Trong truyện ngắn Tư cách mõ, nhà văn Nam Cao từng viết: “Lòng khinh, trọng của chúng ta có ảnh hưởng đến cái nhân cách của người khác nhiều lắm; nhiều người không biết gì là tự trọng, chỉ vì không được ai trọng cả; làm nhục người là một cách rất diệu để khiến người sinh đê tiện...”. Em hoàn toàn đồng tình với nhận định sâu sắc và đầy tính nhân văn này của tác giả. Con người sinh ra không chỉ sống đơn độc mà luôn tồn tại trong mối quan hệ với người khác. Lòng tự trọng của mỗi người có thể rất lớn, nhưng nếu sống trong một môi trường đầy khinh miệt, chê bai, thì dần dần, giá trị bản thân cũng bị bào mòn. Khi không ai coi trọng mình, con người dễ đánh mất niềm tin vào chính mình và chấp nhận sống theo cách mà xã hội nhìn nhận – đôi khi là đê tiện, xấu xa. Câu chuyện của nhân vật Lộ trong Tư cách mõ là minh chứng rõ ràng. Từ một người bình thường, Lộ dần trở nên lầy lội, tham ăn và vô liêm sỉ, không phải vì bản chất anh vốn xấu, mà vì anh bị khinh rẻ, bị dè bỉu bởi chính những người xung quanh. Lời nhận xét của Nam Cao là lời cảnh tỉnh về sức mạnh tiêu cực của sự khinh thường và thái độ tàn nhẫn mà con người dành cho nhau. Khi ta không cho người khác sự tôn trọng, cũng là lúc ta vô tình đẩy họ xa khỏi giá trị đạo đức của chính họ. Ngược lại, nếu ta biết cảm thông, chia sẻ và đối xử tử tế, ta có thể giúp người khác giữ được phẩm giá và sống tốt hơn. Tóm lại, em đồng tình với quan điểm của Nam Cao bởi nó phản ánh đúng thực tế của xã hội và con người: sự tôn trọng có thể nuôi dưỡng nhân cách, còn sự khinh rẻ có thể khiến người ta đánh mất chính mình. Đó cũng là bài học nhân văn sâu sắc về cách ứng xử giữa người với người trong cuộc sống.

Trong truyện ngắn Tư cách mõ, nhà văn Nam Cao từng viết: “Lòng khinh, trọng của chúng ta có ảnh hưởng đến cái nhân cách của người khác nhiều lắm; nhiều người không biết gì là tự trọng, chỉ vì không được ai trọng cả; làm nhục người là một cách rất diệu để khiến người sinh đê tiện...”. Em hoàn toàn đồng tình với nhận định sâu sắc và đầy tính nhân văn này của tác giả. Con người sinh ra không chỉ sống đơn độc mà luôn tồn tại trong mối quan hệ với người khác. Lòng tự trọng của mỗi người có thể rất lớn, nhưng nếu sống trong một môi trường đầy khinh miệt, chê bai, thì dần dần, giá trị bản thân cũng bị bào mòn. Khi không ai coi trọng mình, con người dễ đánh mất niềm tin vào chính mình và chấp nhận sống theo cách mà xã hội nhìn nhận – đôi khi là đê tiện, xấu xa. Câu chuyện của nhân vật Lộ trong Tư cách mõ là minh chứng rõ ràng. Từ một người bình thường, Lộ dần trở nên lầy lội, tham ăn và vô liêm sỉ, không phải vì bản chất anh vốn xấu, mà vì anh bị khinh rẻ, bị dè bỉu bởi chính những người xung quanh. Lời nhận xét của Nam Cao là lời cảnh tỉnh về sức mạnh tiêu cực của sự khinh thường và thái độ tàn nhẫn mà con người dành cho nhau. Khi ta không cho người khác sự tôn trọng, cũng là lúc ta vô tình đẩy họ xa khỏi giá trị đạo đức của chính họ. Ngược lại, nếu ta biết cảm thông, chia sẻ và đối xử tử tế, ta có thể giúp người khác giữ được phẩm giá và sống tốt hơn. Tóm lại, em đồng tình với quan điểm của Nam Cao bởi nó phản ánh đúng thực tế của xã hội và con người: sự tôn trọng có thể nuôi dưỡng nhân cách, còn sự khinh rẻ có thể khiến người ta đánh mất chính mình. Đó cũng là bài học nhân văn sâu sắc về cách ứng xử giữa người với người trong cuộc sống.

Tư cách mõ cho thấy con người có thể bị tha hóa bởi sự khinh miệt và dèm pha của xã hội. Nhân vật Lộ từ hiền lành trở nên đê tiện, cho thấy miệng lưỡi thiên hạ có thể khiến người ta mất đi nhân phẩm. Tác phẩm nhấn mạnh: sống trong đời, phải biết giữ lấy lòng tự trọng.

