Câu 1: Bài thơ "Than đạo học" là một trong những tiếng cười trào phúng cay độc nhưng cũng đầy nước mắt của Tú Xương về sự suy tàn của nền Hán học buổi giao thời. Với thể thơ thất ngôn bát cú quy chuẩn, tác giả đã tái hiện sống động khung cảnh nhốn nháo, u uất của đạo học đương thời. Hai câu đề mở ra một thực trạng phũ phàng: "Đạo học ngày nay đã chán rồi / Mười người đi học chín người thôi". Con số "mười" và "chín" cho thấy sự sụp đổ gần như hoàn toàn của một hệ thống giáo dục từng là niềm tự hào của trí thức. Đến phần thực, tác giả dùng các từ láy "lim dim", "nhấp nhổm" để đặc tả sự uể oải của kẻ bán sách và sự sốt ruột, thiếu định hướng của người đi học. Hình ảnh "Sĩ khí cụt vòi da quyến rũ / Văn chương liều lĩnh đấm ăn xôi" ở phần luận là những nhát dao sắc lẹm xoáy sâu vào sự tha hóa. "Sĩ khí" – thứ cao quý nhất của người trí thức – giờ đây lại bạc nhược, run rẩy như "gà phải cáo". Văn chương không còn là phương tiện "tải đạo" mà trở thành công cụ thực dụng, bất chấp danh dự để mưu cầu miếng ăn. Khép lại bài thơ là một tiếng thở dài ngao ngán trước cảnh tượng "trống đánh xuôi kèn thổi ngược" của một thời đại hỗn canh. Bằng nghệ thuật đối lập và ngôn ngữ trào phúng bậc thầy, Tú Xương không chỉ phê phán xã hội mà còn bộc lộ nỗi đau thầm kín của một nhà nho có tâm, có tài nhưng sinh lầm thế kỷ. Bài 2: Trong dòng chảy hối hả của kỷ nguyên số, khi kiến thức nhân loại chỉ cách một cú chạm tay, vấn đề ý thức học tập của học sinh lại trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Học tập không chỉ là con đường tìm kiếm tri thức mà còn là quá trình tự hoàn thiện nhân cách. Tuy nhiên, nhìn vào thực tế hiện nay, ý thức học tập của thế hệ trẻ đang tồn tại những mảng màu sáng tối đan xen. Ở mặt tích cực, chúng ta không thể phủ nhận tinh thần năng động và chủ động của một bộ phận lớn học sinh. Khác với thế hệ trước vốn phụ thuộc vào sách giáo khoa, học sinh ngày nay đã biết tận dụng trí tuệ nhân tạo, các nền tảng học trực tuyến và kho tàng tư liệu mở để mở rộng hiểu biết. Nhiều bạn trẻ không chỉ học giỏi văn hóa mà còn tích cực rèn luyện kỹ năng mềm, ngoại ngữ và tham gia các hoạt động cộng đồng. Những tấm gương đạt giải cao trong các kỳ thi quốc tế hay những học sinh nghèo vượt khó là minh chứng rõ nét cho ý chí cầu tiến và khát vọng vươn lên. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận không nhỏ học sinh đang rơi vào tình trạng "khủng hoảng" về ý thức học tập. Đáng báo động nhất là tư tưởng học phó mặc, học chỉ để lấy bằng cấp hoặc để đối phó với sự kỳ vọng của cha mẹ. Hiện tượng "học vẹt", "học tủ" vẫn còn phổ biến, khiến kiến thức chỉ dừng lại ở bề nổi mà không thể ứng dụng vào thực tiễn. Nghiêm trọng hơn, sự cám dỗ từ mạng xã hội, trò chơi điện tử và lối sống hưởng thụ đã khiến nhiều bạn trẻ xao nhãng việc học, hình thành thói quen trì hoãn và ỷ lại. Khi ý thức tự giác bị đánh mất, việc học trở thành một gánh nặng, dẫn đến tình trạng gian lận trong thi cử và sự xuống cấp về đạo đức. Nguyên nhân của tình trạng này trước hết xuất phát từ việc học sinh chưa xác định được mục đích học tập đúng đắn. Các bạn chưa hiểu rằng: học không phải cho thầy cô, cũng không phải để hơn thua điểm số, mà học là để chung sống và để khẳng định giá trị bản thân. Bên cạnh đó, áp lực từ những cuộc chạy đua thành tích của xã hội và sự thiếu sâu sát từ phía gia đình cũng vô tình đẩy học sinh vào tâm thế học tập thụ động. Để thay đổi thực trạng này, bản thân mỗi học sinh cần phải tự xây dựng cho mình một tinh thần kỷ luật và sự kiên trì. Chúng ta cần hiểu rằng trong thời đại 4.0, kiến thức thay đổi rất nhanh, nếu không tự học và học tập suốt đời, chúng ta sẽ sớm bị đào thải. Nhà trường và gia đình cũng cần thay đổi cách tiếp cận, thay vì áp đặt điểm số, hãy khơi gợi niềm đam mê và tò mò ở người học. Tóm lại, ý thức học tập là chìa khóa mở ra cánh cửa tương lai. Mỗi học sinh hãy là một "người làm vườn" cần mẫn trên cánh đồng tri thức của chính mình. Như V.I. Lenin từng nói: "Học, học nữa, học mãi", đó không chỉ là khẩu hiệu mà phải là kim chỉ nam cho hành động của mỗi chúng ta hôm nay.

