Câu 1

Bài thơ "Than đạo học" của Tú Xương nói về cảnh Nho học hồi cuối thế kỷ XIX đang bị xuống cấp. Qua thể thơ thất ngôn bát cú, ông cho thấy việc học thời đó chán lắm vì người ta không còn trọng đạo đức mà chỉ lo chạy theo tiền bạc, danh lợi. Tác giả dùng mấy từ láy như lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh để tả mấy ông sĩ tử đi thi mà nhìn rất uể oải, lo lắng và có phần làm liều. Đọc bài thơ, mình thấy rõ sự buồn bã và bất lực của Tú Xương khi thấy cảnh học hành sa sút, chữ nghĩa chẳng còn giá trị gì so với đồng tiền. Dù lời thơ nghe có vẻ mỉa mai, châm biếm nhưng thực ra ông rất xót xa cho tình cảnh đất nước lúc bấy giờ. Ông tiếc nuối cho cái thời đạo học còn cao đẹp, đồng thời cũng cho thấy ông là một người rất yêu nước theo cách riêng của mình. Nói chung, đây là tiếng than thở về một thời kỳ mà việc học bị biến chất, con người chỉ biết sống thực dụng chứ không còn lý tưởng gì cả. Bài thơ này giúp chúng ta hiểu thêm về một giai đoạn lịch sử khó khăn của dân tộc mình.

Câu 2

Trong cuộc sống, học tập luôn là nhiệm vụ quan trọng nhất của mỗi người khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Nó không chỉ giúp chúng ta có kiến thức mà còn quyết định tương lai sau này.

Vậy ý thức học tập là gì ?. Đó chính là thái độ tự giác, luôn chủ động tìm tòi, tiếp thu kiến thức mà không cần ai nhắc nhở hay ép buộc. Người có ý thức tốt là người hiểu rằng học là cho chính mình, để sau này có thể tự lập và giúp ích cho gia đình, xã hội.Hiện nay, điều kiện học tập của học sinh rất tốt với đầy đủ sách vở và Internet. Thế nhưng, thực tế lại cho thấy một sự đối lập. Một bộ phận lớn học sinh đang có biểu hiện lười học và rất ỷ lại. Thay vì tự mình suy nghĩ để giải bài tập, nhiều bạn lại chọn cách đối phó bằng cách sử dụng các công cụ hỗ trợ như ChatGPT hay các trang web giải bài tập có sẵn. Các bạn chỉ việc sao chép lại kết quả mà không hề hiểu bản chất vấn đề là gì. Việc quá phụ thuộc vào công nghệ khiến cho tư duy của học sinh bị lười biếng, khả năng sáng tạo bị hạn chế. Nhiều bạn đến trường chỉ để điểm danh, thời gian còn lại thì đắm chìm vào các trò chơi điện tử, lướt mạng xã hội mà quên mất nhiệm vụ chính của mình.Chúng ta có thể thấy rõ điều này qua các giờ học trên lớp. Trong khi một số bạn hăng hái phát biểu, ghi chép đầy đủ thì có không ít bạn lại lén lút sử dụng điện thoại dưới gầm bàn hoặc ngủ gật. Thậm chí, có những kỳ thi quan trọng nhưng học sinh vẫn thản nhiên quay cóp hoặc mang tài liệu vào phòng thi vì cả học kỳ không hề đụng đến sách vở. Ngược lại, những tấm gương đạt giải cao trong các kỳ thi quốc tế hay những bạn nghèo vượt khó học giỏi chính là minh chứng cho việc nếu có ý thức tốt, con người sẽ vượt qua được mọi cám dỗ.Tuy nhiên không phải tất cả học sinh đều lười biếng mà vẫn có rất nhiều bạn trẻ biết dùng công nghệ để học ngoại ngữ, nghiên cứu khoa học và tham gia các hoạt động thiện nguyện.Vấn đề không nằm ở công nghệ mà nằm ở ý thức của mỗi người.Là một học sinh, em tự nhận thấy bản thân đôi khi cũng bị xao nhãng bởi các trò giải trí trên điện thoại. Nhưng em hiểu rằng nếu cứ tiếp tục lười biếng và ỷ lại vào máy móc, em sẽ trở thành một người thiếu kiến thức và khó có thể thành công.Em đang cố gắng tự giác hơn trong việc học, bớt phụ thuộc vào các trang giải bài tập và tập trung nghe giảng nhiều hơn.

