Câu 1.

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật (mỗi câu 7 chữ, 8 câu, niêm luật chặt chẽ).

Câu 2.

Đề tài của bài thơ là: sự suy thoái, xuống cấp của nền Nho học (đạo học) trong xã hội đương thời.

Câu 3.

Tác giả cho rằng “Đạo học ngày nay đã chán rồi” vì:

Người đi học ngày càng ít, thiếu ý chí (“Mười người đi học, chín người thôi”).

Cảnh học hành, thi cử trở nên lộn xộn, kém nghiêm túc.

Người dạy học và buôn bán sách đều uể oải, không còn nhiệt huyết.

Kẻ sĩ mất khí tiết (“Sĩ khí rụt rè…”), thi cử thì gian dối, thực dụng (“đấm ăn xôi”).

→ Tất cả cho thấy nền đạo học đã mất giá trị, mục đích và tinh thần vốn có.

Câu 4.

Nhận xét về việc sử dụng từ láy:

Các từ láy như: “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè” được dùng rất đắt.

Chúng góp phần khắc họa sinh động trạng thái, dáng vẻ của con người trong xã hội.

Tạo giọng điệu châm biếm, mỉa mai sâu sắc, làm nổi bật sự sa sút của đạo học.

Đồng thời tăng giá trị biểu cảm và tính hình tượng cho bài thơ.

Câu 5.

Nội dung của bài thơ:

Bài thơ thể hiện :sự châm biếm, phê phán sâu sắc tình trạng suy thoái của nền đạo học (Nho học)trong xã hội đương thời. Qua đó, tác giả bộc lộ nỗi chán chường, thất vọng trước cảnh học hành sa sút, kẻ sĩ mất khí tiết, thi cử trở nên thực dụng, giả dối, đồng thời kín đáo thể hiện tấm lòng trăn trở đối với giá trị truyền thống đang bị mai một.

Câu 1

Bài thơ ”Than đạo học”của Tú Xương là một tác phẩm tiêu biểu thể hiện cái nhìn châm biếm sâu sắc của nhà thơ trước sự suy thoái của nền Nho học cuối thế kỉ XIX. Về nội dung, bài thơ phản ánh một thực trạng đáng buồn: đạo học không còn được coi trọng, người học ngày càng ít và thiếu ý chí (“Mười người đi học, chín người thôi”). Không khí học tập trở nên uể oải, nhạt nhẽo qua hình ảnh “cô hàng bán sách lim dim ngủ”, “thầy khóa tư lương nhấp nhổm ngồi”. Đặc biệt, Tú Xương còn phê phán sự sa sút về nhân cách của kẻ sĩ khi “sĩ khí rụt rè gà phải cáo”, đồng thời lên án sự gian lận, thực dụng trong thi cử qua câu “văn trường liều lĩnh đấm ăn xôi”. Tất cả đã vẽ nên một bức tranh toàn cảnh về sự xuống cấp cả về số lượng lẫn chất lượng của nền đạo học.

Về nghệ thuật, bài thơ được sáng tác theo thể thất ngôn bát cú Đường luật với kết cấu chặt chẽ, ngôn ngữ cô đọng, hàm súc. Tác giả sử dụng nhiều từ láy giàu giá trị biểu cảm như “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè” nhằm khắc họa sinh động trạng thái và tâm lí con người. Giọng điệu châm biếm, mỉa mai sắc sảo được thể hiện xuyên suốt bài thơ, đặc biệt qua cách nói ngược và tự trào ở hai câu kết. Qua đó, Tú Xương không chỉ phê phán hiện thực mà còn bộc lộ nỗi đau xót, trăn trở trước sự mai một của những giá trị truyền thống tốt đẹp.

Câu 2

Trong thời đại ngày nay, khi tri thức trở thành chìa khóa mở ra cánh cửa tương lai, ý thức học tập của học sinh giữ vai trò vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, bên cạnh những tấm gương sáng về tinh thần học tập, vẫn còn không ít học sinh chưa thực sự ý thức được trách nhiệm của mình, khiến vấn đề này trở thành mối quan tâm của toàn xã hội.

Ý thức học tập là thái độ tự giác, tinh thần trách nhiệm và sự chủ động trong việc tiếp thu tri thức của mỗi học sinh. Người có ý thức học tập tốt không chỉ học vì điểm số mà còn học để hiểu biết, để hoàn thiện bản thân và đóng góp cho xã hội. Trong thực tế, nhiều học sinh ngày nay đã có ý thức học tập rất đáng khen ngợi. Các bạn biết đặt mục tiêu rõ ràng, chăm chỉ học tập, tích cực tham gia các hoạt động học thuật và không ngừng nỗ lực để đạt được thành tích cao. Sự phát triển của công nghệ cũng giúp học sinh có thêm nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng vẫn còn một bộ phận học sinh có ý thức học tập kém. Một số bạn học tập đối phó, thiếu tự giác, thường xuyên sao nhãng việc học. Nhiều học sinh bị cuốn vào các trò chơi điện tử, mạng xã hội mà quên đi nhiệm vụ chính của mình. Thậm chí, tình trạng gian lận trong thi cử như quay cóp, sử dụng tài liệu trái phép vẫn còn tồn tại, phản ánh sự thiếu trung thực và trách nhiệm. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập mà còn tác động tiêu cực đến nhân cách của học sinh.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Trước hết là do bản thân học sinh chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của việc học, chưa xác định được mục tiêu rõ ràng cho tương lai. Bên cạnh đó, sự thiếu quan tâm hoặc phương pháp giáo dục chưa phù hợp từ gia đình và nhà trường cũng là một nguyên nhân. Ngoài ra, môi trường xã hội với nhiều yếu tố tiêu cực cùng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ giải trí đã khiến học sinh dễ bị phân tâm.

Để nâng cao ý thức học tập của học sinh, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Học sinh cần tự giác rèn luyện, xây dựng kế hoạch học tập khoa học và xác định mục tiêu rõ ràng cho bản thân. Gia đình nên quan tâm, động viên và tạo điều kiện thuận lợi để con em học tập. Nhà trường cần đổi mới phương pháp giảng dạy, tạo hứng thú học tập và khuyến khích sự sáng tạo của học sinh. Đồng thời, xã hội cũng cần xây dựng môi trường lành mạnh, hạn chế những tác động tiêu cực đến giới trẻ.

Tóm lại, ý thức học tập là yếu tố quyết định sự thành công của mỗi học sinh. Mỗi người cần nhận thức rõ vai trò của việc học để không ngừng nỗ lực, rèn luyện và phát triển bản thân, góp phần xây dựng một xã hội ngày càng văn minh và tiến bộ.