Câu 1:

Bài thơ "Than đạo học" của Trần Tế Xương thể hiện nỗi trăn trở, xót xa của tác giả trước sự xuống cấp của nền giáo dục nước nhà trong bối cảnh giao thời giữa Nho học và Tây học. Về nội dung, bài thơ phản ánh tình trạng người học giảm sút cả về số lượng lẫn chất lượng: "Mười người đi học, chín người thôi", thể hiện sự thờ ơ, chán nản với con đường học vấn xưa. Các hình ảnh "cô hàng bán sách lim dim ngủ", "thầy khoá tư lương nhấp nhổm ngồi" cho thấy cảnh tượng tiêu điều, ảm đạm của nền đạo học thời bấy giờ. Đặc biệt, hai câu "Sĩ khí rụt rè gà phải cáo, / Văn trường liều lĩnh đấm ăn xôi" thể hiện thái độ châm biếm sâu sắc của tác giả trước sự suy đồi đạo đức và tinh thần học tập. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, hình ảnh dân gian sinh động và giọng điệu châm biếm đặc trưng của Tú Xương. Tất cả đã tạo nên một bức tranh bi hài về giáo dục thời loạn, đồng thời thể hiện tấm lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm của một người trí thức trước thời cuộc. Câu 2:

Học tập là con đường ngắn nhất để con người tiếp cận tri thức, phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội. Đối với học sinh – những chủ nhân tương lai của đất nước – việc rèn luyện ý thức học tập là vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay, ý thức học tập của một bộ phận học sinh đang có nhiều biểu hiện đáng lo ngại, đặt ra những câu hỏi lớn cho gia đình, nhà trường và xã hội. Ý thức học tập là sự tự giác, chủ động trong việc tiếp nhận kiến thức và rèn luyện kỹ năng. Một học sinh có ý thức học tập tốt sẽ biết đặt mục tiêu, lên kế hoạch học tập và không ngừng cố gắng vượt qua khó khăn để tiến bộ. Những người như vậy thường đạt kết quả cao không chỉ trong học tập mà còn trong các lĩnh vực khác của cuộc sống. Ý thức học tập cũng phản ánh thái độ sống nghiêm túc, tinh thần cầu tiến và trách nhiệm với bản thân. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy có không ít học sinh còn thiếu ý thức học tập. Một số em học hành đối phó, học chỉ vì áp lực từ cha mẹ hoặc thầy cô, chứ không xuất phát từ nhu cầu và nhận thức của bản thân. Có em sao nhãng việc học vì sa vào các trò chơi điện tử, mạng xã hội hay các thói quen tiêu cực khác. Không ít học sinh lười biếng, gian lận trong kiểm tra, thi cử – điều này không chỉ làm giảm chất lượng giáo dục mà còn ảnh hưởng xấu đến nhân cách. Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Gia đình đôi khi chưa quan tâm đúng mức đến việc học của con hoặc gây áp lực quá lớn khiến các em chán nản. Nhà trường có thể thiếu đổi mới trong phương pháp giảng dạy, khiến học sinh cảm thấy nhàm chán. Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ nếu không được định hướng đúng cũng trở thành yếu tố khiến học sinh mất tập trung vào việc học. Để cải thiện ý thức học tập, trước hết mỗi học sinh cần nhận ra vai trò và giá trị của việc học đối với tương lai của chính mình. Cần rèn luyện tinh thần tự học, biết sắp xếp thời gian hợp lý, đồng thời xây dựng động lực học tập từ bên trong. Gia đình cần tạo điều kiện và môi trường tích cực để con phát triển toàn diện. Nhà trường cũng cần đổi mới phương pháp dạy học, tạo sự hứng thú và khuyến khích tinh thần chủ động của học sinh. Ý thức học tập là một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của mỗi người. Khi học sinh có tinh thần học tập nghiêm túc và chủ động, không chỉ cá nhân các em được phát triển toàn diện mà còn góp phần xây dựng một xã hội tiến bộ và văn minh hơn. Vì vậy, việc nâng cao ý thức học tập là trách nhiệm chung của bản thân mỗi học sinh, gia đình, nhà trường và toàn xã hội.

