Câu 1 Viết đoạn văn 200 chữ về tác hại của sự máy móc trong tư duy con người

Trong thời đại AI bùng nổ, nỗi sợ bị máy móc thay thế đang hiện hữu, nhưng đáng sợ hơn là khi chính con người tự biến mình thành cỗ máy trong tư duy. Sự máy móc ấy khiến ta đánh mất khả năng phản biện, chỉ biết rập khuôn, sao chép mà không dám đặt câu hỏi “vì sao”. Tư duy lối mòn làm thui chột sáng tạo, khiến người trẻ không thể thích nghi với thế giới biến động, dễ bị đào thải ngay cả khi chưa bị AI thay thế. Nó còn giết chết cảm xúc: ta hành xử theo công thức, yêu theo trend, buồn theo số đông, để rồi đánh mất bản sắc cá nhân. Một thế hệ tư duy máy móc sẽ tạo ra xã hội trì trệ, thiếu đột phá, chỉ biết vận hành chứ không biết kiến tạo. Máy móc có thể tính nhanh hơn ta, nhưng nếu ta cũng nghĩ như máy thì chính ta đã tự tước đi thứ làm nên con người: ý thức, rung cảm và khát vọng vượt lên. Vì thế, rèn tư duy linh hoạt, dám nghi ngờ, dám khác biệt chính là cách để người trẻ không trở thành “con người hạ cấp” trong kỷ nguyên số.

CÂU 2 - 600 CHỮ

Dương Kiều Minh là hiện tượng độc đáo của thơ Việt sau Đổi mới. Củi lửa là nốt trầm ám ảnh về tình mẹ, hồn quê, nơi “mùi khói” trở thành sợi dây níu giữ con người trước nhịp sống hiện đại.

Bài thơ mở ra bằng một thức nhận xót xa: “Đời con thưa dần mùi khói”. “Mùi khói” vừa là khói bếp thực, vừa là ẩn dụ cho hơi ấm gia đình, cội nguồn đang nhạt dần. Động từ “thưa dần” gợi sự phôi pha không cưỡng lại được khi ta trưởng thành, rời xa mái nhà. Nỗi nhớ ấy dồn vào hình ảnh mẹ: “Mẹ già nua như những buổi chiều/ lặng lắc tuổi xuân, lặng lắc niềm thôn dã/ bếp lửa ngày đông”. So sánh mẹ với “buổi chiều” gợi xế bóng, đơn côi. Từ láy “lặng lắc” lặp lại khắc họa tuổi xuân mẹ trôi đi lặng lẽ bên bếp lửa, cả đời thắp ấm cho con. Từ đó, mạch thơ hóa thành khát vọng trở về: “Mơ được về bên mẹ/ ao xưa, mảnh vườn nhỏ ngày xưa”. Miền ký ức hiện lên bằng bậc thềm, dàn dưa, trăng, hoàng hôn, đồi bạch đàn – không gian văn hóa làng Việt nuôi dưỡng tâm hồn. Khói bếp “ùa lên” không chỉ đánh thức khứu giác mà còn đánh thức bản thể: “con về yêu mái rạ cuộc đời”. “Mái rạ” thô sơ thành biểu tượng của cõi sống chân thật, đối lập với đô thị ồn ào. Câu kết “Một sớm vắng/ ùa lên khói bếp/ về đây/ củi lửa ngày xưa...” như tiếng gọi thảng thốt. Dấu ba chấm bỏ lửng vừa mời gọi, vừa tiếc nuối giá trị sắp mất. Về nghệ thuật, thơ tự do với câu ngắn dài đan xen như hơi thở đứt nối của nỗi nhớ. Cách ngắt dòng “về đây/ củi lửa ngày xưa...” tạo khoảng lặng ám ảnh. Hình tượng nhất quán xoay quanh trục “lửa – khói – bếp”, trở thành biểu tượng của sự sống, tình mẹ, hồn quê. Ngôn ngữ mộc mạc: ao xưa, mảnh vườn, mái rạ, nhưng tuôn chảy hiện đại, không vần ước lệ. Giọng thơ thủ thỉ mà triết lý: chỉ khi về với “củi lửa ngày xưa”, con người mới được sưởi ấm. Củi lửa không ồn ào nhưng neo sâu vào lòng người. Từ mùi khói bình dị, Dương Kiều Minh đã nâng lên thành biểu tượng tình mẫu tử, hồn quê. Bài thơ vừa đậm chất truyền thống, vừa mang nỗi khắc khoải hiện đại về bản thể.

Đúng như Nguyễn Quang Thiều nói, đây là “sự tuôn chảy của cảm xúc thăng hoa”. Bài thơ nhắc người trẻ: dù đi xa, hãy giữ một “bếp lửa” trong tim để không đánh mất mình giữa thời đại số.

Câu 1 Xác định luận đề của văn bản.

Luận đề: Trí tuệ nhân tạo và ý thức là hai phạm trù khác nhau; con người cần thận trọng khi phát triển và sử dụng AI để không đánh mất bản chất người, không trở thành “con người hạ cấp sử dụng sai những máy tính cao cấp”.

Câu 2

Tác giả sử dụng thao tác nghị luận giải thích và so sánh, đối chiếu.

Giải thích: Định nghĩa rõ “Trí tuệ là khả năng giải quyết vấn đề. Ý thức là khả năng cảm nhận những thứ như đau, vui, yêu và giận”.

So sánh: Chỉ ra con người giải quyết vấn đề bằng cảm nhận, còn máy tính giải quyết theo cách khác, không cần cảm giác.

Câu 3

Trong đoạn (3), tác giả dùng bằng chứng: “Cũng như máy bay bay nhanh hơn chim mà không bao giờ cần mọc lông” và các ví dụ về khả năng của AI “chữa bệnh, nhận dạng khủng bố, gợi ý bạn đời...”.

Tác dụng:

Làm cho lập luận trừu tượng trở nên cụ thể, dễ hình dung.

Chứng minh thuyết phục rằng trí tuệ cao không nhất thiết phải có ý thức, cảm xúc.

Bác bỏ lầm tưởng của khoa học giả tưởng về việc AI phải có ý thức mới thông minh hơn con người.

Câu 4

Trong đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc và đưa ra những kiến giải thuyết phục về trí tuệ nhân tạo (AI).

Lỗi: Câu thiếu chủ ngữ. Cụm từ “Trong đoạn trích” là trạng ngữ, không thể làm chủ ngữ. Phần vị ngữ “đã thể hiện...” bị khuyết chủ thể thực hiện hành động.

Cách sửa:

Cách 1: Thêm chủ ngữ: Tác giả/ Yuval Noah Harari trong đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc...

Cách 2: Bỏ trạng ngữ “Trong đoạn trích”: Đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc...

Câu 5

Lời cảnh báo của Harari khiến tôi nhận ra một nghịch lý đáng sợ: công nghệ càng cao cấp thì con người càng phải nâng tầm nhận thức. Nếu chỉ chạy theo tốc độ Internet, Big Data mà bỏ quên việc thấu hiểu chính mình, ta sẽ lệ thuộc vào thuật toán, đánh mất khả năng tư duy độc lập và cảm xúc người. Khi đó, AI không cần có ý thức để hủy diệt, chính sự vô minh và lạm dụng của con người sẽ biến công nghệ thành công cụ tàn phá. Vì vậy, trách nhiệm của tôi là phải học cách làm chủ công nghệ, đồng thời đầu tư vào việc hiểu tâm trí, giữ vững giá trị nhân văn để không trở thành “con người hạ cấp”.