a) Kẻ \(M N\) // \(B D\), \(N \in A C\).

\(M N\) là đường trung bình trong \(\triangle C B D\)

Suy ra \(N\) là trung điểm của \(C D\) (1).

\(I N\) là đường trung bình trong \(\triangle A M N\)

Suy ra \(D\) là trung điểm của \(A N\) (2).

Từ (1) và (2) suy ra \(A D = \frac{1}{2} D C\).

b) Có \(I D = \frac{1}{2} M N\); \(M N = \frac{1}{2} B D\), nên \(B D = I D\).

Câu 1.

Bài thơ “Đề đền Sầm Nghi Đống” của Hồ Xuân Hương thể hiện rõ thái độ yêu nước và tinh thần dân tộc sâu sắc của nữ sĩ. Trước ngôi đền thờ tướng giặc Sầm Nghi Đống – kẻ xâm lược nhưng lại được lập đền thờ trên đất Việt – tác giả bộc lộ sự phẫn uất, khinh bỉ. Hình ảnh “ghé mắt trông ngang” cho thấy cái nhìn mỉa mai, đầy thách thức của nhà thơ. Hồ Xuân Hương đã khéo léo sử dụng giọng điệu châm biếm, ngôn ngữ sắc sảo để phủ nhận công lao giả tạo của kẻ thù, đồng thời khẳng định khí phách, lòng tự tôn dân tộc. Qua bài thơ, ta thấy rõ thái độ cứng cỏi, bản lĩnh của một người phụ nữ không cam chịu, dám lên tiếng bảo vệ danh dự và chủ quyền của đất nước.

Câu 2.

Đất nước là thành quả của biết bao thế hệ cha ông đã đổ mồ hôi, xương máu để dựng xây và gìn giữ. Vì vậy, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc không chỉ là trách nhiệm của riêng ai mà là nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi công dân. Trong thời đại hôm nay, trách nhiệm ấy càng trở nên quan trọng và cần được thể hiện bằng những hành động cụ thể, thiết thực.

Trước hết, xây dựng đất nước là góp phần làm cho xã hội ngày càng phát triển, văn minh. Mỗi người cần có ý thức học tập, lao động nghiêm túc, sáng tạo để tạo ra của cải vật chất và giá trị tinh thần cho xã hội. Học sinh cần chăm chỉ rèn luyện tri thức, đạo đức; người lao động phải có trách nhiệm với công việc của mình. Khi mỗi cá nhân sống và làm việc có kỷ luật, đất nước sẽ có nền tảng vững chắc để phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, bảo vệ đất nước không chỉ là cầm súng nơi biên cương mà còn là giữ gìn chủ quyền văn hóa, bảo vệ môi trường, tuân thủ pháp luật và đấu tranh trước những hành vi xâm hại đến lợi ích quốc gia. Trong thời đại hội nhập, mỗi người cần tỉnh táo trước những thông tin sai lệch, không tiếp tay cho các hành động làm tổn hại đến hình ảnh và an ninh của đất nước.

Đặc biệt, thế hệ trẻ hôm nay cần nuôi dưỡng lòng yêu nước đúng đắn, thể hiện bằng việc sống có lý tưởng, có trách nhiệm với cộng đồng. Những việc làm nhỏ như giữ gìn môi trường, giúp đỡ người khác, chấp hành luật pháp cũng chính là góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tóm lại, xây dựng và bảo vệ đất nước là trách nhiệm chung của toàn dân tộc. Khi mỗi người ý thức rõ vai trò của mình và hành động vì lợi ích chung, đất nước sẽ ngày càng giàu mạnh, vững vàng trước mọi thử thách.

Câu 1.
Bài thơ Đề đền Sầm Nghi Đống được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt (Đường luật).

Câu 2.

• Trợ từ: kìa, há
• Từ tượng hình: cheo leo

Câu 3.

• Các từ ngữ thể hiện thái độ của nữ sĩ: ghé mắt, trông ngang, kìa, đứng cheo leo, há bấy nhiêu.
• Nhận xét: Thái độ của Hồ Xuân Hương là khinh bỉ, mỉa mai, châm biếm sâu cay đối với Sầm Nghi Đống – một kẻ bại trận nhưng vẫn được lập đền thờ. Qua đó thể hiện niềm tự hào dân tộc và bản lĩnh cá tính mạnh mẽ của nữ sĩ.

Câu 4.
Biện pháp tu từ trong hai câu

• Nhân hóa: “đền … đứng cheo leo” khiến ngôi đền hiện lên như một con người ở thế chênh vênh, không vững vàng → gợi sự tạm bợ, hèn kém.
• Từ láy tượng hình cheo leo nhấn mạnh vị thế nhỏ bé, lạc lõng của ngôi đền.
• Cách nhìn “trông ngang” hàm ý coi thường, không tôn kính.