Câu 1:

Bài thơ được viết theo thể Thất ngôn bát cú Đường luật (8 câu, mỗi câu 7 chữ, tuân thủ quy tắc niêm, luật, đối và vần). Câu 2:

Đề tài của bài thơ là Khoa cử và tình cảnh Nho học buổi giao thời, khi các giá trị cũ đang suy tàn trước sự xâm nhập của văn hóa phương Tây và chế độ thực dân. Câu 3:

Tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay đã chán rồi" vì: Giá trị của chữ Hán và con đường học vấn thanh cao không còn được coi trọng. Người đi học thì bỏ dở ("Mười người đi học, chín người thôi"). Cảnh học tập, thi cử trở nên nhốn nháo, thực dụng, mất đi vẻ tôn nghiêm vốn có (thầy khóa nhấp nhổm, người học liều lĩnh). Câu 4:

Việc sử dụng các từ láy như lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh có tác dụng: Gợi hình: Khắc họa sinh động trạng thái, dáng vẻ của các nhân vật (cô hàng sách, thầy khóa, sĩ tử). Gợi cảm: Thể hiện thái độ mỉa mai, châm biếm của tác giả trước cảnh bát nháo của nền đạo học đương thời. Câu 5:

Nội dung của bài thơ là tiếng cười tự trào và sự xót xa của Tú Xương trước thực trạng Nho học đang xuống cấp, suy tàn, đồng thời phản ánh sự thay đổi tiêu cực của xã hội Việt Nam buổi đầu thời kỳ Pháp thuộc.

Câu 1:

Đoạn trích "Cảnh tượng đau lòng" (trích Số đỏ - Vũ Trọng Phụng) là một bức tranh biếm họa sắc sảo về sự băng hoại đạo đức của xã hội thượng lưu thành thị trước năm 1945. Dưới ngòi bút trào phúng bậc thầy, đám tang cụ cố Tổ vốn là một sự kiện bi ai lại biến thành một ngày hội của sự giả dối và lố lăng. Điểm nhìn của tác giả xoáy sâu vào sự mâu thuẫn giữa hình thức bên ngoài và bản chất bên trong: vẻ mặt "đau khổ" của những người con cháu thực chất là sự che đậy cho niềm hân hoan khi được chia gia tài hay cơ hội để phô trương sự giàu sang, sành điệu. Nghệ thuật trào phúng được thể hiện qua việc liệt kê những chi tiết hài hước như trang phục "ngây thơ", "tân thời" và những cuộc đối thoại đầy tính thực dụng. Qua đó, Vũ Trọng Phụng đã phơi bày bộ mặt thật của một xã hội thực dân phong kiến thối nát, nơi đồng tiền và danh vọng đã làm xói mòn mọi giá trị nhân bản, biến nỗi đau mất mát thành một vở kịch hài kịch cỡm.

