Câu 1 :

Bài thơ Than đạo học của Tú Xương đã phơi bày một cách sâu sắc thực trạng suy tàn của nền Nho học cuối thế kỉ XIX. Về nội dung, tác giả thể hiện nỗi chán chường, thất vọng trước cảnh học hành sa sút: người học thì ít ỏi, kẻ dạy thì lười biếng, sĩ tử mất đi chí khí. Hình ảnh “cô hàng bán sách lim dim ngủ”, “thầy khóa tư lương nhấp nhổm ngồi” đã khắc họa rõ sự uể oải, hình thức của việc học. Không chỉ vậy, cảnh trường thi cũng trở nên nhốn nháo, phản ánh sự xuống cấp của cả một nền đạo học từng được coi trọng.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thất ngôn bát cú Đường luật chặt chẽ nhưng giọng điệu lại mang tính châm biếm, mỉa mai đặc trưng. Các từ láy như “lim dim”, “nhấp nhổm” giàu sức gợi, làm nổi bật trạng thái rệu rã, thiếu nghiêm túc. Bút pháp trào phúng sắc sảo giúp tác giả vừa phê phán hiện thực, vừa bộc lộ thái độ bất bình trước thời cuộc.

Câu 2

Ý thức học tập là một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của mỗi học sinh. Trong xã hội hiện nay, khi tri thức ngày càng đóng vai trò then chốt, việc xây dựng ý thức học tập đúng đắn lại càng trở nên cần thiết.

Trước hết, ý thức học tập là thái độ tự giác, tinh thần trách nhiệm và mục tiêu rõ ràng trong việc học. Một học sinh có ý thức học tập tốt sẽ chủ động tiếp thu kiến thức, không ngừng tìm tòi, sáng tạo và biết vượt qua khó khăn. Đây chính là nền tảng giúp mỗi người phát triển bản thân và góp phần xây dựng xã hội.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy vẫn còn không ít học sinh thiếu ý thức học tập. Một số bạn học đối phó, lười biếng, phụ thuộc vào người khác; thậm chí sa đà vào điện thoại, mạng xã hội mà bỏ bê việc học. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập mà còn làm mai một tương lai của chính mình. Nguyên nhân có thể đến từ sự thiếu định hướng, môi trường học tập chưa phù hợp hoặc bản thân chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của tri thức.

Để cải thiện tình trạng này, mỗi học sinh cần tự xác định mục tiêu học tập rõ ràng, xây dựng kế hoạch cụ thể và rèn luyện tính kỷ luật. Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường cũng cần quan tâm, định hướng và tạo động lực cho học sinh. Việc kết hợp giữa học tập và thực hành, giữa kiến thức và kỹ năng cũng giúp việc học trở nên thú vị và hiệu quả hơn.

Là học sinh, chúng ta cần hiểu rằng học tập không chỉ để thi cử mà còn để hoàn thiện bản thân và chuẩn bị cho tương lai. Khi có ý thức học tập tốt, mỗi người sẽ tự tin hơn trên con đường chinh phục ước mơ.

Câu 1.

Thể thơ: Thất ngôn bát cú (Đường luật).

Câu 2.

Đề tài: Phê phán sự suy tàn, lạc hậu của nền Nho học (đạo học) cuối thế kỉ XIX – đầu XX.

Câu 3.

Tác giả cho rằng “đạo học ngày nay đã chán rồi” vì:

• Việc học trở nên hình thức, sa sút (mười người đi học thì chín người bỏ).
• Thầy dạy, người học đều lười biếng, thiếu nghiêm túc.
• Kẻ sĩ mất chí khí, trường thi thì lộn xộn, nhếch nhác.
  → Nho học không còn giá trị thực chất như trước.

Câu 4.

Nhận xét về từ láy:

• Các từ như “lim dim”, “nhấp nhổm”…
• Tác dụng: gợi hình, gợi cảm, khắc họa sinh động sự uể oải, lộn xộn → tăng tính châm biếm, mỉa mai.

Câu 5.

Nội dung:

Bài thơ của Tú Xương châm biếm, phê phán sâu sắc sự suy đồi của nền Nho học, đồng thời thể hiện thái độ chán chường, bất bình trước thực trạng xã hội lúc bấy giờ.

Câu 1

BÀI LÀM

Văn bản Cảnh tượng đau lòng (trích Vua Lia của Sếch-xpia) đã khắc họa một bi kịch sâu sắc về con người và quyền lực. Ở đoạn trích, vua Lia hiện lên trong tình trạng mất hết quyền uy, bị chính những đứa con mà ông từng tin yêu phản bội, ruồng bỏ. Cảnh mưa gió dữ dội nơi hoang dã không chỉ là bối cảnh thiên nhiên khắc nghiệt mà còn là hình ảnh ẩn dụ cho nỗi đau tinh thần, sự sụp đổ hoàn toàn của nhà vua. Qua những lời độc thoại đầy rối loạn, đứt quãng, vua Lia dần nhận ra sự mù quáng của bản thân khi đặt niềm tin vào lời nói giả dối và quyền lực bề ngoài. Nhân vật từ một vị vua uy quyền trở thành một con người cô độc, bất lực trước thiên nhiên và số phận. Bằng nghệ thuật xây dựng xung đột kịch gay gắt, ngôn ngữ giàu cảm xúc và chỉ dẫn sân khấu sinh động, tác giả đã làm nổi bật nỗi đau tận cùng của con người khi tình thân bị phản bội, đồng thời gửi gắm lời cảnh tỉnh sâu sắc về sự tỉnh táo trong tình yêu, quyền lực và niềm tin trong cuộc sống.