→ Các biện pháp này góp phần làm nổi bật giọng điệu mỉa mai, chế giễu của tác giả.

Câu 5.
Thông điệp tác giả gửi gắm qua bài thơ:
Hồ Xuân Hương phê phán việc tôn thờ kẻ xâm lược thất bại, bày tỏ niềm tự hào trước chiến thắng vẻ vang của dân tộc, đồng thời kín đáo khẳng định khát vọng về giá trị thực của anh hùng và tinh thần bình đẳng, đặc biệt là ý thức đề cao tài năng, bản lĩnh của con người – kể cả phụ nữ – trong xã hội phong kiến.

Trong xã hội hiện đại, giới trẻ được xem là lực lượng năng động, sáng tạo và giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh những bạn trẻ sống có lý tưởng, có trách nhiệm, vẫn còn một bộ phận không nhỏ đang lựa chọn lối sống vô trách nhiệm, gây ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại cho bản thân, gia đình và xã hội.

Lối sống vô trách nhiệm của một bộ phận giới trẻ trước hết thể hiện ở thái độ thờ ơ với bản thân và tương lai của chính mình. Nhiều bạn lơ là việc học tập, thiếu ý chí phấn đấu, chỉ mải mê hưởng thụ, sa đà vào mạng xã hội, trò chơi điện tử hay các thú vui thiếu lành mạnh. Không ít người sống buông thả, thiếu kỷ luật, không quan tâm đến sức khỏe, đạo đức và nhân cách của bản thân, dẫn đến những lựa chọn sai lầm trong cuộc sống.

Không chỉ vậy, lối sống vô trách nhiệm còn thể hiện trong cách ứng xử với gia đình và cộng đồng. Một số bạn trẻ ỷ lại vào cha mẹ, không biết chia sẻ, cảm thông hay trân trọng công sức nuôi dưỡng của gia đình. Trong xã hội, họ sẵn sàng thờ ơ trước những vấn đề chung, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, vi phạm nội quy, thậm chí có những hành vi lệch chuẩn như bạo lực học đường, đua xe trái phép, nói xấu, xúc phạm người khác trên mạng xã hội.

Nguyên nhân của lối sống vô trách nhiệm xuất phát từ nhiều phía. Đó có thể là sự thiếu quan tâm, định hướng đúng đắn từ gia đình; ảnh hưởng tiêu cực của môi trường xã hội và mạng internet; hoặc bản thân người trẻ chưa nhận thức đầy đủ về giá trị của trách nhiệm trong cuộc sống. Khi thiếu mục tiêu và lý tưởng sống, con người dễ buông xuôi và sống ích kỷ.

Hậu quả của lối sống vô trách nhiệm là vô cùng nghiêm trọng. Nó không chỉ làm tổn hại đến tương lai của chính người trẻ mà còn gây ảnh hưởng xấu đến gia đình và xã hội, làm suy giảm chất lượng nguồn nhân lực và các giá trị đạo đức truyền thống. Một xã hội không thể phát triển bền vững nếu thế hệ trẻ thiếu ý thức trách nhiệm.

Trước thực trạng đó, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức rèn luyện bản thân, sống có mục tiêu, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần phối hợp giáo dục, định hướng để giúp giới trẻ nhận ra giá trị của trách nhiệm và sống tích cực hơn. Là học sinh, em hiểu rằng sống có trách nhiệm chính là biết học tập nghiêm túc, tu dưỡng đạo đức, biết yêu thương, chia sẻ và cống hiến.

Tóm lại, lối sống vô trách nhiệm của một bộ phận giới trẻ là vấn đề đáng báo động trong xã hội hiện nay. Mỗi người trẻ cần thay đổi nhận thức và hành động để trở thành công dân có ích, góp phần xây dựng một xã hội văn minh, tốt đẹp hơn.

Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.
Đối tượng trào phúng là chính tác giả (Nguyễn Khuyến) – tự trào bản thân, đồng thời gián tiếp phản ánh tầng lớp trí thức, quan lại đương thời.

Câu 3.

• “Làng nhàng” có nghĩa là tầm thường, không nổi bật, không ra sao.
• Từ này thể hiện thái độ tự giễu, tự hạ thấp mình, pha chút chán chường, bất lực trước thực tại.

Câu 4.

• Nghệ thuật trào phúng: sử dụng ẩn dụ, hình ảnh sinh hoạt dân gian (cờ, bạc) kết hợp với nói quá, đối lập.
• Tác dụng: khắc họa tình thế thất bại, bế tắc, qua đó châm biếm sự bất lực của bản thân và thực trạng công danh dang dở.

