Câu 1:

Trả lời: Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động đóng vai trò then chốt, quyết định đến sự thành công và hạnh phúc của mỗi cá nhân. Sống chủ động không chỉ đơn thuần là hành động trước mọi việc mà còn là thái độ tích cực, tinh thần trách nhiệm và khả năng tự định hướng cho cuộc đời mình. Người chủ động luôn ý thức được mục tiêu, không ngừng học hỏi, trau dồi kỹ năng để thích ứng với những thay đổi không ngừng của xã hội. Họ không thụ động chờ đợi cơ hội mà tự mình tạo ra cơ hội, dám nghĩ dám làm và sẵn sàng đối mặt với thách thức. Lối sống chủ động giúp chúng ta kiểm soát tốt hơn cuộc sống của mình, giảm thiểu sự bị động và cảm giác bất lực trước những khó khăn. Khi chủ động, chúng ta sẽ có động lực mạnh mẽ hơn để vượt qua trở ngại, kiên trì theo đuổi mục tiêu và gặt hái thành công. Hơn nữa, sự chủ động còn lan tỏa nguồn năng lượng tích cực đến những người xung quanh, góp phần xây dựng một cộng đồng năng động và phát triển. Trong một thế giới đầy cạnh tranh và biến động, việc rèn luyện và duy trì lối sống chủ động không chỉ là một lựa chọn mà còn là một yêu cầu tất yếu để mỗi người có thể khẳng định giá trị bản thân và kiến tạo một tương lai tốt đẹp hơn.

Câu 2:

Trả lời:

Bài thơ "Bảo kính cảnh giới" của Nguyễn Trãi đã vẽ nên một bức tranh cuộc sống vừa tĩnh lặng, vừa sinh động, đồng thời thể hiện khát vọng về một xã hội thái bình, ấm no. Bốn câu thơ đầu tiên khắc họa khung cảnh thiên nhiên với những nét chấm phá tinh tế. Hình ảnh "Rêu phong mờ thuở ngày trường" gợi lên vẻ cổ kính, trầm mặc của thời gian, phủ lên cảnh vật một lớp bụi của lịch sử. Sự sống vẫn âm thầm trỗi dậy mạnh mẽ qua hình ảnh "Hoè lục đùn đùn tán rợp trương", cho thấy sức sống mãnh liệt, vươn lên không ngừng của thiên nhiên. Màu đỏ rực rỡ của "Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ" là một điểm nhấn tươi tắn, tràn đầy nhựa sống. Tuy nhiên, sự tàn phai của "Hồng liên trì đã tạn mùi hương" lại gợi một chút tiếc nuối, man mác buồn của mùa hè sắp qua. Bức tranh thiên nhiên ở đây vừa có sự tĩnh tại của thời gian, vừa có sự vận động, đổi thay của cảnh vật. Bốn câu thơ sau chuyển sang miêu tả cuộc sống con người với những âm thanh và hình ảnh chân thực. Tiếng "Lao xao chợ cá làng ngư phủ" gợi lên sự nhộn nhịp, đời thường của cuộc sống lao động. Âm thanh "Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương" lại mang đến một không gian tĩnh lặng, gợi cảm giác cô tịch, trầm lắng của buổi chiều tà. Sự đối lập giữa âm thanh náo nhiệt của chợ cá và tiếng ve buồn bã tạo nên một bức tranh đa thanh, đa sắc về cuộc sống. Hai câu thơ cuối cùng thể hiện ước mơ cao đẹp của Nguyễn Trãi về một xã hội thái bình, hạnh phúc: "Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, / Dân giàu đủ khắp đòi phương." Hình ảnh cây đàn Ngu cầm, biểu tượng của sự thanh bình và nhân đức trong truyền thuyết, được Nguyễn Trãi sử dụng để gửi gắm khát vọng về một xã hội mà người cai trị dùng đức để cảm hóa dân chúng, khiến cho cuộc sống của nhân dân trở nên ấm no, hạnh phúc ở khắp mọi nơi. Ước mơ này không chỉ thể hiện tấm lòng yêu dân, thương nước của Nguyễn Trãi mà còn cho thấy niềm tin sâu sắc của ông vào sức mạnh của đạo đức và sự hài hòa trong xã hội. Tóm lại, bài thơ là một sự kết hợp hài hòa giữa cảnh và tình, giữa hiện thực cuộc sống và ước mơ cao đẹp. Qua những hình ảnh bình dị, Nguyễn Trãi đã thể hiện một tâm hồn nhạy cảm với vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống, đồng thời gửi gắm khát vọng về một xã hội thịnh trị, nơi nhân dân được sống trong ấm no và hạnh phúc.

