Câu 1

Sau khi đọc bài thơ ở phần Đọc hiểu, em cảm nhận được những lời khuyên sâu sắc mà tác giả gửi gắm về cách sống và cách lựa chọn môi trường xung quanh. Bài thơ tuy ngắn gọn nhưng giàu ý nghĩa, nhắc nhở con người rằng tính cách và đạo đức của mỗi người chịu ảnh hưởng rất lớn từ những người mình gần gũi. Những hình ảnh quen thuộc, giản dị như “đen gần mực, đỏ gần son” giúp bài thơ trở nên dễ hiểu, gần gũi với đời sống. Qua đó, em nhận ra rằng việc chọn bạn tốt, sống trong môi trường lành mạnh sẽ giúp bản thân tiến bộ và hoàn thiện hơn. Ngược lại, nếu sống trong môi trường xấu, con người dễ bị ảnh hưởng tiêu cực mà dần thay đổi theo chiều hướng không tốt. Bài thơ không chỉ là lời dạy cho người xưa mà còn rất đúng với học sinh ngày nay, khi chúng em đang hình thành nhân cách. Từ đó, em tự nhắc mình cần biết chọn bạn mà chơi, học hỏi những điều tốt đẹp và luôn rèn luyện bản thân để trở thành người có ích cho xã hội.

Câu 2

Tục ngữ Việt Nam có câu: “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”, nhằm khẳng định ảnh hưởng mạnh mẽ của môi trường sống và những người xung quanh đối với sự hình thành nhân cách con người. Đây là một bài học sâu sắc vẫn còn nguyên giá trị trong cuộc sống hôm nay.

Trước hết, câu tục ngữ cho thấy con người không tồn tại tách biệt mà luôn chịu tác động từ môi trường xã hội. “Mực” tượng trưng cho điều xấu, thói quen tiêu cực; còn “đèn” tượng trưng cho điều tốt đẹp, ánh sáng tri thức và đạo đức. Khi sống gần cái xấu, con người dễ bị lôi kéo, dần hình thành những hành vi sai lệch. Ngược lại, khi ở bên những người chăm chỉ, tử tế và có ý chí, ta sẽ học được những phẩm chất tốt và ngày càng tiến bộ. Thực tế cho thấy học sinh chơi với nhóm bạn chăm học thường có ý thức học tập tốt hơn, còn nếu kết bạn với những người lười biếng, dễ sa vào trò chơi vô bổ thì kết quả học tập cũng bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, câu tục ngữ không có nghĩa con người hoàn toàn bị môi trường quyết định. Bản lĩnh cá nhân vẫn đóng vai trò quan trọng. Một người có ý chí mạnh mẽ vẫn có thể giữ vững phẩm chất tốt dù ở hoàn cảnh khó khăn. Vì vậy, bên cạnh việc lựa chọn môi trường sống tích cực, mỗi người cần tự rèn luyện đạo đức, biết phân biệt đúng sai và làm chủ bản thân.

Đối với học sinh, bài học từ câu tục ngữ càng trở nên ý nghĩa. Chúng ta cần chọn bạn tốt để cùng nhau học tập, tránh xa những thói quen xấu và xây dựng môi trường sống lành mạnh. Đồng thời, mỗi người cũng nên trở thành “ngọn đèn” lan tỏa điều tích cực đến người khác.

Câu 1.

Văn bản được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú

Câu 2.

Một câu thành ngữ, tục ngữ được tác giả mượn ý:

👉 “Đen gần mực, đỏ gần son.”

Câu 3.

Biện pháp tu từ sử dụng ở dòng thơ cuối là phép đối (tương phản): đen ↔ đỏ, mực ↔ son.

Tác dụng:

• Nhấn mạnh ảnh hưởng của môi trường sống và những người xung quanh đến nhân cách con người.

• Làm ý thơ rõ ràng, dễ nhớ, mang tính giáo huấn sâu sắc.

Câu 4.

• Đề tài: Cách sống và sự rèn luyện nhân cách con người trong xã hội.

• Chủ đề: Con người chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường và bạn bè; vì vậy cần chọn nơi sống, chọn bạn tốt để hoàn thiện bản thân.

Câu 5.

• Phải biết lựa chọn bạn bè, môi trường sống lành mạnh.

• Gần người tốt sẽ học được điều tốt, tránh xa thói xấu.

• Cần tự rèn luyện đạo đức để trở thành người có nhân cách tốt.