Câu 5.
Hai câu thơ thể hiện mâu thuẫn đầy chua chát: tác giả tự ngán ngẩm, coi thường mình nhưng thực tế vẫn có danh vọng, học vị (“bia xanh, bảng vàng”). Đó là tiếng cười tự trào sâu cay, phản ánh nỗi buồn của người có danh mà không thể thực hiện lý tưởng.

Câu 6.
Từ thông điệp bài thơ, giới trẻ ngày nay cần:

• Sống có lý tưởng, trách nhiệm, không thỏa mãn với danh vọng hình thức.
• Không ngừng học tập, rèn luyện năng lực thực chất.
• Dấn thân, cống hiến bằng hành động cụ thể để xây dựng quê hương, đất nước, tránh lối sống an phận, “làng nhàng”.

Nhân dịp kỉ niệm ngày thành lập trường, lớp em được tham gia một chuyến tham quan về nguồn đến di tích lịch sử Xương Giang, thành phố Bắc Giang. Đây là nơi gắn liền với chiến thắng Xương Giang vang dội năm 1427, góp phần chấm dứt hơn hai mươi năm đô hộ của giặc Minh. Ngay từ sáng sớm, ai nấy đều háo hức, chuẩn bị cẩn thận nào là mũ, nước uống, máy ảnh để ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ của chuyến đi.

Sau hơn một giờ di chuyển, đoàn chúng em đã có mặt tại khu di tích. Dưới nắng sớm, cổng thành Xương Giang hiện ra uy nghi, cổ kính. Trước mắt em là không gian rộng lớn, thoáng đãng, được bao quanh bởi cây xanh và những hàng gạch đỏ rêu phong. Bước chân qua cổng, em cảm nhận rõ ràng sự linh thiêng và trang nghiêm của mảnh đất lịch sử này.

Thầy hướng dẫn viên kể cho chúng em nghe về trận chiến Xương Giang năm 1427, khi nghĩa quân Lam Sơn dưới sự chỉ huy của Lê Lợi và Nguyễn Trãi đã bao vây, tiêu diệt toàn bộ quân tiếp viện của giặc Minh, góp phần làm nên thắng lợi vẻ vang trong cuộc kháng chiến giành độc lập cho dân tộc. Nghe những câu chuyện ấy, lòng em bỗng dâng lên niềm tự hào và xúc động. Em như hình dung ra khung cảnh trận đánh năm xưa, với khói lửa ngập trời và tiếng trống trận vang vọng, nơi những người anh hùng đã ngã xuống để đổi lấy tự do cho đất nước.

Sau phần tham quan và nghe thuyết minh, chúng em được tự do đi dạo quanh khu di tích. Những bức tường thành, những mô hình tái hiện trận chiến, những tấm bia khắc ghi tên tuổi các vị anh hùng đều khiến em say mê. Cả lớp chụp rất nhiều ảnh lưu niệm, nhưng ai cũng giữ được thái độ nghiêm túc, tôn kính trước những gì cha ông để lại.

Buổi trưa, chúng em cùng nhau ăn cơm nắm, trò chuyện và chia sẻ cảm nghĩ. Nhiều bạn nói rằng chuyến đi đã giúp các bạn hiểu hơn về lịch sử quê hương, về sự hy sinh của bao thế hệ đi trước. Em cũng cảm thấy mình trưởng thành hơn, biết trân trọng hòa bình và tự do mà chúng em đang được hưởng.

Trước khi rời di tích, thầy cô và học sinh cùng dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Giữa làn khói hương nghi ngút, em thầm hứa sẽ cố gắng học tập thật tốt để xứng đáng với công lao của các thế hệ cha ông. Trên đường trở về, ai cũng nói rằng đây là chuyến đi thật bổ ích và ý nghĩa.

Chuyến tham quan di tích Xương Giang đã để lại trong em nhiều kỷ niệm sâu sắc. Không chỉ được mở mang kiến thức lịch sử, em còn được bồi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc. Em sẽ mãi nhớ về chuyến đi ấy như một bài học quý giá về truyền thống hào hùng của quê hương Bắc Giang thân yêu.

Câu 1. Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú luật Đường.

Câu 2. Những hình ảnh thiên nhiên được nhắc đến trong bốn dòng thơ đầu: hoè lục đùn đùn; thạch lựu phun thức đỏ; hồng liên trì tiễn mùi hương.

Câu 3.

– Biện pháp đảo ngữ: từ “lao xao”, “dắng dỏi” được đảo lên đầu các dòng thơ “Lao xao chợ cá làng ngư phủ,/ Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.”.