Câu 2:

Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, nghịch cảnh không phải là một rào cản ngăn bước, mà thực chất là một "người thầy" khắc nghiệt nhưng đầy giá trị. Nghịch cảnh là những tình huống khó khăn, trắc trở, thậm chí là bi kịch xảy đến ngoài ý muốn, thử thách bản lĩnh và sự kiên trì của chúng ta. Trước hết, nghịch cảnh là thước đo chính xác nhất cho sức mạnh nội lực. Khi mọi thứ thuận lợi, chúng ta dễ dàng bằng lòng với bản thân. Chỉ khi đối mặt với sóng gió, con người mới buộc phải khai phá những tiềm năng ẩn giấu mà bình thường họ không nhận ra. Một thanh kiếm sắc bén cần phải đi qua lò lửa rực cháy và những nhát búa nện đau đớn; một viên kim cương sáng giá cần áp lực khổng lồ để hình thành. Tương tự, nghịch cảnh giúp ta rèn luyện ý chí sắt đá, lòng kiên nhẫn và sự quyết đoán. Những người vượt qua nghịch cảnh thường sở hữu một tâm thế vững vàng, khó bị đánh bại trước bất kỳ biến động nào của cuộc đời. Thứ hai, nghịch cảnh giúp chúng ta nhận ra những giá trị đích thực. Trong bóng tối của sự thất bại hay mất mát, ta mới biết trân trọng những điều giản đơn: một ánh mắt cảm thông, một bàn tay giúp đỡ, hay đơn giản là sự tồn tại của chính mình. Nó lọc bỏ những phù hoa giả dối, giúp ta nhận ra ai là bạn thực sự và điều gì mới thực sự quan trọng trong cuộc sống. Từ đó, con người học được sự khiêm nhường, lòng trắc ẩn và biết yêu thương sâu sắc hơn. Hơn nữa, nghịch cảnh chính là đòn bẩy cho sự sáng tạo và đổi mới. Khi những con đường cũ bị chặn lại, con người buộc phải tìm tòi những lối đi riêng, những giải pháp mới. Lịch sử nhân loại đã chứng minh, nhiều phát minh vĩ đại và những tác phẩm nghệ thuật để đời được ra đời trong hoàn cảnh ngặt nghèo nhất. Như Nick Vujicic, dù không tay không chân nhưng đã trở thành nguồn cảm hứng cho hàng triệu người, hay thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký viết nên cuộc đời bằng đôi chân kỳ diệu. Họ không chỉ vượt qua số phận mà còn biến nghịch cảnh thành hào quang của sự cống hiến. Tuy nhiên, ý nghĩa của nghịch cảnh phụ thuộc hoàn toàn vào thái độ của người trong cuộc. Nếu nhìn nghịch cảnh bằng sự bi quan, oán trách, ta sẽ tự nhấn chìm mình trong thất bại. Ngược lại, nếu đón nhận nó như một cơ hội để rèn luyện, ta sẽ gặt hái được những thành quả ngọt ngào. Điều quan trọng không phải là điều gì xảy ra với bạn, mà là bạn phản ứng với nó như thế nào. Tóm lại, nghịch cảnh là một phần tất yếu của cuộc sống. Nó không đến để hủy diệt mà để xây dựng chúng ta trở nên hoàn thiện hơn. Hãy học cách mỉm cười trước bão giông, bởi sau cơn mưa, bầu trời sẽ lại sáng, và những người bước ra từ giông tố chính là những người mạnh mẽ nhất.

Câu 1:

