong nghịch cảnh, là nạn nhân của những nghi kị nghiệt ngã từ người cha và sự xa cách của người mẹ. Thế nhưng, thay vì trở nên hằn học, Phi lại chọn cách sống hiền lành, dù có chút "lôi thôi" và bất cần đời. Ở Phi, ta thấy hiện thân của sự bao dung đặc trưng của người dân xứ sở này. Anh sẵn sàng lắng nghe và thấu hiểu cho nỗi khổ của ông lão Sáu Đèo – một người hàng xóm xa lạ. Sự tử tế của Phi không phô trương; nó nằm ở cách anh nhận nuôi con bìm bịp, ở lời hứa "đừng phụ lòng qua" mà anh đã thực hiện một cách lặng lẽ. Phi đại diện cho một thế hệ trẻ Nam Bộ: dù cuộc đời có xô đẩy, dù bản thân chịu nhiều thiệt thòi, họ vẫn giữ được cái tâm sáng và sự trắc ẩn với đồng loại.

Bên cạnh Phi, hình ảnh ông già Sáu Đèo lại khắc họa một khía cạnh khác trong tính cách con người Nam Bộ: sự thủy chung và trọng tình nghĩa đến mức cố chấp. Cả cuộc đời ông Sáu là một chuyến hành trình dài dằng dặc "lội gần rã cặp giò" chỉ để đi tìm vợ. Nguyên cớ bắt đầu từ một lỗi lầm nhỏ trong cơn say, khiến người vợ bỏ đi. Sự hối hận muộn màng ấy đã biến thành động lực để ông dời nhà tới ba mươi ba bận suốt bốn mươi năm ròng rã. Con người Nam Bộ là thế, đã thương là thương đến tận cùng, đã sai là dám đi cả đời để sửa lỗi. Hình ảnh ông Sáu mếu máo khi nhắc về vợ và sự tin tưởng tuyệt đối khi gửi gắm "gia tài" duy nhất là con bìm bịp cho Phi cho thấy một tâm hồn chân chất, không chút toan tính. Họ tin nhau qua một chén rượu, qua một lời nói, và coi trọng sự tin cậy ấy hơn cả vật chất.

Sức hấp dẫn của tác phẩm còn nằm ở cách Nguyễn Ngọc Tư sử dụng ngôn ngữ đậm chất địa phương. Những từ ngữ như "qua", "cổ", "biểu", "ròng"... không chỉ làm hiện lên một không gian sông nước sống động mà còn làm rõ cái cốt cách xuề xòa nhưng tình cảm của nhân vật. Giữa "biển người" mênh mông, những con người ấy dẫu nghèo khổ, dẫu đơn độc nhưng không hề lạnh lẽo. Họ sưởi ấm cho nhau bằng sự thấu cảm giữa những kẻ cùng cảnh ngộ.

Gấp lại trang sách, hình ảnh ông Sáu Đèo tiếp tục lên đường và Phi ở lại với con bìm bịp để lại trong lòng người đọc một nỗi buồn man mác nhưng ấm áp. Qua hai nhân vật, ta nhận ra rằng: con người Nam Bộ có thể sống lôi thôi, có thể nghèo khó, nhưng tâm hồn họ luôn rộng mở như dòng sông chở nặng phù sa. "Biển người mênh mông" thực chất là bài ca về lòng nhân hậu, nhắc nhở chúng ta về sức mạnh của sự bao dung và niềm tin giữa người với người trong cuộc sống bộn bề.

I. PHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1. Xác định kiểu văn bản của ngữ liệu trên.

• Kiểu văn bản: Văn bản thông tin (thuyết minh về một nét văn hóa/địa danh).

Câu 2. Một số hình ảnh, chi tiết cho thấy cách giao thương, mua bán thú vị trên chợ nổi:

• Phương tiện di chuyển: Nhóm họp bằng xuồng ba lá, xuồng năm lá, ghe tam bản, tắc ráng, ghe máy. Các phương tiện len lỏi khéo léo giữa hàng trăm ghe thuyền.

• Cách rao hàng bằng "cây bẹo": Dùng sào tre dựng đứng, treo sản phẩm (trái cây, rau củ) lên cao để khách nhìn thấy từ xa.

• Dấu hiệu đặc biệt: Treo tấm lá lợp nhà trên cây bẹo để rao bán chính chiếc ghe đó.

• Âm thanh mời gọi: Sử dụng kèn bấm tay, kèn đạp chân hoặc những lời rao lảnh lót, thiết tha của các cô gái bán đồ ăn thức uống.

Câu 3. Tác dụng của việc sử dụng tên các địa danh trong văn bản:

• Tính xác thực: Giúp người đọc xác định được vị trí địa lý cụ thể, tạo độ tin cậy và tính chính xác cho thông tin.

• Tính quy mô: Cho thấy sự phổ biến và sự phân bố rộng khắp của hình thức chợ nổi trên khắp các tỉnh thành miền Tây (Tiền Giang, Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng, Cà Mau).

• Gợi mở không gian: Gợi lên vẻ đẹp trù phú, đặc trưng của từng vùng đất thuộc ĐBSCL.

Câu 4. Tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong văn bản:

(Phương tiện phi ngôn ngữ ở đây bao gồm hình ảnh minh họa và các tín hiệu như cây bẹo, tiếng kèn...)

• Hình ảnh minh họa: Giúp người đọc dễ dàng hình dung không gian thực tế của chợ nổi, tăng tính sinh động và sức hấp dẫn cho bài viết.

• Tín hiệu (Cây bẹo, tiếng kèn):

• Giúp việc giao thương trở nên nhanh chóng, thuận tiện trong môi trường sông nước đặc thù.

• Tạo nên nét đặc trưng văn hóa riêng biệt, độc đáo của miền Tây mà không nơi nào có được.

• Thay thế cho lời nói khi khoảng cách trên sông xa hoặc tiếng ồn lớn, thể hiện sự sáng tạo của người dân lao động.

Câu 5. Suy nghĩ về vai trò của chợ nổi đối với đời sống của người dân miền Tây:

Chợ nổi đóng vai trò vô cùng quan trọng, không chỉ đơn thuần là nơi mua bán:

• Về kinh tế: Là nơi tiêu thụ nông sản, hàng hóa chủ yếu của khu vực, tạo sinh kế và việc làm cho hàng ngàn người dân.

• Về văn hóa: Là "di sản sống", lưu giữ những giá trị truyền thống, phong tục tập quán và lối sống nghĩa tình, phóng khoáng của người dân vùng sông nước.

• Về du lịch: Là biểu tượng du lịch đặc sắc, thu hút du khách trong và ngoài nước, góp phần quảng bá hình ảnh con người và thiên nhiên miền Tây ra thế giới.

• Về tinh thần: Tạo nên một không gian sinh hoạt cộng đồng gắn kết, là niềm tự hào của mỗi người con vùng đất chín rồng