– Tác dụng:

+ Tạo nhạc điệu, gợi sự sôi nổi của đời sống.

+ Nhấn mạnh âm thanh sống động trong đời sống lao động của con người.

+ Làm nổi bật bức tranh mùa hè không chỉ có màu sắc, hương vị mà còn có âm thanh chân thực của con người và thiên nhiên.

Câu 4. Trong hai dòng thơ cuối, tác giả đã bộc lộ tình cảm, cảm xúc:

– Niềm mong ước thái bình: hình ảnh “Ngu cầm” gợi thời Nghiêu – Thuấn, nhân dân sống yên vui, hạnh phúc.

– Tình yêu thương nhân dân: ước muốn “dân giàu đủ khắp đòi phương” cho thấy tác giả lo cho đời sống muôn dân, không nghĩ riêng cho bản thân.

– Khát vọng nhân văn: Nguyễn Trãi gửi gắm tư tưởng “lấy dân làm gốc”, mong mỏi hạnh phúc chung cho xã hội.

=> Hai dòng thơ bộc lộ tình yêu dân, thương dân và khát vọng về một xã hội thái bình, nhân dân ấm no, hạnh phúc.

Câu 5.

– Chủ đề của bài thơ: Ca ngợi vẻ đẹp rực rỡ, sinh động của thiên nhiên ngày hè và thể hiện tấm lòng yêu đời, yêu dân, lo cho dân của Nguyễn Trãi.

– Căn cứ để xác định chủ đề:

+ Nhan đề của văn bản: “Cảnh ngày hè”.

+ Các từ ngữ miêu tả khung cảnh thiên nhiên; bộc lộ tình cảm, cảm xúc của tác giả.

+ Nội dung chính của các

Câu 6.

– Hình thức:

+ Mô hình đoạn văn phù hợp, đảm bảo không mắc lỗi diễn đạt, chính tả.

+ Dung lượng: ngắn gọn, từ 5 đến 7 dòng.

– Nội dung: Rút ra bài học trong việc giữ gìn tinh thần lạc quan, biết tận hưởng những điều bình dị quanh mình.

+ Biết trân trọng những điều giản dị trong đời sống: cảnh vật, âm thanh, sắc màu quanh ta.

+ Giữ cho mình tinh thần lạc quan, tìm thấy niềm vui ngay trong cuộc sống thường ngày, kể cả trong học tập, lao động.

+ Sống chan hoà với thiên nhiên, biết bảo vệ và làm giàu đẹp môi trường sống.

a. Xác định đúng yêu cầu của đề: Phân tích một tác phẩm văn học.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích những nét đặc sắc về nội dung và hình thức nghệ thuật của bài thơ “Bạn đến chơi nhà” của Nguyễn Khuyến.

c. Đề xuất được hệ thống ý làm rõ vấn đề bài viết:

- Mở bài: Giới thiệu khái quát, ngắn gọn về tác giả và bài thơ; nêu ý kiến chung về bài thơ.

- Thân bài:

+ Phân tích được nội dung cơ bản của bài thơ (đặc điểm của hình tượng thiên nhiên, con người; tâm trạng của nhà thơ), khái quát chủ đề của bài thơ.

+ Phân tích được một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật (một số yếu tố thi luật của thể thơ thất ngôn bát cú luật Đường; nghệ thuật tả cảnh, tả tình; nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ,…).

-  Kết bài: Khẳng định được vị trí, ý nghĩa của bài thơ.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Sử dụng hình ảnh, từ ngữ, biện pháp tu từ độc đáo; Lời văn trau chuốt, sinh động, gợi cảm

Đảm bảo bố cục đoạn văn, độ dài khoảng 5 đến 7 câu.

- Viết đoạn văn nêu ý nghĩa của việc sống hòa hợp với thiên nhiên.

- Gợi ý:

+ Giúp bảo vệ thiên nhiên, giữ gìn môi trường sống của con người.

+ Tâm thế con người sẽ vui vẻ, an lành, tận hưởng được vẻ đẹp của thiên nhiên.

+ Con người khám phá được những điều bí ẩn, tuyệt đẹp của thiên nhiên.

+ …

Học sinh nhận xét về bức tranh thiên nhiên trong bài thơ.

- Thiên nhiên tươi đẹp, nên thơ, đầy sức sống: phân phất mưa phùn; mía cạnh giậu tre đang nảy ngọn; khoai trong đám cỏ đã xanh cây.

- Gợi lên khung cảnh miền quê bình yên, dân dã: Mặc manh áo ngắn giục trâu cày; Nàng dâu sớm đã gieo dưa đó; Bà lão chiều còn xới đậu đây.