Qua đó cho chúng ta thấy ý thức học tập chính là chìa khóa mở ra cánh cửa tương lai. Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế được bộ não và sự nỗ lực của con người. Mỗi chúng ta hãy thức tỉnh ngay từ bây giờ, học tập bằng sự chân thành và nỗ lực hết mình để không phải hối tiếc về sau. Một tương lai tươi sáng chỉ dành cho những ai biết trân trọng giá trị của tri thức và không ngừng cố gắng từng ngày.

Câu 1

Bài thơ "Than đạo học" của Tú Xương nói về cảnh Nho học hồi cuối thế kỷ XIX đang bị xuống cấp. Qua thể thơ thất ngôn bát cú, ông cho thấy việc học thời đó chán lắm vì người ta không còn trọng đạo đức mà chỉ lo chạy theo tiền bạc, danh lợi. Tác giả dùng mấy từ láy như lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh để tả mấy ông sĩ tử đi thi mà nhìn rất uể oải, lo lắng và có phần làm liều. Đọc bài thơ, mình thấy rõ sự buồn bã và bất lực của Tú Xương khi thấy cảnh học hành sa sút, chữ nghĩa chẳng còn giá trị gì so với đồng tiền. Dù lời thơ nghe có vẻ mỉa mai, châm biếm nhưng thực ra ông rất xót xa cho tình cảnh đất nước lúc bấy giờ. Ông tiếc nuối cho cái thời đạo học còn cao đẹp, đồng thời cũng cho thấy ông là một người rất yêu nước theo cách riêng của mình. Nói chung, đây là tiếng than thở về một thời kỳ mà việc học bị biến chất, con người chỉ biết sống thực dụng chứ không còn lý tưởng gì cả. Bài thơ này giúp chúng ta hiểu thêm về một giai đoạn lịch sử khó khăn của dân tộc mình.

Câu 1

- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2

- Đề tài: Đạo học/ Sự suy tàn của Nho học.

Câu 3

- Tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay chán lắm rồi" vì đạo học không còn được coi trọng như trước. Việc học hành sa sút, nhiều người chán chường, lựa chọn bỏ học, sĩ khí giảm sút và mục tiêu của việc học không còn vì đạo lí hay trí tuệ mà đã trở nên thực dụng, chạy theo danh lợi.

Câu 4

- Những từ láy được sử dụng trong văn bản: lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh.

- Nhận xét:

+ Những từ láy kể trên có tác dụng gợi tả một cách chân thực sự uể oải khi chẳng có người mua sách, sự sốt ruột khi không có người theo học, sự dè dặt, e ngại và sự bất chấp của những sĩ tử thời bấy giờ.

+ Tất cả những chi tiết ấy đã góp phần tạo nên bối cảnh thực tiễn Nho học suy tàn.

Câu 5

- Nội dung: Bài thơ đã khắc họa thành công bối cảnh đạo học suy tàn cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX, qua đó, thể hiện nỗi buồn, sự chua xót của tác giả khi việc học hành không được coi trọng, sĩ khí của những nhà Nho giảm sút, con người chạy theo lợi ích thực dụng thay vì những lý tưởng cao đẹp.

