Câu 1

Lối sống chủ động là chìa khóa dẫn đến thành công và hạnh phúc trong cuộc sống hiện đại. Trong một thế giới luôn vận động và đầy thách thức, khả năng tự định hướng, lập kế hoạch và hành động quyết đoán là yếu tố then chốt giúp cá nhân vượt qua khó khăn, đạt được mục tiêu và tận hưởng cuộc sống trọn vẹn. Một người sống chủ động không bị động trước hoàn cảnh, mà chủ động tìm kiếm giải pháp, nắm bắt cơ hội và tạo ra sự khác biệt.Lối sống chủ động mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Nó giúp ta tránh sa vào lối sống thụ động, phụ thuộc vào người khác, từ đó tăng cường sự tự tin và khả năng giải quyết vấn đề. Bên cạnh đó, chủ động trong công việc và học tập giúp nâng cao hiệu quả, đạt được kết quả tốt hơn. Cuối cùng, một lối sống chủ động còn góp phần xây dựng một xã hội năng động, phát triển bền vững.Tóm lại, lối sống chủ động không chỉ là một lựa chọn mà là một yếu tố cần thiết để thành công và hạnh phúc trong xã hội hiện đại. Việc rèn luyện ý thức chủ động, tự lập và dám chịu trách nhiệm là điều cần thiết để mỗi người có thể sống một cuộc đời ý nghĩa và trọn vẹn.

Câu 2

Nguyễn Trãi là một danh nhân văn hóa kiệt xuất, không chỉ nổi bật ở sự nghiệp chính trị mà còn ở tư tưởng, phong cách sống và giá trị nhân văn sâu sắc thể hiện qua thơ văn. Bài thơ trích trong Bảo kính cảnh giới – Bài 43 là một tác phẩm tiêu biểu thể hiện rõ tâm hồn thanh cao, lối sống ẩn dật mà đầy lý tưởng của ông khi lui về ở ẩn sau khi rời chốn quan trường.

Mở đầu bài thơ là một khung cảnh nhẹ nhàng, thanh tĩnh:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường / Hòe lục đùn đùn tán rợp trường.”

Nhà thơ mở ra một không gian thiên nhiên êm đềm, rợp bóng cây hòe, thời gian trôi chậm rãi. “Ngày trường” là ngày dài, gợi cảm giác thong dong, thảnh thơi. Câu thơ cho thấy một cuộc sống không vội vã, không bị cuốn vào vòng xoáy danh lợi, một tâm hồn biết thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên và biết sống chậm giữa dòng đời hối hả.

Ở những câu thơ tiếp theo, Nguyễn Trãi dẫn người đọc đến gần hơn với đời sống thường nhật nơi thôn dã:

“Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ / Hồng liên trì đã tị mùa hương.”

Hình ảnh thạch lựu, hồng liên (hoa sen đỏ) đều là những hình ảnh dân dã, giản dị nhưng đầy sức sống, thể hiện sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên. Cuộc sống mà ông miêu tả không có sự hiện diện của quyền quý, mà là cảnh vật đời thường nhưng tràn đầy sinh khí, thể hiện sự tinh tế trong cảm nhận của tác giả.

Đặc biệt, hai câu thơ:

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ / Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.”

Tác giả không đứng tách biệt khỏi cuộc sống nhân dân mà hòa mình vào đó. Âm thanh “lao xao” của chợ cá, tiếng “dắng dỏi” của ve sầu nơi lầu chiều gợi một không gian sống chân thực, sống động. Qua đó, ta thấy được Nguyễn Trãi không chỉ yêu thiên nhiên mà còn gắn bó sâu nặng với cuộc sống bình dị của người dân quê. Dù ở ẩn, ông vẫn hướng lòng mình về dân, luôn đặt nhân dân vào trung tâm của cảm xúc và suy nghĩ.

Hai câu kết:

“Lẽ có ngu cầm đàn một tiếng / Dân giàu đủ khắp đòi phương.”

Thể hiện rõ lý tưởng và tấm lòng của ông. Cái “ngu” ở đây không phải là ngu si, mà là lối sống ẩn dật, tránh xa danh lợi. Nguyễn Trãi không màng địa vị, quyền lực nhưng ông vẫn canh cánh trong lòng một ước mong lớn lao: dân được ấm no, đủ đầy. Điều đó cho thấy, ông sống ẩn nhưng không quên đời, không quên trách nhiệm với dân với nước. Đó chính là cái tâm, cái đức của một bậc hiền triết.

Tổng thể bài thơ là một sự kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp cảnh vật và vẻ đẹp tâm hồn. Nguyễn Trãi vẽ nên một bức tranh thiên nhiên yên bình, sống động, từ đó bộc lộ một nhân cách lớn: sống giản dị, thanh cao, gần gũi với dân và luôn mang trong mình lý tưởng cao đẹp. Qua đó, người đọc không chỉ cảm nhận được vẻ đẹp văn chương mà còn học hỏi được những bài học quý giá về lối sống, về nhân cách làm người.