Câu 1:

Thể thơ thất ngôn bát cú đường luật

Câu 2:

Đề tài của bài thơ là Đạo học/sự suy tàn của Nho học

Câu 3:

Tác giả cho rằng " Đạo học ngày nay chán lắm rồi" vì đạo học không còn được coi trọng như trước. Việc học hành sa sút, nhiều người chán chường lựa chọn bỏ học, sĩ khí giảm sút và mục tiêu của việc học không còn vì đạo lý hay trí tuệ mà trở nên thực dụng chạy theo danh lợi.

Câu 4:

Những từ láy được sử dụng trong văn bản: lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh.

Nhận xét: những từ láy kể trên có tác dụng gợi tả một cách chân thực sự uể oải khi chẳng có người mua sách, sự sốt ruột khi không có người theo học, sự dè dặt e ngại và sự bất chấp của những sĩ tử thời bấy giờ. Tất cả những chi tiết ấy đã góp phần tạo nên bối cảnh thực tiễn Nho học suy tàn.

Câu 5:

Nội dung của bài thơ là: bài thơ đã khắc họa thành công bối cảnh Đạo học suy tàn cuối thế kỷ XIX , đầu thế kỷ XX. Qua đó, thể hiện nỗi buồn sự chua xót của tác giả khi việc học hành không được coi trọng, sĩ khí của những nhà Nho giảm sút và con người chạy theo lợi ích thực dụng thay vì những lý tưởng cao đẹp.

Từ xa xưa, trong văn hóa Á Đông nói chung và Việt Nam nói riêng, quan niệm “Cha mẹ đặt đâu, con ngồi đấy” đã trở thành kim chỉ nam trong cách giáo dục con cái. Câu nói này thể hiện vai trò quyết định của cha mẹ đối với cuộc đời của con, đồng thời phản ánh một xã hội mang tính truyền thống và tôn ti trật tự. Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội hiện đại, quan điểm này đang dần gây ra nhiều tranh cãi. Trước hết, ta không thể phủ nhận rằng “Cha mẹ đặt đâu, con ngồi đấy ” xuất phát từ tình thương và trách nhiệm của bậc làm cha mẹ. Với kinh nghiệm sống phong phú, cha mẹ luôn mong muốn con cái có một cuộc sống ổn định, ít sai lầm và lựa chọn con đường đúng đắn. Vì vậy, họ thường quyết định thay con trong nhiều vấn đề như học tập, nghề nghiệp hay hôn nhân. Nhiều người con nhờ vậy mà có một cuộc sống thuận lợi, không phải vấp ngã nhiều. Tuy nhiên, cuộc sống của mỗi người là do chính họ lựa chọn và chịu trách nhiệm. Cha mẹ không thể sống thay con cả đời, và những quyết định mang tính áp đặt dễ khiến con cái trở nên thụ động, mất đi chính kiến và đam mê. Đã có không ít trường hợp con cái vì sống theo sự sắp đặt mà đánh mất ước mơ, dẫn đến sự bất mãn, sống không hạnh phúc. Xã hội hiện đại đề cao sự tự do cá nhân, sáng tạo và phát triển bản thân, do đó việc để con tự lựa chọn con đường của mình là điều cần thiết. Quan điểm “Cha mẹ đặt đâu, con ngồi đấy ” cần được nhìn nhận một cách linh hoạt và có chọn lọc. Thay vì quyết định hoàn toàn thay con, cha mẹ nên đóng vai trò là người định hướng, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ tinh thần. Con cái cần được lắng nghe, được tôn trọng ý kiến và học cách chịu trách nhiệm với lựa chọn của bản thân. Tóm lại, trong thời đại ngày nay, việc giữ nguyên quan điểm “Cha mẹ đặt đâu, con ngồi đấy ” một cách cứng nhắc là không còn phù hợp. Sự kết hợp giữa tình thương, sự thấu hiểu của cha mẹ và khả năng tự quyết định của con cái mới là nền tảng cho một gia đình hạnh phúc và một tương lai bền vững.

"Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi, ba chìm với nước non"

"Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi, ba chìm với nước non"

"Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi, ba chìm với nước non"