Câu 1

Văn bản "Cảnh tượng đau lòng" trong vở kịch "Vua Lia" đã tái hiện thành công bi kịch tan vỡ của một gia đình hoàng tộc, qua đó phơi bày sự băng hoại đạo đức và nỗi đau nhân thế sâu sắc. Sức hấp dẫn của tác phẩm nằm ở sự song hành giữa các dòng xung đột gay gắt. Đó là sự đối đầu giữa các nhân vật như Vua Lia, Glô-xtơ với những kẻ phản bội như Gô-nơ-rin, Rê-gan và Ed-mơn. Qua đó, uy quyền hiện lên như một công cụ tàn ác để thống trị xã hội, đẩy Vua Lia vào cảnh mưa bão đến phát điên và khiến Glô-xtơ bị hắt hủi, móc mắt.Bên cạnh đó, văn bản còn khắc họa xung đột giữa khát vọng nhân văn cao đẹp với thực tại đầy lòng tham, sự bạc ác và sự méo mó của quyền lực. Đặc biệt là cuộc chiến nội tâm giữa "vùng sáng" và "góc tối" trong chính Vua Lia và Glô-xtơ. Đó là sự giằng xé giữa lòng tốt với bóng tối của sự ảo tưởng quyền lực, sự độc đoán chỉ thích lời xu nịnh và sẵn sàng trừng phạt người nói thật.Nhân vật Vua Lia hiện lên đầy đau khổ vì đặt niềm tin sai chỗ, dẫn đến sự dằn vặt và ân hận tột cùng khi đối xử tệ với cô con gái út. Giữa thực tại đảo điên, ông nhận ra chân lý: cuộc đời là một sân khấu mà con người không chỉ nhìn bằng mắt, nghe bằng tai mà còn phải nếm trải cả những lời cay đắng.Với sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa độc thoại và đối thoại giàu chất triết lý, tác giả đã phản ánh bức tranh xã hội tàn ác, phá nát cương thường đạo lý. Đoạn trích khép lại bằng sự thức tỉnh đau đớn của con người trước sự băng hoại đạo đức và một uy quyền đã trở nên méo mó.

Câu 2

Cuộc sống không chỉ có hoa hồng và thảm đỏ chính nghịch cảnh mới là người thầy vĩ đại nhất của mỗi chúng ta.

Nghịch cảnh được hiểu là những tình huống khó khăn, trắc trở hoặc biến cố không mong muốn xảy đến, tạo nên rào cản cho sự phát triển của cá nhân. Đó không chỉ là thử thách về vật chất mà còn là bài kiểm tra tâm lý khốc liệt, buộc con người phải đối mặt với những giới hạn cuối cùng của chính mình.Thực tế, nghịch cảnh là một phần không thể thiếu và luôn song hành cùng sự tồn tại của con người. Nó không đơn thuần là rào cản, mà là chất xúc tác quan trọng để rèn luyện ý chí và bản lĩnh sắt đá. Khi bị đẩy vào giông bão, chúng ta buộc phải bứt phá khỏi vùng an toàn, biến những áp lực ngàn cân thành động lực để trưởng thành vượt bậc. Ý nghĩa lớn nhất của nghịch cảnh chính là giúp chúng ta hiểu rõ khả năng tiềm ẩn của bản thân. Nếu không có khó khăn, ta mãi mãi chỉ là một hạt mầm nằm yên trong lòng đất, không bao giờ biết mình có sức mạnh để xuyên qua lớp đá cứng mà vươn tới ánh mặt trời.Từ sự thấu hiểu đó, nghịch cảnh kích thích chúng ta thay đổi tư duy và hành động theo hướng tích cực hơn.Đồng thời, mỗi lần đối diện với thử thách, ta lại có được cái nhìn sâu sắc và đa chiều hơn về cuộc sống. Ta học được cách trân trọng những niềm hạnh phúc giản đơn và biết thấu cảm với nỗi đau của người khác.Những tấm gương sáng ngời như Nick Vujicic – người đàn ông không tay chân nhưng có nghị lực không giới hạn – đã chứng minh rằng nghịch cảnh chỉ có thể giam cầm thân xác chứ không thể ngăn cản tâm hồn tỏa sáng. Hay Thomas Edison, với hơn 10.000 lần thất bại trước khi phát minh ra bóng đèn, đã cho thế giới thấy rằng mỗi nghịch cảnh chỉ là một bài học để ta tìm ra con đường đúng đắn hơn.Tuy nhiên, chúng ta cần nhìn nhận rằng nghịch cảnh cũng là một "con dao hai lưỡi". Đối diện với quá nhiều sóng gió mà thiếu đi ý chí, con người dễ rơi vào bi kịch của sự tuyệt vọng và mất niềm tin. Đáng ngại hơn, nhiều bạn trẻ hiện nay khi mới chạm phải thách thức nhỏ đã vội vàng nhụt chí, chọn cách buông xuôi thay vì nỗ lực tìm kiếm giải pháp. Sự hèn nhát trước nghịch cảnh sẽ biến nó thành vực thẳm nhấn chìm mọi tương lai.Là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, em nhận thức sâu sắc rằng nghịch cảnh chính là phép thử quý giá. Thay vì than vãn hay né tránh những áp lực học tập và thất bại đầu đời, em chọn cách đối mặt bằng thái độ tích cực. Em sẽ không ngừng rèn luyện tinh thần kiên cường, biến mỗi khó khăn thành một nấc thang để hoàn thiện bản thân mỗi ngày.

