Câu 1:

- Đoạn trích được kể theo ngôi kể thứ nhất.

- Dấu hiệu: Người kể chuyện xưng "tôi" (nhân vật Lâm). Đây là người trực tiếp chứng kiến và tham gia vào câu chuyện, dẫn dắt người đọc đi sâu vào thế giới nội tâm và những quan sát của mình.

Câu 2:

- Sự thay đổi của làng quê hiện lên qua sự đối lập giữa quá khứ và hiện tại:

- Về con người: Người nông dân vốn chỉ biết cấy lúa, trồng rau nay chuyển sang làm thợ xây, làm thuê cho các dự án.

- Về âm thanh: Tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay thế cho những lời hát ru con êm đềm mỗi buổi trưa hè.

- Về cảnh quan: Những ngôi nhà trong làng trở nên khang trang hơn, không khí khác trước nhiều.

- Về kinh tế: Cuộc sống bớt lam lũ, cơ cực hơn nhưng lại đem đến cảm giác "bất an".

Câu 3:

- Biện pháp tu từ: Phép đối (đối lập giữa cái mất đi – thể chất "tiều tụy, yếu mòn" và cái nhận lại – tinh thần "can trường, bền bỉ").

- Tác dụng: Nhấn mạnh quy luật nghiệt ngã của thời gian đối với con người về mặt thể xác nhưng đồng thời khẳng định sự trưởng thành, bản lĩnh và sức mạnh nội tâm mà con người tích lũy được sau những biến cố.

- Làm cho câu văn giàu tính triết lý, tạo nhịp điệu suy tư và thể hiện sự thấu hiểu, trân trọng của nhân vật "tôi" dành cho dì Lam.

Câu 4: Sự phù hợp của điểm nhìn trần thuật

- Điểm nhìn của nhân vật "tôi" (Lâm) rất phù hợp vì:

+ Lâm là người trong cuộc nên những quan sát về sự thay đổi của làng quê và gia đình trở nên gần gũi, đáng tin cậy.

+ Qua đôi mắt của một người con, người cháu, độc giả thấy rõ hơn nỗi đau của mẹ và bản lĩnh kiên cường của dì Lam.

Câu 5:

Sự thay đổi của nông thôn hiện nay là một quy luật tất yếu khi xã hội phát triển. Một mặt, đời sống vật chất của người dân được nâng cao, nhà cửa khang trang và bớt đi nỗi lo cơm áo gạo tiền. Tuy nhiên, mặt trái của nó là sự biến mất dần của những nét đẹp bình dị như tiếng hát ru hay không gian yên tĩnh, thay vào đó là sự ồn ào của phố thị. Theo tôi, dù cuộc sống có hiện đại đến đâu, việc giữ gìn những giá trị văn hóa và sự an yên trong tâm hồn vẫn là điều cốt lõi để con người không cảm thấy bất an giữa dòng đời biến động.

Câu 1:

Đắm chìm vào trong từng lời văn câu chữ, diễn biến tâm trạng của nhân vật Lâm là một dòng chảy tinh tế từ sự bất an đến thấu hiểu và bình yên. Ban đầu, giữa sự thay đổi chóng mặt của làng quê, Lâm cảm thấy bất an khi những âm thanh xô bồ của phố thị đang dần lấn át lời ru ngọt ngào. Sự thảng thốt hiện rõ khi cậu gặp lại dì Lam – người dì từng bỏ làng đi biệt xứ. Từ sự ngỡ ngàng trước hình ảnh người đàn bà gầy gò, dắt theo đứa con nhỏ, Lâm nhanh chóng chuyển sang sự thấu cảm sâu sắc. Cậu không hỏi về quá khứ vì hiểu rằng niềm vui hiện tại của dì chính là đứa con. Đặc biệt, khi chứng kiến giọt nước mắt của mẹ, Lâm nhận ra đó không phải sự ruồng rẫy mà là niềm hạnh phúc của sự đoàn viên. Cuối cùng, tâm trạng Lâm khép lại bằng một sự tin tưởng và an nhiên. Nhìn đôi mắt bình thản của dì Lam, cậu tin rằng sau bao giông bão, tâm hồn dì đã tìm thấy bến đỗ. Diễn biến tâm trạng này không chỉ bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn của Lâm mà còn làm sáng tỏ chủ đề về tình thân và sức mạnh của sự bao dung.

