1. Câu mở đoạn đưa ra nhận định chung: Con người vốn có nghệ thuật, giàu lòng đồng cảm.
2. Câu tiếp theo giải thích nguyên nhân khiến lòng đồng cảm bị mai một (do cách nghĩ của người đời).
3. Câu thứ ba khẳng định chỉ có người thông minh mới giữ được lòng đồng cảm đó.
4. Câu kết luận: Những người ấy chính là nghệ sĩ.
   Các câu văn theo một trình tự lập luận chặt chẽ, câu sau giải thích, bổ sung ý nghĩa cho câu trước, cùng làm sáng tỏ chủ đề về lòng đồng cảm và người nghệ sĩ.

• Từ ngữ lặp lại: Các từ ngữ được lặp lại nhiều lần là "con người", "lòng đồng cảm"và "nghệ sĩ".
• Tác dụng: Phép lặp từ ngữ có tác dụng nhấn mạnh chủ đề chính của đoạn văn: khả năng đồng cảm là một tư chất quý giá bẩm sinh của con người, và người nghệ sĩ chính là người giữ được trọn vẹn tư chất đó dù gặp phải khó khăn trong cuộc sống. Việc lặp lại các từ này giúp khắc sâu ấn tượng về tư tưởng của tác giả và tăng tính thuyết phục cho lập luận. 

• Mạch lạc: Văn bản mạch lạc vì xuyên suốt làm nổi bật luận điểm chính: hiền tài có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự hưng thịnh của quốc gia. Các luận điểm phụ được sắp xếp logic, hợp lý: từ việc khẳng định tầm quan trọng của hiền tài, đến việc ca ngợi các bậc hiền tài và phê phán những kẻ làm trái đạo lý, cuối cùng là mục đích của việc dựng bia tiến sĩ (khuyến khích nhân tài).
• Liên kết: Văn bản sử dụng linh hoạt và hiệu quả các phép liên kết câu và liên kết đoạn văn như phép lặp từ ngữ ("hiền tài", "quốc gia"), phép thế, phép nối (quan hệ từ, từ ngữ chuyển tiếp),... để tạo sự gắn bó chặt chẽ về hình thức ngôn ngữ, giúp người đọc dễ dàng theo dõi mạch lập luận của tác giả. 

• Giúp người nghe (trong văn hóa truyền miệng) dễ nhớ, dễ hình dung và theo dõi câu chuyện. 
• Nhấn mạnh những phẩm chất, tính cách nổi bật, phi thường của nhân vật, phù hợp với mục đích ca ngợi người anh hùng. 
• Tạo nhịp điệu, sự trang trọng, hoành tráng cho tác phẩm sử thi. 

• Xây dựng hình tượng nhân vật trở nên bất hủ, mẫu mực, đại diện cho lý tưởng của cộng đồng. 
• Làm nổi bật chủ đề và tư tưởng chính của tác phẩm, truyền tải những giá trị văn hóa, đạo đức của thời đại. 
• Tăng tính thẩm mỹ, nghệ thuật cho tác phẩm sử thi.

• Thành Tơ-roa, cổng Xkê: Địa điểm cụ thể, là nơi diễn ra cuộc chia tay. 
• Phòng của Héc-to, phòng của Ăng-đrô-mác: Không gian cá nhân, thể hiện cuộc sống gia đình. 
• Chiếc nôi: Không gian của trẻ thơ. 

• Không gian mang tính xác định, cụ thể, không mơ hồ hay chung chung. 
• Kết hợp giữa không gian rộng lớn, công cộng (thành Tơ-roa, cổng thành) với không gian gần gũi, riêng tư (trong nhà, phòng riêng), thể hiện sự giao thoa giữa đời sống cộng đồng và đời sống cá nhân của người anh hùng. 
• Không gian gắn liền với những sự kiện trọng đại, có ý nghĩa lịch sử, mang tính biểu tượng cao.

• Giá trị văn hóa, phong tục tập quán: Tác phẩm phản ánh rõ nét văn hóa, phong tục, tín ngưỡng đặc trưng của cộng đồng người Ê-đê, như nếp sống trong nhà sàn, các vật dụng sinh hoạt (chiêng, mâm đồng), và các nghi lễ độc đáo. 
• Khát vọng cộng đồng: Sử thi thể hiện khát vọng mãnh liệt của cộng đồng trong việc chinh phục thiên nhiên, mở rộng buôn làng, và vươn tới một cuộc sống ấm no, sung túc, được thể hiện qua hành trình của Đăm Săn đi tìm Nữ Thần Mặt Trời. 
• Nghệ thuật kể chuyện đặc sắc: Tác phẩm sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, biện pháp tu từ khoa trương, cường điệu, giọng kể chuyện chậm rãi, có vần, nhịp, tạo sự lôi cuốn và ấn tượng sâu sắc cho người đọc. 
• Hình tượng nhân vật anh hùng: Xây dựng thành công hình tượng người anh hùng Đăm Săn với sức mạnh phi thường, dũng cảm, đại diện cho vẻ đẹp và sức mạnh của cả cộng đồng, được dân làng tôn sùng. 

• Nhà thường tượng trưng cho không gian quen thuộc, văn minh, sự che chở, và cuộc sống cộng đồng. Đây là nơi con người cảm thấy an toàn và thuộc về. 
• Rừng đại diện cho không gian hoang dã, bí ẩn, đầy rẫy thử thách, và thường gắn liền với thiên nhiên nguyên sơ hoặc những thế lực siêu nhiên. Sự đối lập này thể hiện sự giằng xé hoặc hành trình của nhân vật giữa văn minh và hoang dã, an toàn và nguy hiểm. 

• Không gian của người (mặt đất) là nơi diễn ra các hoạt động đời thường, những lo toan, tình cảm, và số phận của con người. 
• Không gian của trời (trên cao) thường biểu thị cõi thiêng liêng, các vị thần, lý tưởng cao đẹp, hoặc số mệnh. Trục dọc này thể hiện sự khao khát vươn lên, sự kết nối giữa con người với những giá trị tinh thần hoặc sự can thiệp của yếu tố thần linh vào cuộc sống con người. 

Hành động Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời thể hiện khát vọng chinh phục tự nhiên, mở rộng quyền lực và khẳng định vị thế của người anh hùng trong xã hội Ê-đê cổ đại.

Mặt trời thường là biểu tượng của sự sống, ánh sáng, quyền lực và sự vĩnh hằng trong nhiều nền văn hóa khác nhau.