Tóm lại, nghịch cảnh là món quà khắc nghiệt mà cuộc sống ban tặng để tôi luyện những tâm hồn vĩ đại. Đừng sợ hãi giông bão, bởi chỉ có băng qua bão tố, chúng ta mới có thể nhìn thấy cầu vồng rực rỡ và tỏa sáng theo cách riêng của mình. Hãy vững tin rằng: sau mỗi đêm tối nhất luôn là ánh bình minh rạng rỡ nhất.

Câu 1

- Lời độc thoại trong văn bản : Giá nghe kể lại , thì chẳng đời nào mình chịu tin , vậy mà sự thể hiển nhiên kia ! ; Khiến cho lòng ta tan vỡ…

Câu 2

- Vua Lia nhận ra bản chất của hai cô con gái và sự ảo tưởng về quyền phép vajn năng của bản thân khi vua nếm trải cảnh mưa làm ướt sũng người ta , gió rít làm cho răng ta và cầm cập , sấm sét không thèm in tiếng theo lệnh của ta.

Câu 3

- Lời đối thoại của vua Lia có đặc điểm là : Phi logic , nhảy cóc từ việc này sang việc kia . Những lời thoại này khắc họa rõ nét sự điên loạn , mất trí , ngầm thách thức với cái ác của vua Lia.

Câu 4

- Những chỉ dẫn sân khấu :

Lia ra , đeo quấn rất ngộ nghĩnh những hoa đồng cỏ nội ; nói riêng ; Một gia tướng và một số gia nhân ra ; Lia vùng chạy , bọn gia nhân đuổi theo.

- Tác dụng :

+ Giúp bạn đọc hiểu rõ được bối cảnh của đoạn trích .

+ Bổ sung cho lời thoại để giúp người đọc có được hình dung về nhân vật cụ thể , chi tiết , rõ nét hơn.

Câu 5

- Bức tranh hiện thực đời sống hiện ra qua phần tóm tắt vở kịch của văn bản là : Sự thống trị , lên ngôi của cái ác : Con cái sẵn sàng vì quyền lực , tài sản mà lừa dối cha mình , cần tâm đẩy cha ra đường giữa trời giông bão , khiến cha phát điên ; Eđ-mơn lừa gạt , phản bội cha khiến cha bị móc mắt ; cả xã hội đảo điên , uy quyền nằm trong tay của cái ác .

Từng chùm quả chín vàng trong kẽ lá