Dấu hiệu nổi bật cho thấy lỗi về mạch lạc là sự chuyển ý đột ngột, thiếu gắn kết giữa các câu: đoạn văn đang nói về thói quen đọc sách và lợi ích của sách, nhưng sang câu cuối lại dùng từ “Nó” (chỉ chiếc điện thoại) mà không có sự chuyển nối rõ ràng, làm mạch ý bị ngắt quãng và khó hiểu

b.

Các dấu hiệu lỗi liên kết:

Phép thế sai: từ “Nó” ở câu cuối không rõ thay cho đối tượng nào (sách hay điện thoại), gây mơ hồ về nghĩa.Quan hệ ý nghĩa giữa các câu chưa rõ ràng: câu nói về lợi ích của sách và câu nói về hạn chế của điện thoại không được nối bằng từ chuyển ý như “trong khi đó”, “ngược lại”, nên đoạn thiếu sự liên kết logic

c.

Cách sửa để đoạn văn có mạch lạc và liên kết:

Thay vì cầm một cuốn sách để đọc, nhiều người bây giờ chỉ chăm chăm vào chiếc điện thoại thông minh. Không ít người có nhận thức rất mơ hồ về ích lợi của sách trong việc bồi dưỡng tâm hồn, phát huy trí tưởng tượng và rèn luyện cách suy nghĩ, nên họ hầu như đã vứt bỏ thói quen đọc sách. Trong khi đó, điện thoại thông minh tuy rất tiện lợi trong cuộc sống hiện đại, nhưng lại khó giúp con người tìm được sự yên tĩnh, lắng sâu trong tâm hồn

Cách viết này làm rõ đối tượng, đảm bảo mạch ý liền lạc và có sự đối lập logic giữa đọc sách và dùng điện thoại

a. Mặc dù có sử dụng phép lặp từ “hiền tài” ở các câu kề nhau, nhưng đoạn văn vẫn rời rạc vì các câu chưa có sự liên kết chặt chẽ về ý nghĩa. Mỗi câu nêu một ý riêng, thiếu sự nối tiếp, giải thích hay mở rộng cho nhau, nên nội dung chưa phát triển theo một mạch thống nhất.

b. Đoạn văn mắc lỗi mạch lạc ở chỗ các ý không được sắp xếp theo trình tự hợp lý và chưa làm rõ luận điểm chung. Người viết chỉ liệt kê rời rạc các ý về hiền tài (Nhà nước coi trọng – Hiền tài có năng lực – Hiền tài thời nào cũng có – Nhân dân ghi nhớ), nhưng không có câu chủ đề định hướng hay sự kết nối logic giữa các ý, khiến mạch diễn đạt bị đứt đoạn.

a. Đoạn trích được coi là một đoạn văn vì nó diễn đạt trọn vẹn một ý hoàn chỉnh, xoay quanh chủ đề về lòng đồng cảm và bản chất nghệ sĩ của con người, đồng thời các câu trong đoạn liên kết chặt chẽ với nhau về nội dung và hình thức

b. Mạch lạc của đoạn thể hiện ở sự phát triển hợp lý của ý:

Mở đầu khẳng định con người vốn giàu lòng đồng cảm.Tiếp theo nêu nguyên nhân khiến lòng đồng cảm bị mai một.Sau đó chỉ ra người giữ được lòng đồng cảm chính là kẻ thông minh, nghệ sĩ.
→ Các câu nối tiếp nhau tự nhiên, làm rõ chủ đề chung

c. Dấu hiệu liên kết với đoạn kề trước là cụm từ “Nói cách khác” cho thấy đoạn này triển khai, diễn giải lại ý của đoạn trước (về lòng yêu thương và sự đồng cảm giữa con người với nhau)

d. Những từ ngữ được lặp lại nhiều lần là “đồng cảm”, “người”, “nghệ sĩ”

Cách lặp này có tác dụng nhấn mạnh nội dung chính của đoạn, làm nổi bật tư tưởng con người vốn có lòng đồng cảm và người nghệ sĩ là người giữ được phẩm chất ấy

Văn bản “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia” có mạch lạc, liên kết chặt chẽ và logic. Tư tưởng đề cao vai trò của hiền tài được triển khai rõ ràng: từ nêu luận điểm, giải thích, chứng minh đến khẳng định ý nghĩa của việc dựng bia ghi danh tiến sĩ. Các câu, đoạn được nối kết bằng phép lặp, phép thế và quan hệ nhân – quả, tạo nên sự thống nhất, mạch lạc và sức thuyết phục cho lập luận.