Câu 1. (2 điểm)

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn

• Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.
• Thí sinh có thể trình bày theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, song song.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận

- Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý:

+ Cốt truyện: Theo mô hình quen thuộc của truyện thơ Nôm (gặp gỡ - gia biến - đoàn tụ).

+ Ngôn ngữ: Giàu chất tự sự - trữ tình; sử dụng thể thơ lục bát truyền thống; hình thức đối thoại; vận dụng nhiều điển cố, điển tích;

biện pháp tu từ,...

+ Nhân vật chính: Nhân vật chính diện, đại diện cho ước mơ, khát vọng của tác giả.

+...

- Sắp xếp được hệ thống ý hợp lí theo đặc điểm bố cục của kiểu đoạn văn.

d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển

Câu 1.

Thể thơ: Lục bát.

Câu 2.

Hai nhân vật Từ Hải và Thúy Kiều gặp nhau ở lầu xanh.

Câu 3.

Nhận xét về ngôn ngữ nói của nhân vật Thúy

Kiều qua bốn câu thơ: Dịu dàng, từ tốn; sử dụng điển cố, điển tích; vận dụng lối nói ấn dụ, bóng gió để gởi gắm tâm tư, tình cảm của bản thân.

Câu 4.

Nhận xét về nhân vật Từ Hải qua đoạn trích:

* Gợi ý trả lời:

+ Ngoại hình: Oai phong lẫm liệt, đúng hình mẫu một anh hùng.

+ Ngôn ngữ: Nhẹ nhàng, từ tốn, hào sảng, phóng khoáng.

+ Hành động: Tôn trọng Kiều ("thiếp danh đưa đến lầu hồng"), xem Kiều như người tri kỉ, cứu

Kiều ra khỏi lầu xanh, cùng Kiều "Phỉ nguyền sánh phượng, đẹp duyên cưỡi rồng." => Hành động nhanh chóng, dứt khoát.

Câu 5.

- Tình cảm/cảm xúc của bản thân:

+ Ngưỡng mộ đối với Từ Hải.

+ Trân trọng đối với Thúy Kiều.

+ Vui mừng với kết thúc viên mãn,...

- Lí giải: Học sinh lí giải ngắn gọn, phù hợp, thể hiện được quan điểm cá nhân.

Câu 1

Đoạn trích Thạch Sanh, Lý Thông đã làm nổi bật giá trị nội dung và nghệ thuật đặc sắc của truyện thơ dân gian Việt Nam. Về nội dung, đoạn trích thể hiện rõ cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác. Thạch Sanh là người hiền lành, nhân hậu nhưng liên tục bị Lý Thông lừa gạt, vu oan. Tuy vậy, cuối cùng sự thật vẫn được sáng tỏ, Thạch Sanh được minh oan còn Lý Thông bị trừng phạt. Qua đó, tác phẩm khẳng định niềm tin của nhân dân vào công lí: cái thiện tất thắng, kẻ ác không thể thoát khỏi sự trừng trị.

Về nghệ thuật, đoạn trích được viết bằng thể thơ lục bát giàu nhạc điệu, dễ nhớ, dễ truyền miệng. Yếu tố kì ảo như tiếng đàn của Thạch Sanh có tác dụng giải oan, tạo sức hấp dẫn cho câu chuyện. Ngôn ngữ mộc mạc, giàu cảm xúc, góp phần khắc họa rõ tính cách nhân vật và thể hiện quan niệm sống nhân văn của nhân dân lao động.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, nhịp sống ngày càng trở nên nhanh và gấp gáp. Con người dường như luôn chạy đua với thời gian, công việc, thành tích mà đôi khi quên mất việc lắng nghe chính bản thân mình. Chính vì vậy, sống chậm đang trở thành một cách sống cần thiết và có ý nghĩa sâu sắc đối với mỗi người.

Sống chậm không có nghĩa là sống lười biếng hay tụt hậu so với xã hội, mà là biết điều chỉnh nhịp sống hợp lí, dành thời gian để suy nghĩ, cảm nhận và trân trọng những giá trị xung quanh. Khi sống chậm, con người có cơ hội quan sát cuộc sống kỹ hơn, hiểu rõ bản thân mình muốn gì, cần gì, từ đó đưa ra những lựa chọn đúng đắn. Sống chậm giúp con người giảm bớt áp lực, căng thẳng trong học tập và công việc, giữ được sự cân bằng giữa vật chất và tinh thần.