Câu 2:

Hướng tới cột mốc lịch sử năm 2025 – kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về trách nhiệm của thế hệ trẻ lại vang vọng hơn bao giờ hết: “Năm tháng qua đi, những vết thương trên da thịt đất nước có thể lành lại, nhưng trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức của dân tộc thì chưa bao giờ dừng lại.” Lời nhắc nhở ấy khiến chúng ta phải nhìn nhận lại một vấn đề thiết thực trong cuộc sống hiện đại: Văn hóa ứng xử nơi công cộng của thế hệ trẻ ngày nay.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng không phải điều gì quá xa vời; đó đơn giản là những quy tắc, hành vi lịch sự giữa người với người tại nơi chung như công viên, đường phố hay các buổi lễ trang nghiêm. Đối với giới trẻ, những người được tiếp cận với tri thức mới, văn hóa ứng xử còn là thước đo thể hiện sự tôn trọng đối với cộng đồng và các giá trị lịch sử của dân tộc.

Thực tế, có rất nhiều bạn trẻ đã và đang làm đẹp thêm hình ảnh Việt Nam. Đó là những thanh niên tình nguyện miệt mài dọn rác sau các buổi lễ pháo hoa, là những người biết nhường ghế cho người già trên xe buýt, hay đơn giản là sự im lặng đầy thành kính trước các đài tưởng niệm. Những hành động ấy dù nhỏ nhưng lại lan tỏa hơi ấm của lòng nhân ái và sự văn minh.

Tuy nhiên, bên cạnh những hình ảnh đẹp, vẫn còn đó những mảng màu tối khiến xã hội trăn trở. Trong những ngày lễ kỷ niệm lớn, không khó để bắt gặp một vài nhóm bạn trẻ chen lấn, xô đẩy chỉ để có chỗ đứng xem văn nghệ tốt hơn. Đáng buồn hơn, có những người mải mê "check-in" sống ảo, cười đùa thiếu chuẩn mực tại các địa danh lịch sử – nơi vốn cần sự tĩnh lặng và tôn kính tuyệt đối. Sự vô tâm còn thể hiện qua việc xả rác bừa bãi ngay sau khi buổi lễ kết thúc, hay những lời nói tục chửi thề làm vẩn đục không gian công cộng.

Nguyên nhân của những hành vi lệch chuẩn này phần lớn đến từ sự ích kỷ, đặt cái tôi cá nhân lên trên lợi ích chung. Một bộ phận giới trẻ đang bị cuốn vào lối sống thực dụng, thiếu đi sự quan sát và thấu cảm với xung quanh. Khi một người trẻ không biết tôn trọng không gian chung, không biết quý trọng lịch sử qua hành động thực tế, thì niềm tự hào dân tộc sẽ chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu sáo rỗng trên mạng xã hội.

Từ trải nghiệm cá nhân, em từng thấy một bạn trẻ nhặt chiếc khẩu trang rơi của người lạ bỏ vào thùng rác trong một buổi lễ thượng cờ. Khoảnh khắc ấy nhắc nhở em rằng: Văn hóa không nằm ở những gì chúng ta nói, mà ở những gì chúng ta làm. Đó chính là tinh thần "đối nhân xử thế" mà thế hệ đi trước đã dày công vun đắp.

Qua đó em có thể rút ra bài học rằng văn hóa ứng xử là tấm danh thiếp quý giá nhất của mỗi người khi bước ra xã hội. Hướng tới nửa thế kỷ hòa bình và thống nhất, thế hệ trẻ chúng ta hãy bắt đầu từ những việc làm văn minh nhất: biết xếp hàng, biết nói lời cảm ơn, biết giữ gìn vệ sinh và tôn trọng sự trang nghiêm của lịch sử. Chỉ khi mỗi cá nhân biết ứng xử đẹp, chúng ta mới có thể xây dựng một đất nước thực sự "đàng hoàng hơn, to đẹp hơn" từ chính những giá trị tâm hồn.