câu1:

zem cảm nhận được một lời nhắn nhủ giản dị mà vô cùng sâu sắc về cách sống và cách chọn bạn. Bài thơ không sử dụng hình ảnh cầu kì, cũng không nói đến những điều lớn lao, nhưng từng câu từng chữ đều thấm đẫm triết lí nhân sinh. Em đặc biệt ấn tượng với câu thơ “Đen gần mực, đỏ gần son” bởi đó không chỉ là một nhận xét mà còn là một lời cảnh tỉnh nhẹ nhàng. Đọc bài thơ, em thấy mình cần suy nghĩ nghiêm túc hơn về môi trường xung quanh: bạn bè mình chơi cùng, những thói quen mình học theo, những ảnh hưởng mình tiếp nhận mỗi ngày. Bài thơ khiến em hiểu rằng nhân cách không tự nhiên mà có, nó được hình thành qua sự lựa chọn và rèn luyện. Lời dạy của Nguyễn Trãi dù ra đời cách đây nhiều thế kỉ vẫn còn nguyên giá trị, như một tấm gương soi để mỗi người tự điều chỉnh bản thân và hướng đến những điều tốt đẹp

câu2:

-Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” chứa đựng một triết lí sâu sắc về sự ảnh hưởng của môi trường đối với con người. Câu tục ngữ sử dụng hình ảnh “mực” và “đèn” để nói về hai môi trường trái ngược: một bên tượng trưng cho điều xấu, một bên tượng trưng cho điều tốt đẹp. Từ đó, dân gian khẳng định rằng con người dễ bị chi phối bởi hoàn cảnh sống và những người xung quanh. Trước hết, môi trường có tác động rất lớn đến sự hình thành nhân cách. Khi sống trong môi trường tích cực, con người được truyền cảm hứng, được khích lệ phát triển và hoàn thiện bản thân. Ngược lại, nếu thường xuyên tiếp xúc với thói quen xấu, lối sống tiêu cực, con người rất dễ bị cuốn theo. Đặc biệt ở lứa tuổi học sinh, khi tâm lí và nhận thức chưa thật sự vững vàng, ảnh hưởng từ bạn bè càng trở nên mạnh mẽ. Vì vậy, lựa chọn bạn tốt để chơi, môi trường lành mạnh để học tập là điều vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, câu tục ngữ không nên được hiểu một cách tuyệt đối rằng con người hoàn toàn bị môi trường quyết định. Bên cạnh yếu tố hoàn cảnh, bản lĩnh cá nhân cũng giữ vai trò quan trọng. Có những người sống trong hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn giữ được phẩm chất tốt đẹp. Điều đó cho thấy mỗi người cần rèn luyện ý chí và khả năng phân biệt đúng – sai. Như vậy, “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” không chỉ là một lời khuyên về việc chọn môi trường sống mà còn nhắc nhở mỗi người phải chủ động hoàn thiện bản thân. Trong xã hội hiện đại, khi chúng ta tiếp xúc với nhiều nguồn ảnh hưởng khác nhau, bài học ấy càng trở nên thiết thực và cần được ghi nhớ sâu sắc.

1

-thể thơ:Thất ngôn xen lục ngôn (thơ Đường luật thất ngôn xen lục ngôn)

2

-Đen gần mực, đỏ gần son

3

Biện pháp ẩn dụ và đối xứng Ẩn dụ: Hình ảnh "mực" và "son" là những ẩn dụ cho môi trường sống, những người xung quanh và những ảnh hưởng tốt/xấu từ xã hội. "Đen" và "đỏ" ẩn dụ cho sự biến đổi tính cách, phẩm chất của con người (từ tốt thành xấu hoặc ngược lại) dưới tác động của hoàn cảnh. Đối xứng/Tiểu đối: Hai vế "Đen gần mực" và "đỏ gần son" đối xứng nhau tạo sự nhịp nhàng, nhấn mạnh tính quy luật tất yếu của sự ảnh hưởng qua lại giữa con người và môi trường sống. Tác dụng: Các biện pháp tu từ này giúp câu thơ trở nên súc tích, giàu hình ảnh, dễ nhớ và làm nổi bật thông điệp sâu sắc về việc chọn bạn mà chơi, chọn môi trường mà sống

4

-Đề tài: Bài thơ khai thác đề tài giáo huấn đạo đức, triết lý nhân sinh về mối quan hệ giữa con người và môi trường sống, cũng như ảnh hưởng của việc kết giao bạn bè.

Chủ đề: Qua việc sử dụng các hình ảnh dân gian mộc mạc và tục ngữ, Nguyễn Trãi khẳng định quy luật khách quan của cuộc sống: môi trường và bạn bè có ảnh hưởng to lớn đến sự hình thành nhân cách và phẩm chất của mỗi người.

5

-Cần nhận thức rõ ảnh hưởng của môi trường: Môi trường sống và những người xung quanh có tác động rất lớn đến tính cách và đạo đức của mỗi cá nhân.

-Biết chọn bạn mà chơi: Cần kết giao với những người bạn tốt, người khôn ngoan để học hỏi những điều hay lẽ phải ("Kết mấy người khôn học nết khôn")