- Nhấn mạnh đặc điểm tiêu cực - Tạo nhịp điệu và sự châm biếm - Tăng tính hài hước và phê phán

“Cha mẹ đặt đâu, con ngồi đấy” là một quan niệm từng rất phổ biến trong xã hội xưa, đặc biệt là trong vấn đề hôn nhân. Câu nói ấy phản ánh một thời mà con cái không có quyền quyết định cuộc đời mình, mà phải thuận theo sự sắp đặt của bậc sinh thành. Nhưng trong xã hội hiện đại – nơi đề cao quyền tự do cá nhân và hạnh phúc cá nhân – quan niệm này liệu có còn phù hợp? Trước hết, cần hiểu rằng, cha mẹ luôn mong muốn điều tốt đẹp nhất cho con cái. Trong chuyện hôn nhân, nhiều bậc phụ huynh vì lo con khổ, vì muốn “môn đăng hộ đối”, vì sợ con bị lừa, nên mới muốn kiểm soát hoặc trực tiếp quyết định người bạn đời cho con mình. Ở một góc nhìn nào đó, điều này xuất phát từ tình yêu thương. Tuy nhiên, nếu cha mẹ áp đặt mà không lắng nghe ý kiến, cảm xúc của con thì tình yêu thương đó có thể trở thành xiềng xích vô hình, trói buộc tự do và tước đoạt hạnh phúc của chính người được yêu thương. Hôn nhân không chỉ là việc cưới một người rồi xong, mà là hành trình sống cùng nhau, chia sẻ vui buồn, đối mặt với đủ kiểu sóng gió. Nếu không có tình yêu, sự thấu hiểu và tự nguyện, cuộc hôn nhân ấy dễ trở thành gánh nặng hơn là một mái ấm. Việc “ngồi” vào chỗ cha mẹ chọn mà không có sự đồng thuận từ trái tim có thể khiến con cái rơi vào bi kịch hôn nhân, ly hôn, hay sống trong khổ sở, bế tắc. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng, cha mẹ có kinh nghiệm sống, từng trải hơn nên họ có thể nhìn người “sâu” hơn con cái. Việc lắng nghe ý kiến của cha mẹ trong hôn nhân là cần thiết. Nhưng “lắng nghe” không đồng nghĩa với “làm theo răm rắp”. Con cái nên biết cách chọn lọc lời khuyên, tự đưa ra quyết định cuối cùng, vì người sống với bạn đời không phải cha mẹ, mà chính là bản thân họ. Trong thực tế, có không ít trường hợp “cha mẹ đặt đâu, con ngồi đấy” dẫn đến những cuộc hôn nhân không hạnh phúc. Có cô gái bị gả cho người mình không yêu chỉ vì gia đình ép buộc, có chàng trai phải rời bỏ người yêu để cưới người “hợp tuổi, hợp mệnh”. Và kết quả là những cuộc sống tẻ nhạt, thiếu vắng yêu thương, thậm chí là tan vỡ. Ngược lại, nhiều người trẻ dũng cảm đấu tranh cho tình yêu thật sự của mình đã tìm được hạnh phúc đích thực, dù phải đối mặt với nhiều rào cản từ gia đình. Tóm lại, quan niệm “cha mẹ đặt đâu, con ngồi đấy” trong hôn nhân ngày nay cần được nhìn nhận lại. Hôn nhân phải xuất phát từ tình yêu, sự tự nguyện và trách nhiệm của cả hai người. Cha mẹ có thể định hướng, góp ý, nhưng quyền lựa chọn cuối cùng nên thuộc về con cái. Bởi hạnh phúc không thể do người khác định đoạt, mà phải do chính mình nắm giữ.

"Thân em như hạt mưa sa,

Hạt vào đài các, hạt ra ruộng cày."

Câu thơ “Ngẫm thân em chỉ bằng thân con bọ ngựa,/ Bằng con chẫu chuộc thôi” thể hiện sự khiêm nhường đầy ẩn ý của người nói. Hình ảnh con bọ ngựa và chẫu chuộc đều gợi lên sự yếu đuối, nhỏ bé, dễ bị tổn thương, thể hiện tâm trạng chán nản và sự tự ti. Tuy nhiên, đây cũng là cách người nói tự nhìn nhận mình một cách thực tế, không ảo tưởng về sức mạnh hay khả năng của bản thân.

- Nhấn mạnh cảm xúc: Câu thơ này không chỉ đơn giản là thể hiện nỗi nhớ, mà còn làm cho người đọc cảm nhận được sự đau đớn, sự day dứt trong tâm hồn của người nói. "Nát cả ruột gan" giống như nỗi nhớ ấy làm cho người ta tan nát, không thể chịu nổi. - Tạo hình ảnh mạnh mẽ: Hình ảnh “nát cả ruột gan” kích thích trí tưởng tượng của người đọc, khiến họ cảm nhận được mức độ thấm thía, khổ đau của nỗi nhớ, giống như thể cơ thể và tâm hồn đang bị bào mòn bởi tình cảm.

=> Việc phá vỡ ngôn ngữ thông thường trong câu thơ này không chỉ để làm mới cách diễn đạt mà còn để làm nổi bật sự khắc khoải, nỗi đau trong tâm hồn nhân vật. Đây là cách sử dụng nghệ thuật ngôn ngữ để làm cho cảm xúc trở nên sâu sắc, chân thật và đáng nhớ hơn.