C1 Sau khi đọc bài thơ của Nguyễn Trãi, em cảm thấy rất ấn tượng và suy ngẫm nhiều về những bài học sâu sắc mà tác giả gửi gắm. Bài thơ tuy ngắn gọn nhưng chứa đựng triết lí sống ý nghĩa về mối quan hệ giữa con người với môi trường và bạn bè xung quanh. Qua những câu thơ giản dị như “Ở bầu thì dáng ắt nên tròn” hay “Đen gần mực, đỏ gần son”, em hiểu rằng môi trường sống và những người ta tiếp xúc hằng ngày có ảnh hưởng rất lớn đến tính cách và phẩm chất của mỗi người. Nếu chúng ta chơi với người tốt, người khôn ngoan thì sẽ học được nhiều điều hay và trở nên tốt đẹp hơn. Ngược lại, nếu kết bạn với những người xấu thì rất dễ bị ảnh hưởng rất lớn đến tính cách và phẩm chất của mỗi người. Nếu chúng ta chơi với người tốt, người khôn ngoan thì sẽ học được nhiều điều hay và trở nên tốt đẹp hơn. Ngược lại, nếu kết bạn với những người xấu thì rất dễ bị ảnh hưởng bởi những thói quen không tốt. Bài thơ khiến em nhận ra rằng trong cuộc sống cần phải biết lựa chọn bạn bè và môi trường phù hợp để phát triển bản thân. Đồng thời, mỗi người cũng cần chủ động rèn luyện, giữ gìn những phẩm chất tốt đẹp của mình. Những lời thơ mộc mạc nhưng sâu sắc của tác giả đã để lại trong em nhiều suy nghĩ và là một bài học quý giá cho cuộc sống

C 2 Trong cuộc sống, môi trường và những người xung quanh có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành nhân cách của mỗi con người. Vì vậy, câu tục ngữ “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” đã gửi gắm một bài học sâu sắc về sự tác động của môi trường sống đối với con người.

Trước hết, câu tục ngữ muốn nói rằng con người thường chịu ảnh hưởng từ những người và hoàn cảnh xung quanh mình. “Mực” tượng trưng cho những điều xấu, những thói quen không tốt; còn “đèn” tượng trưng cho những điều tốt đẹp, tích cực. Khi sống và tiếp xúc thường xuyên với những người có lối sống không lành mạnh, con người rất dễ bị lôi kéo và dần hình thành những thói quen xấu. Ngược lại, nếu sống trong môi trường tốt, gần gũi với những người chăm chỉ, trung thực và có ý chí vươn lên, chúng ta sẽ học hỏi được nhiều điều hay và trở nên tốt đẹp hơn. Điều đó cho thấy môi trường và bạn bè có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của mỗi người.

Trong thực tế, chúng ta có thể thấy rõ điều này. Một học sinh chăm chỉ, thường xuyên học tập cùng những người bạn có ý thức tốt sẽ dễ tiến bộ trong học tập. Ngược lại, nếu thường xuyên chơi với những người lười học, ham chơi, các em rất dễ sao nhãng việc học và sa vào những thói quen không tốt. Chính vì vậy, việc lựa chọn bạn bè và môi trường sống là điều vô cùng quan trọng đối với mỗi người.

Tuy nhiên, câu tục ngữ cũng không có nghĩa là con người hoàn toàn phụ thuộc vào môi trường. Nếu có bản lĩnh và ý chí mạnh mẽ, chúng ta vẫn có thể giữ vững phẩm chất tốt đẹp của mình dù ở trong hoàn cảnh khó khăn. Vì thế, mỗi người không chỉ cần lựa chọn môi trường tốt mà còn phải biết rèn luyện bản thân, sống có lập trường và biết phân biệt đúng sai.

Tóm lại, câu tục ngữ “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” là một lời khuyên quý giá trong cuộc sống. Nó nhắc nhở chúng ta cần biết lựa chọn môi trường sống lành mạnh, kết giao với những người tốt để học hỏi và hoàn thiện bản thân, từ đó trở thành người có ích cho xã hội.

C1 :Thể thơ thất ngôn xen lục ngôn

C2 :"Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài" (qua câu "Ở bầu thì dáng ắt nên tròn, Xấu tốt đều thì rắp khuôn")

"Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng" (qua câu "Đen gần mực, đỏ gần son").

"Ở gần nhà giàu đau răng ăn cốm" (qua câu "Lân cận nhà giàu no bữa cám, Bạn bè kẻ trộm phải đau đòn").

C3 Tác dụng của biện pháp ẩn dụ và đối:

Tạo ra hình ảnh gần gũi, quen thuộc, dễ hiểu, giúp người đọc dễ dàng tiếp nhận triết lý sống sâu sắc của tác giả.

Nhấn mạnh một quy luật tất yếu trong cuộc sống: môi trường và mối quan hệ xã hội có ảnh hưởng trực tiếp đến tính cách, đạo đức của con người.

C4 Đề tài: Bài thơ viết về những quy luật của cuộc sống, về mối quan hệ giữa con người với môi trường sống và xã hội xung quanh.

Chủ đề: Qua những hình ảnh và câu tục ngữ dân gian, tác giả gửi gắm bài học sâu sắc về việc chọn bạn mà chơi, chọn môi trường để sinh sống và phát triển nhân cách.

C5 Sau khi đọc văn bản, em rút ra được những bài học sau: Cần nhận thức rõ vai trò to lớn của môi trường sống và các mối quan hệ xã hội đối với sự hình thành nhân cách của bản thân.

Phải biết chọn bạn mà chơi, kết giao với những người tốt, người khôn ngoan để học hỏi những điều hay lẽ phải, tránh xa những thói hư tật xấu.

Chủ động rèn luyện bản thân, giữ vững phẩm chất tốt đẹp dù ở trong hoàn cảnh hay môi trường nào.