Câu 1

Bài làm

Trong xã hội hiện đại đầy biến động, lối sống chủ động ngày càng trở nên quan trọng đối với mỗi người. Sống chủ động là biết tự lập kế hoạch, tự chịu trách nhiệm với bản thân, không chờ đợi hay ỷ lại vào người khác. Khi sống chủ động, con người có thể làm chủ thời gian, lựa chọn hướng đi phù hợp và tự tin đối mặt với thách thức. Trái lại, lối sống thụ động dễ khiến ta lãng phí thời gian, chậm trễ trong hành động và bỏ lỡ nhiều cơ hội. Những người chủ động thường là những người thành công vì họ không ngồi yên chờ may mắn mà luôn hành động để tạo ra điều mình muốn. Đặc biệt trong học tập và công việc, chủ động là chìa khóa để phát triển bản thân và vượt qua khó khăn. Vì vậy, mỗi người – nhất là giới trẻ – cần rèn luyện cho mình một lối sống chủ động, từ những việc nhỏ nhất hằng ngày, để dần xây dựng một cuộc sống tích cực và ý nghĩa hơn.

Câu 2

Bài làm

Bài thơ “Bảo kính cảnh giới” của Nguyễn Trãi là một bức tranh mùa hè sinh động và đầy sức sống, đồng thời thể hiện sâu sắc tư tưởng yêu nước, thương dân của nhà thơ.

Mở đầu bài thơ là khung cảnh thiên nhiên mùa hè hiện lên qua những hình ảnh đầy màu sắc và chuyển động: “Hoè lục đùn đùn tán rợp trương”, “Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, “Hồng liên trì đã tịn mùi hương”. Câu thơ gợi cảm giác mát mẻ, tươi xanh của cây hoè, màu đỏ rực rỡ của hoa lựu, mùi hương dịu nhẹ của sen… Tất cả tạo nên một không gian vừa rực rỡ vừa yên bình – một vẻ đẹp thuần Việt, mang hồn dân tộc.

Không chỉ dừng lại ở thiên nhiên, bài thơ còn mở rộng ra cuộc sống con người với hình ảnh “Lao xao chợ cá làng ngư phủ”, “Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”. Âm thanh tiếng chợ cá, tiếng ve hòa quyện trong không gian buổi chiều tà tạo nên sự sống động, gần gũi của làng quê Việt.

Hai câu kết thể hiện tư tưởng lớn của Nguyễn Trãi: mong muốn hòa bình, thịnh trị – nơi “Dân giàu đủ khắp đòi phương”, tiếng đàn vang vọng như khúc ca hạnh phúc trong cảnh thái bình. Đây chính là lý tưởng nhân nghĩa và tinh thần yêu nước sâu sắc của ông: không chỉ say mê thiên nhiên mà luôn hướng đến cuộc sống ấm no cho nhân dân.

Tóm lại, bài thơ là sự kết hợp hài hòa giữa chất trữ tình và chất chính luận, giữa cái đẹp của thiên nhiên và tấm lòng vì dân, vì nước – điều làm nên giá trị muôn đời của thơ Nguyễn Trãi.

Câu 1

Trả lời:

-Văn bản trên được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật

Câu 2

Trả lời:

-Những hình ảnh nói về sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của tác giả là:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu”

• “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”

• “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

-Đây là những hình ảnh giản dị, gần gũi với thiên nhiên, thể hiện cuộc sống thanh nhàn, không bon chen danh lợi.

Câu 3

Trả lời:

-Biện pháp tu từ liệt kê: “một mai, một cuốc, một cần câu” – liệt kê các dụng cụ lao động gắn liền với cuộc sống nông nhàn.

Tác dụng:

• Làm nổi bật lối sống giản dị, gần gũi với thiên nhiên, tự do tự tại của tác giả.

• Gợi nhịp điệu nhẹ nhàng, khoan thai, phù hợp với tinh thần “nhàn”.

• Thể hiện thái độ thảnh thơi, không màng đến những thú vui trần thế của người đời.

Câu 4

Trả lời:

-Quan niệm dại – khôn của tác giả mang tính nghịch lý:

• Theo lẽ thường, người “khôn” sẽ chọn nơi yên tĩnh để sống, tránh xa nơi ồn ào.

• Nhưng ở đây, Nguyễn Bỉnh Khiêm tự nhận mình “dại” khi tìm về nơi vắng vẻ, tránh xa danh lợi, trong khi cho rằng người “khôn” là người bon chen nơi “chốn lao xao”.

Điều đặc biệt: Quan niệm này phản ánh tư tưởng triết lý sâu sắc của tác giả: cái “dại” ấy thực ra là sự khôn ngoan đích thực – sống thanh cao, hòa hợp với thiên nhiên, tránh xa danh lợi để giữ gìn nhân cách.

Câu 5

Trả lời:

-Qua bài thơ “Nhàn”, có thể cảm nhận được vẻ đẹp nhân cách thanh cao của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông là người có lối sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên, không màng danh lợi, địa vị. Dù từng làm quan, ông vẫn lựa chọn lui về sống đời ẩn dật, giữ gìn khí tiết và nhân cách trong sáng. Quan niệm sống “nhàn” của ông thể hiện sự khôn ngoan, sâu sắc, thể hiện một nhân cách lớn vượt lên trên những bon chen, xô bồ của cuộc đời.