Trong xã hội hiện đại, nhiều người vì mải mê chạy theo danh lợi mà đánh mất các mối quan hệ gia đình, bạn bè. Sống chậm giúp chúng ta biết dừng lại để quan tâm nhiều hơn đến những người thân yêu, biết lắng nghe, chia sẻ và yêu thương. Một bữa cơm gia đình trọn vẹn, một cuộc trò chuyện chân thành hay chỉ đơn giản là vài phút tĩnh lặng suy ngẫm cũng đủ mang lại sự bình yên trong tâm hồn.

Tuy nhiên, không ít người hiểu sai về sống chậm, cho rằng đó là sống thụ động, thiếu ý chí vươn lên. Thực tế, sống chậm là để sống sâu hơn, hiệu quả hơn. Khi biết sống chậm, con người sẽ làm việc có kế hoạch, có mục tiêu rõ ràng, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống. Những người thành công thường là những người biết dừng lại đúng lúc để nhìn nhận, rút kinh nghiệm và tiếp tục tiến lên vững vàng hơn.

Là học sinh, việc sống chậm càng trở nên quan trọng. Sống chậm giúp học sinh không bị cuốn theo áp lực điểm số, biết tự đánh giá khả năng của mình, học tập chủ động và bền bỉ hơn. Đồng thời, sống chậm còn giúp chúng ta rèn luyện nhân cách, biết yêu thương, sẻ chia và có trách nhiệm với bản thân cũng như cộng đồng.

Tóm lại, trong xã hội hiện đại đầy biến động, sống chậm không làm con người tụt lùi mà giúp chúng ta sống ý nghĩa, nhân văn và hạnh phúc hơn. Biết sống chậm đúng lúc chính là cách để mỗi người làm chủ cuộc đời mình.

Câu 1

Văn bản được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2

Các phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, biểu cảm.

Câu 3

Tóm tắt:

Lý Thông hãm hại, vu oan khiến Thạch Sanh bị giam. Thạch Sanh gảy đàn làm công chúa nhớ lại sự thật, chàng được minh oan và cứu công chúa. Lý Thông bị xét tội, được tha nhưng bị sét đánh chết.

Mô hình cốt truyện:

Người hiền bị hại → được minh oan → cái thiện thắng cái ác.

Câu 4

Chi tiết kì ảo tiếng đàn Thạch Sanh giúp giải oan, thể hiện sức mạnh của cái thiện và làm tăng màu sắc thần kì cho truyện.

Câu 5

Giống:

Cùng nhân vật, cốt truyện, tư tưởng công lí – thiện thắng ác.

câu1: Nhân vật bé Em trong "Áo Tết" hiện lên là một cô bé hồn nhiên, đáng yêu và giàu tình cảm. Em khao khát có một chiếc áo mới để diện Tết, niềm mong ước ấy được thể hiện qua ánh mắt lấp lánh khi nhìn ngắm những chiếc áo đẹp trong cửa hàng. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài trẻ con ấy là một trái tim nhân hậu. Em sẵn sàng chia sẻ, nhường nhịn với bạn bè, đặc biệt là với Nhàn, cô bạn có hoàn cảnh khó khăn hơn mình. Chi tiết Em quyết định không mua áo mới nữa mà dành tiền đó để giúp Nhàn mua quà Tết đã thể hiện rõ tấm lòng cao đẹp của Em. Em không chỉ là một cô bé ngoan ngoãn, biết nghe lời mẹ mà còn là một người bạn tốt, biết quan tâm, sẻ chia với những người xung quanh. Sự trưởng thành trong suy nghĩ và hành động của Em đã mang đến cho người đọc những cảm xúc ấm áp và ý nghĩa về tình bạn, tình người trong cuộc sống.

