1. Những từ ngữ, hình ảnh Nguyễn Du sử dụng để chỉ và miêu tả nhân vật Từ Hải:

• Về ngoại hình:

• “Râu hùm, hàm én, mày ngài” → hình ảnh mạnh mẽ, oai phong, thể hiện vẻ đẹp cường tráng của một đấng nam nhi.

• “Vai năm tấc rộng, thân mười thước cao” → vóc dáng vạm vỡ, phi thường, hơn hẳn người thường.

• Về phẩm chất và tài năng:

• “Đường đường một đấng anh hào”, “Côn quyền hơn sức, lược thao gồm tài” → thể hiện Từ Hải là một anh hùng tài ba cả về võ nghệ lẫn mưu lược.

• “Đội trời, đạp đất ở đời” → hình ảnh lớn lao, cho thấy khí phách ngang tàng, không chịu khuất phục.

• Về phong cách sống:

• “Giang hồ quen thú vẫy vùng”, “Gươm đàn nửa gánh, non sông một chèo” → cho thấy lối sống tự do, phóng khoáng, hành hiệp trượng nghĩa.

• Về tình cảm và cách cư xử với Thúy Kiều:

• “Từ rằng: ‘tâm phúc tương cờ’”, “Một lời đã biết đến ta, muôn chung nghìn tứ cũng là có nhau!” → chân thành, trân trọng tình cảm.

• “Khi thân, chẳng lọ là cầu mới thân!” → chủ động, dứt khoát, không hình thức.

2. Nhận xét về thái độ của Nguyễn Du dành cho Từ Hải :Nguyễn Du thể hiện thái độ trân trọng, ngưỡng mộ đối với Từ Hải. Ông xây dựng Từ Hải như một người anh hùng lý tưởng: vừa có ngoại hình phi thường, vừa có tài năng và khí phách hơn người. Tác giả cũng cho thấy Từ Hải là người sống có tình, biết trân trọng tri kỉ, cư xử đầy nghĩa khí với Thúy Kiều. Hình tượng Từ Hải là biểu tượng của khát vọng tự do, công lý và chính nghĩa, và Nguyễn Du đã dành cho nhân vật này sự yêu mến, lý tưởng hóa qua lời văn giàu hình ảnh, ngôn ngữ trau chuốt.

Dưới đây là một số điển tích, điển cố được sử dụng trong đoạn trích:

1. “Gươm đàn nửa gánh, non sông một chèo”

→ Gợi lại câu thơ của Hoàng Sào (lãnh tụ khởi nghĩa đời Đường), thể hiện khí phách tung hoành giang hồ của người anh hùng.

2. “Mắt xanh chẳng để ai vào”

→ Xuất phát từ tích Nguyên Tịch đời Tấn, dùng “mắt xanh” để chỉ sự quý trọng, tôn vinh.

3. “Tấn Dương được thấy mây rồng có phen”

→ Nhắc đến điển cố Đường Cao Tổ khởi binh ở Tấn Dương, tượng trưng cho sự nghiệp lớn lao, ý chỉ Thúy Kiều tin vào chí lớn của Từ Hải.

4. “Anh hùng đoán giữa trần ai mới già”

→ “Trần ai” là hình ảnh ẩn dụ cho cuộc đời bụi bặm, ý nói người anh hùng dù chưa thành danh vẫn có con mắt tinh đời để nhận ra tri kỷ.

5. “Sánh phượng, cưỡi rồng”

→ Dẫn tích từ thời Kính Trọng và chuyện hai người cưới con gái Hoàn Yến, ngụ ý mối lương duyên tốt đẹp, xứng đôi vừa lứa.

Những điển tích này làm nổi bật hình tượng Từ Hải – người anh hùng có khí phách và tài năng, đồng thời nâng tầm mối tình giữa chàng với Thúy Kiều lên thành mối duyên đẹp trong thiên hạ.

Văn bản kể về cuộc gặp gỡ và nên duyên giữa Thúy Kiều và Từ Hải – một người anh hùng có chí lớn và một người con gái tài sắc. Trong lần ghé chơi, Từ Hải nghe tiếng Thúy Kiều, cảm mến nàng và quyết định kết duyên. Hai người “ý hợp tâm đầu”, nhanh chóng gắn bó với nhau mà không cần qua cầu kỳ lễ nghi.

Nội dung cho thấy sự trân trọng của Từ Hải với tài sắc và tấm lòng của Thúy Kiều, đồng thời cũng thể hiện khát vọng sống tự do, mạnh mẽ, dứt khoát của cả hai. Đây là đoạn thơ tiêu biểu trong Truyện Kiều thể hiện vẻ đẹp của tình yêu lý tưởng giữa “trai anh hùng, gái thuyền quyên”.