Câu 1: Xác định thể thơ của văn bản. Trả lời: Thể thơ của văn bản là 7 chữ

Câu 2 : Chỉ ra những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả. Trả lời: Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả là: -Một mai, một cuốc, một cần câu: Gợi hình ảnh cuộc sống lao động tự túc, gần gũi với thiên nhiên. -Thu ăn măng trúc, đông ăn giá: Thức ăn đơn giản, theo mùa, thể hiện sự thích nghi và hòa mình vào tự nhiên. -Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao: Nơi tắm rửa bình dị, tận hưởng vẻ đẹp và sự thanh khiết của thiên nhiên. +Rượu đến cội cây, ta sẽ uống: Thú vui tao nhã, hòa mình vào cảnh vật tự nhiên.

Câu 3: Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê có trong hai câu thơ sau: Một mai, một cuốc, một cần câu Thơ thẩn dầu ai vui thú nào   Trả lời: -Biện pháp tu từ: Liệt kê. -Các từ ngữ liệt kê: "một mai, một cuốc, một cần câu". -Tác dụng: Biện pháp liệt kê nhấn mạnh sự giản dị, ít ỏi trong những vật dụng sinh hoạt hàng ngày của tác giả. Ba vật dụng này tượng trưng cho cuộc sống lao động tự túc, gần gũi với thiên nhiên, không màng đến danh lợi và sự xa hoa của cuộc đời. Nó khắc họa hình ảnh một con người an nhiên, tự tại với cuộc sống thanh đạm.

Câu 4 : Quan niệm "nhàn" của tác giả trong hai câu thơ sau có gì đặc biệt? Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ Người khôn, người đến chốn lao xao   Trả lời: Quan niệm "nhàn" của tác giả trong hai câu thơ này có sự đối lập đặc biệt giữa cách sống của "ta" và "người". -"Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ": Tác giả tự nhận mình là "dại", nhưng sự "dại" này lại thể hiện một sự lựa chọn khôn ngoan, một thái độ sống chủ động tìm đến sự thanh tịnh, yên bình, xa lánh sự ồn ào, náo nhiệt của cuộc đời. "Nhàn" ở đây không phải là sự lười biếng mà là sự chủ động tìm kiếm một không gian tinh thần tự do, thư thái. -"Người khôn, người đến chốn lao xao": Ngược lại, những người được cho là "khôn" lại tìm đến "chốn lao xao", nơi đầy rẫy những bon chen, danh lợi. -Sự đặc biệt trong quan niệm "nhàn" của tác giả là ông đã đảo ngược giá trị thông thường. Cái "dại" của ông lại là sự sáng suốt trong việc lựa chọn lối sống, còn cái "khôn" của người đời lại là sự ràng buộc vào vòng danh lợi. "Nhàn" đối với tác giả là một trạng thái tinh thần tự do, tự tại, không bị chi phối bởi những ham muốn vật chất và danh vọng. Câu 5: Từ văn bản trên, anh/chị cảm nhận như thế nào về vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm? (Viết đoạn văn khoảng 5 - 7 dòng) Trả lời: Qua bài thơ "Nhàn", tôi cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp nhân cách thanh cao, giản dị và trí tuệ uyên thâm của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông là người không màng danh lợi, phú quý, chọn cho mình một lối sống gần gũi với thiên nhiên, tự tại và an nhiên. Cách ông tự nhận mình là "dại" để đối lập với sự "khôn" của người đời cho thấy một sự nhìn nhận sâu sắc về giá trị cuộc sống, đề cao sự thanh thản trong tâm hồn hơn là những bon chen ngoài vòng danh lợi. Nguyễn Bỉnh Khiêm không chỉ là một nhà thơ tài năng mà còn là một bậc hiền triết, gửi gắm những triết lý sống sâu sắc qua những vần thơ bình dị.