Câu 1: bài làm

Trong cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động có vai trò vô cùng quan trọng. Người sống chủ động là người biết tự lập, dám nghĩ, dám làm và không chờ đợi sự giúp đỡ từ người khác. Họ luôn sẵn sàng đối mặt với thử thách, tìm cơ hội trong khó khăn và biết vạch ra hướng đi rõ ràng cho bản thân. Nhờ vậy, họ thường dễ đạt được thành công và tạo dựng được vị thế vững chắc trong xã hội. Ngược lại, những người thụ động dễ rơi vào trạng thái phụ thuộc, trì trệ và khó thích nghi với sự thay đổi. Trong thời đại phát triển không ngừng như hiện nay, lối sống chủ động không chỉ giúp con người phát triển bản thân mà còn góp phần tạo nên một xã hội tiến bộ. Vì vậy, mỗi người – đặc biệt là người trẻ – cần rèn luyện cho mình sự chủ động trong học tập, công việc và cả trong suy nghĩ, để sống tích cực và có ích hơn.

Câu2: bà làm

Nguyễn Trãi là bậc danh nhân văn hóa kiệt xuất, không chỉ nổi tiếng với tài trị quốc, an dân mà còn để lại dấu ấn sâu đậm trong văn học trung đại Việt Nam. Thơ văn của ông luôn chất chứa tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước thương dân và lý tưởng sống cao đẹp. Bài thơ “Bảo kính cảnh giới” – là một trong những tác phẩm tiêu biểu, vừa khắc họa bức tranh thiên nhiên sinh động, vừa thể hiện ước nguyện về một cuộc sống thanh bình, nhân ái.

Mở đầu bài thơ, Nguyễn Trãi đưa người đọc vào không gian thanh mát, trong trẻo của một ngày hè yên bình:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường,

Hoè lục đùn đùn tán rợp trương.”

Thi nhân như đang tận hưởng một buổi chiều dài thư thả, thảnh thơi “hóng mát” dưới bóng cây hoè xanh tốt. Từ láy “đùn đùn” gợi hình ảnh những tán cây mọc dày đặc, tỏa bóng mát, tạo nên không khí mát lành, dễ chịu. Cảnh vật hiện lên không chỉ đẹp mà còn có hồn, gắn liền với cảm xúc an nhiên của con người.

Hai câu tiếp theo tiếp tục vẽ nên bức tranh thiên nhiên sống động:

“Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ,

Hồng liên trì đã tịn mùi hương.”

Hình ảnh thạch lựu phun hoa đỏ và hồ sen tỏa hương cho thấy thiên nhiên đang ở độ rực rỡ nhất. Những gam màu đỏ, hồng cùng hương thơm ngào ngạt tạo nên một không gian tràn đầy sức sống. Nguyễn Trãi đã rất tài tình trong việc kết hợp hình ảnh và cảm xúc để truyền tải vẻ đẹp trọn vẹn của cảnh sắc.

Không chỉ có thiên nhiên, bài thơ còn tái hiện âm thanh đời sống làng quê:

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ,

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.”

Âm thanh “lao xao” của chợ cá và “dắng dỏi” tiếng ve kêu dưới ánh chiều tà đã làm bức tranh mùa hè thêm sinh động. Đây là vẻ đẹp đời thường, gần gũi, giản dị nhưng rất đỗi bình yên – một miền quê lý tưởng nơi con người sống hài hòa với thiên nhiên.

Hai câu thơ cuối thể hiện rõ nhất lý tưởng sống cao đẹp của Nguyễn Trãi:

“Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,

Dân giàu đủ khắp đòi phương.”

Hình ảnh “Ngu cầm” gợi đến khát vọng thái bình trị quốc của người xưa, và cũng là lý tưởng của Nguyễn Trãi: đem lại cuộc sống ấm no cho muôn dân. Ông không chỉ yêu thiên nhiên, sống thanh cao mà còn luôn trăn trở vì hạnh phúc của nhân dân. Điều đó cho thấy ông là một nhà nho chân chính, suốt đời vì nước vì dân.

Qua bài thơ, Nguyễn Trãi không chỉ vẽ nên một bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, yên bình mà còn gửi gắm lý tưởng nhân sinh đầy nhân văn. Thiên nhiên trong thơ ông không tách rời con người mà luôn gắn với lối sống đạo đức, chí hướng vì dân. Điều đó làm nên vẻ đẹp riêng biệt, sâu sắc trong hồn thơ Nguyễn Trãi – một con người tài năng, đức độ, và giàu lòng nhân ái.

Bài làm

Câu1: Thể thow thất ngôn bát cũ đường luật

Câu 2: hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu”

• “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”

• “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

• “Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống”

→ Các hình ảnh này cho thấy cuộc sống gắn bó với thiên nhiên, giản dị, thanh cao và tự tại của tác giả.

Biện pháp tu từ: Liệt kê: “Một mai, một cuốc, một cần câu”

Câu 3

Tác dụng:

• Nhấn mạnh sự giản dị trong cuộc sống lao động hàng ngày.

• Thể hiện niềm vui sống thanh nhàn, hoà hợp với thiên nhiên.

• Gợi hình ảnh một con người an nhiên, không vướng bận danh lợi.

Câu 4

Quan niệm dại – khôn đặc biệt:

• Tác giả cho rằng “ta dại” là chọn sống ẩn dật, tránh xa chốn bon chen (“nơi vắng vẻ”), còn “người khôn” là chọn chốn quan trường, đầy thị phi (“chốn lao xao”).

• Thực chất, Nguyễn Bỉnh Khiêm đang dùng cách nói ngược để phê phán lối sống chạy theo danh lợi, và ca ngợi lối sống thanh cao, trí tuệ, tìm sự yên bình trong tâm hồn.

Câu 5

Đoạn văn tham khảo (5–7 dòng):

Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên là một con người có nhân cách cao đẹp. Ông sống thanh cao, giản dị, gần gũi với thiên nhiên và xa lánh danh lợi. Dù có thể chọn cuộc sống vinh hoa nơi quan trường, ông vẫn chọn sự an nhàn, yên tĩnh để giữ gìn tâm hồn trong sạch. Qua bài thơ, ta cảm nhận được một trí tuệ uyên bác, một nhân cách lớn biết sống theo lẽ đạo lý và thuận theo tự nhiên.