Câu 2

BÀI LÀM

Trong cuộc sống, không ai có thể tránh khỏi những khó khăn, thử thách hay những biến cố bất ngờ. Những tình huống ấy được gọi chung là nghịch cảnh. Dù mang lại đau khổ và tổn thương, nghịch cảnh lại có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự trưởng thành của con người.

Trước hết, nghịch cảnh là phép thử giúp con người nhận ra năng lực và bản lĩnh thật sự của bản thân. Khi mọi điều thuận lợi, con người dễ sống trong ảo tưởng về sức mạnh của mình. Chỉ khi đối diện với thất bại, mất mát hay khó khăn, ta mới hiểu mình kiên cường đến đâu, yếu đuối ở chỗ nào để tự điều chỉnh và hoàn thiện. Nhiều người chỉ thực sự trưởng thành sau khi bước qua những lần vấp ngã đau đớn.

Bên cạnh đó, nghịch cảnh giúp con người nhìn rõ giá trị của tình yêu thương và lòng nhân ái. Trong hoạn nạn, ta dễ nhận ra ai là người thật sự quan tâm, ai chỉ gắn bó vì lợi ích. Chính những lúc khó khăn đã làm nổi bật tình người, giúp con người biết trân trọng sự sẻ chia, đồng cảm và giúp đỡ lẫn nhau. Không ít tấm gương vượt lên nghịch cảnh đã lan tỏa tinh thần sống tích cực và truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng.

Hơn nữa, nghịch cảnh còn là động lực thúc đẩy con người vươn lên. Nếu không có thử thách, con người dễ bằng lòng với hiện tại, thiếu ý chí phấn đấu. Nghịch cảnh buộc con người phải suy nghĩ, phải hành động và tìm ra con đường mới cho mình. Nhiều thành công lớn trong lịch sử nhân loại được tạo nên từ những con người từng trải qua hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt.

Tuy nhiên, nghịch cảnh chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người đối diện với nó bằng thái độ đúng đắn. Nếu buông xuôi, bi quan, nghịch cảnh có thể nhấn chìm con người trong đau khổ. Ngược lại, nếu biết chấp nhận, kiên trì và nỗ lực vượt qua, nghịch cảnh sẽ trở thành bệ phóng cho sự trưởng thành và thành công.

Tóm lại, nghịch cảnh là một phần tất yếu của cuộc sống. Dù không ai mong muốn, nhưng chính nghịch cảnh đã rèn luyện ý chí, làm sâu sắc tâm hồn và giúp con người sống mạnh mẽ, nhân văn hơn. Biết đối diện và vượt qua nghịch cảnh, con người sẽ tìm thấy giá trị đích thực của bản thân và cuộc sống.

Câu 1 :‘‘Giá nghe kể lại, thì chẳng đời nào mình chịu tin, vậy mà sự thể hiển nhiên kia! Khiến cho lòng ta tan vỡ!”

Câu 2:

• Khi bị hai con gái ruột bội bạc, ruồng bỏ
• Khi đối diện với mưa gió, sấm sét, vua hiểu rằng:
• • Quyền lực của mình chỉ là ảo tưởng
  • Thiên nhiên và đời sống không phục tùng quyền lực vua chúa

Câu 3:

• Sự điên loạn, mất kiểm soát
• Nỗi đau tinh thần cực độ
• Sự sụp đổ của một ông vua cả về quyền lực lẫn nhân cách

Câu 4:

Các chỉ dẫn sân khấu trong văn bản

 (ví dụ):

• (nói riêng)
• (Lia vùng chạy, bọn gia nhân đuổi theo)
• (Một gia tướng và một số gia nhân ra)

• Giúp người đọc hình dung rõ hành động, cử chỉ, tâm lí nhân vật
• Làm nổi bật:
• • Sự hoảng loạn, điên dại của vua Lia
  • Không khí căng thẳng, bi kịch
• Tăng tính kịch tính, trực quan, gần với sân khấu biểu diễn

Câu 5:Qua đoạn trích và phần tóm tắt, hiện thực đời sống hiện lên:

• Quyền lực phong kiến tàn nhẫn, vô nghĩa khi mất đi lòng người
• Con người phản bội con người, kể cả tình ruột thịt
• Kẻ có quyền khi sa cơ thì bị chà đạp không thương tiếc
• Con người nhỏ bé, bất lực trước thiên nhiên và số phận

➡️ Tác phẩm phơi bày:

• Sự giả dối của tình yêu gắn với quyền lực
• Bi kịch của con người khi đặt niềm tin sai chỗ
• Lời cảnh tỉnh sâu sắc về lòng tham và sự mù quáng