Đoạn trích "Cảnh tượng đau lòng" (trích Số đỏ - Vũ Trọng Phụng) là một bức tranh biếm họa sắc sảo về sự băng hoại đạo đức của xã hội thượng lưu thành thị trước năm 1945. Dưới ngòi bút trào phúng bậc thầy, đám tang cụ cố Tổ vốn là một sự kiện bi ai lại biến thành một ngày hội của sự giả dối và lố lăng. Điểm nhìn của tác giả xoáy sâu vào sự mâu thuẫn giữa hình thức bên ngoài và bản chất bên trong: vẻ mặt "đau khổ" của những người con cháu thực chất là sự che đậy cho niềm hân hoan khi được chia gia tài hay cơ hội để phô trương sự giàu sang, sành điệu. Nghệ thuật trào phúng được thể hiện qua việc liệt kê những chi tiết hài hước như trang phục "ngây thơ", "tân thời" và những cuộc đối thoại đầy tính thực dụng. Qua đó, Vũ Trọng Phụng đã phơi bày bộ mặt thật của một xã hội thực dân phong kiến thối nát, nơi đồng tiền và danh vọng đã làm xói mòn mọi giá trị nhân bản, biến nỗi đau mất mát thành một vở kịch hài kịch cỡm.

Câu 2:

Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, nghịch cảnh không phải là một rào cản ngăn bước, mà thực chất là một "người thầy" khắc nghiệt nhưng đầy giá trị. Nghịch cảnh là những tình huống khó khăn, trắc trở, thậm chí là bi kịch xảy đến ngoài ý muốn, thử thách bản lĩnh và sự kiên trì của chúng ta. Trước hết, nghịch cảnh là thước đo chính xác nhất cho sức mạnh nội lực. Khi mọi thứ thuận lợi, chúng ta dễ dàng bằng lòng với bản thân. Chỉ khi đối mặt với sóng gió, con người mới buộc phải khai phá những tiềm năng ẩn giấu mà bình thường họ không nhận ra. Một thanh kiếm sắc bén cần phải đi qua lò lửa rực cháy và những nhát búa nện đau đớn; một viên kim cương sáng giá cần áp lực khổng lồ để hình thành. Tương tự, nghịch cảnh giúp ta rèn luyện ý chí sắt đá, lòng kiên nhẫn và sự quyết đoán. Những người vượt qua nghịch cảnh thường sở hữu một tâm thế vững vàng, khó bị đánh bại trước bất kỳ biến động nào của cuộc đời. Thứ hai, nghịch cảnh giúp chúng ta nhận ra những giá trị đích thực. Trong bóng tối của sự thất bại hay mất mát, ta mới biết trân trọng những điều giản đơn: một ánh mắt cảm thông, một bàn tay giúp đỡ, hay đơn giản là sự tồn tại của chính mình. Nó lọc bỏ những phù hoa giả dối, giúp ta nhận ra ai là bạn thực sự và điều gì mới thực sự quan trọng trong cuộc sống. Từ đó, con người học được sự khiêm nhường, lòng trắc ẩn và biết yêu thương sâu sắc hơn. Hơn nữa, nghịch cảnh chính là đòn bẩy cho sự sáng tạo và đổi mới. Khi những con đường cũ bị chặn lại, con người buộc phải tìm tòi những lối đi riêng, những giải pháp mới. Lịch sử nhân loại đã chứng minh, nhiều phát minh vĩ đại và những tác phẩm nghệ thuật để đời được ra đời trong hoàn cảnh ngặt nghèo nhất. Như Nick Vujicic, dù không tay không chân nhưng đã trở thành nguồn cảm hứng cho hàng triệu người, hay thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký viết nên cuộc đời bằng đôi chân kỳ diệu. Họ không chỉ vượt qua số phận mà còn biến nghịch cảnh thành hào quang của sự cống hiến. Tuy nhiên, ý nghĩa của nghịch cảnh phụ thuộc hoàn toàn vào thái độ của người trong cuộc. Nếu nhìn nghịch cảnh bằng sự bi quan, oán trách, ta sẽ tự nhấn chìm mình trong thất bại. Ngược lại, nếu đón nhận nó như một cơ hội để rèn luyện, ta sẽ gặt hái được những thành quả ngọt ngào. Điều quan trọng không phải là điều gì xảy ra với bạn, mà là bạn phản ứng với nó như thế nào. Tóm lại, nghịch cảnh là một phần tất yếu của cuộc sống. Nó không đến để hủy diệt mà để xây dựng chúng ta trở nên hoàn thiện hơn. Hãy học cách mỉm cười trước bão giông, bởi sau cơn mưa, bầu trời sẽ lại sáng, và những người bước ra từ giông tố chính là những người mạnh mẽ nhất.