Câu2:Trong cuộc sống hiện đại, giá trị vật chất và giá trị tinh thần đều đóng vai trò quan trọng nhưng có chức năng khác nhau. Giá trị vật chất đáp ứng nhu cầu sinh tồn, tạo điều kiện cho cuộc sống tiện nghi; còn giá trị tinh thần — như tình bạn, tình yêu, lương tâm, tri thức — nuôi dưỡng tâm hồn, là nguồn sức mạnh tinh thần giúp con người bền bỉ vượt khó và có cuộc sống ý nghĩa. Tuy nhiên, khi quá chú trọng vào vật chất, con người dễ trở nên vụ lợi, cô lập, đánh mất những giá trị nhân văn. Ngược lại, chỉ sống theo tinh thần mà bỏ qua nhu cầu vật chất cũng không thực tế. Do đó, cần cân bằng hai giá trị này một cách hài hòa.

Câu chuyện “Áo Tết” và nhân vật bé Em là minh họa trực quan cho quan điểm đó. Ban đầu, chiếc áo mới tượng trưng cho niềm vui vật chất, niềm mong muốn được đẹp, được sở hữu. Nhưng khi bé Em nhận ra tình bạn chân thành vượt lên trên chiếc áo, ta thấy sự chuyển hướng từ hưởng thụ vật chất sang trân trọng liên hệ giữa người với người — tức là ưu tiên giá trị tinh thần. Thông điệp rõ ràng: vật chất có thể làm ta vui tạm thời, còn tinh thần nuôi dưỡng cuộc sống lâu dài và ý nghĩa.

Để xây dựng lối sống hài hòa giữa hai giá trị này, cần thực hiện những việc làm cụ thể sau:

1. Xác định ưu tiên rõ ràng: Trong từng hoàn cảnh, biết phân biệt “cần” và “muốn”. Ưu tiên những nhu cầu thiết yếu, nhưng đặt mối quan hệ, sức khỏe tinh thần và trách nhiệm đạo đức lên trước những ham muốn phù phiếm.
2. Rèn luyện lòng biết ơn và đồng cảm: Hàng ngày thực hành biết ơn những gì mình có và quan tâm đến người khác sẽ làm giảm xu hướng tiêu dùng vô độ và tăng giá trị tinh thần.
3. Quản lý tài chính khôn ngoan: Lập kế hoạch chi tiêu, để dành cho tương lai và dành một phần cho trải nghiệm, tri thức hoặc hoạt động kết nối (ví dụ du lịch ý nghĩa, tham gia câu lạc bộ, học một kỹ năng mới).
4. Dành thời gian cho các mối quan hệ: Sắp xếp thời gian để xây dựng gia đình, bạn bè; tham gia hoạt động cộng đồng — vì các mối quan hệ là nguồn năng lượng tinh thần lớn.
5. Giáo dục và tự học về giá trị sống: Gia đình và nhà trường cần nuôi dạy trẻ em biết trân trọng cả vật chất lẫn tinh thần, thông qua câu chuyện, trải nghiệm thực tế và gương sáng.
6. Tự kiểm điểm định kỳ: Thường xuyên tự hỏi: “Mình đang mua sắm vì cần hay vì muốn khẳng định? Mình có đang hy sinh giá trị tinh thần vì đồ vật không?” Việc tự kiểm điểm giúp điều chỉnh hành vi kịp thời.

Kết luận, vật chất và tinh thần không phải là hai cực đối nghịch mà cần kết hợp hài hòa. Vật chất là phương tiện để cuộc sống thuận lợi hơn; tinh thần là mục đích và nền tảng của cuộc sống ý nghĩa. Biết cân bằng bằng các hành động thiết thực — phân biệt nhu cầu, quản lý tài chính, nuôi dưỡng mối quan hệ, và giáo dục giá trị — sẽ giúp mỗi người sống thanh thản, hạnh phúc và có trách nhiệm. Câu chuyện bé Em trong “Áo Tết” nhắc chúng ta rằng một chiếc áo mới có thể làm ta vui, nhưng tình bạn chân thành làm đời sống giàu ý nghĩa hơn rất nhiều

Câu1: văn bản truyện ngắn

Câu2: đề tài tình bạn

Câu3: thay đổi điểm nhìn làm hiểu sâu sắc tâm lý nhân vật

Câu4: thể hiện tính cách nhân vật bé em và bé bích

Câu5: tình bạn chân thành ko phụ thuộc vào vật chất