Nguyễn Trãi là một danh nhân văn hóa kiệt xuất, không chỉ nổi bật ở sự nghiệp chính trị mà còn ở tư tưởng, phong cách sống và giá trị nhân văn sâu sắc thể hiện qua thơ văn. Bài thơ trích trong Bảo kính cảnh giới – Bài 43 là một tác phẩm tiêu biểu thể hiện rõ tâm hồn thanh cao, lối sống ẩn dật mà đầy lý tưởng của ông khi lui về ở ẩn sau khi rời chốn quan trường.

Mở đầu bài thơ là một khung cảnh nhẹ nhàng, thanh tĩnh:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường / Hòe lục đùn đùn tán rợp trường.”

Nhà thơ mở ra một không gian thiên nhiên êm đềm, rợp bóng cây hòe, thời gian trôi chậm rãi. “Ngày trường” là ngày dài, gợi cảm giác thong dong, thảnh thơi. Câu thơ cho thấy một cuộc sống không vội vã, không bị cuốn vào vòng xoáy danh lợi, một tâm hồn biết thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên và biết sống chậm giữa dòng đời hối hả.

Ở những câu thơ tiếp theo, Nguyễn Trãi dẫn người đọc đến gần hơn với đời sống thường nhật nơi thôn dã:

“Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ / Hồng liên trì đã tị mùa hương.”

Hình ảnh thạch lựu, hồng liên (hoa sen đỏ) đều là những hình ảnh dân dã, giản dị nhưng đầy sức sống, thể hiện sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên. Cuộc sống mà ông miêu tả không có sự hiện diện của quyền quý, mà là cảnh vật đời thường nhưng tràn đầy sinh khí, thể hiện sự tinh tế trong cảm nhận của tác giả.

Đặc biệt, hai câu thơ:

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ / Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.”

Tác giả không đứng tách biệt khỏi cuộc sống nhân dân mà hòa mình vào đó. Âm thanh “lao xao” của chợ cá, tiếng “dắng dỏi” của ve sầu nơi lầu chiều gợi một không gian sống chân thực, sống động. Qua đó, ta thấy được Nguyễn Trãi không chỉ yêu thiên nhiên mà còn gắn bó sâu nặng với cuộc sống bình dị của người dân quê. Dù ở ẩn, ông vẫn hướng lòng mình về dân, luôn đặt nhân dân vào trung tâm của cảm xúc và suy nghĩ.

Hai câu kết:

“Lẽ có ngu cầm đàn một tiếng / Dân giàu đủ khắp đòi phương.”

Thể hiện rõ lý tưởng và tấm lòng của ông. Cái “ngu” ở đây không phải là ngu si, mà là lối sống ẩn dật, tránh xa danh lợi. Nguyễn Trãi không màng địa vị, quyền lực nhưng ông vẫn canh cánh trong lòng một ước mong lớn lao: dân được ấm no, đủ đầy. Điều đó cho thấy, ông sống ẩn nhưng không quên đời, không quên trách nhiệm với dân với nước. Đó chính là cái tâm, cái đức của một bậc hiền triết.

Bài thơ là một sự kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp cảnh vật và vẻ đẹp tâm hồn. Nguyễn Trãi vẽ nên một bức tranh thiên nhiên yên bình, sống động, từ đó bộc lộ một nhân cách lớn: sống giản dị, thanh cao, gần gũi với dân và luôn mang trong mình lý tưởng cao đẹp. Qua đó, người đọc không chỉ cảm nhận được vẻ đẹp văn chương mà còn học hỏi được những bài học quý giá về lối sống, về nhân cách làm người.

Câu 1:

Văn bản được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật

Câu 2:

Các hình ảnh:"Một mai ,một cuốc,một cần câu'';''thu ăn măng trúc ,đông ăn giá'';''xuân tắm hồ sen ,hạ tắm ao''.

Câu 3:

Liệt kê: ''Một mai,một cuốc,một cần câu''.Tác dụng nhằm nhấn mạnh cuốc sống giản dị,thanh nhàn,không màng danh lợi.

Câu 4:

Tác giả cho là mình ''dại''vì chọn nơi yên tĩnh,coi ''người khôn'' là những kẻ bon chen.Đây là cách nói ngược để đề cao lối sống nhàn,thanh cao.

Câu 5:

Theo em ,em cảm thấy Nguyễn Bình Khiêm là người có nhân cách thanh cao , sống ẩn dật , hoà hợp với thiên nhiên , không chạy theo danh lợi , thể hiện trí tuệ và sự thấu hiểu lẽ đời .