Trong xã hội truyền thống Việt Nam, câu nói "Cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy" đã trở thành một quan niệm quen thuộc, phản ánh sự tôn trọng và phụ thuộc của con cái vào ý kiến và quyết định của cha mẹ. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, quan niệm này đang dần dần biến mất khi mà quyền tự quyết của cá nhân trong các mối quan hệ ngày càng được đề cao. Thế nhưng đây vẫn là đề tài đặt nên một dấu hỏi lớn đối với hôn nhân của các thế hệ ngày nay, liệu rằng nó có còn phù hợp đối với xã hội hiện nay hay không?

Ta có thể hiểu ý ngĩa của câu nói “Cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy” trong hôn nhân tức là cha mẹ sẽ lựa chọn người hôn phối cho con cái và con cái buộc phải nghe theo sự sắp xếp ấy. Những cuộc hôn nhân sắp đặt như vậy thường không dựa trên cơ sở của tình yêu, và người con gái thường là phía thiệt thòi, phụ thuộc hơn khi hầu như không có quyền quyết định hay phản đối. Quan niệm này rất phổ biến trong thời kì phong kiến. Nhưng quan niệm này sẽ không thực sự phù hợp đối với cuộc hôn nhân trong bối cảnh hiện nay.

Trước hết, việc hôn nhân bị sắp đặt đồng nghĩa với việc những cuộc hôn nhân này không xuất phát từ tình yêu đích thực mà chỉ dựa vào sự sắp xếp của cha mẹ, qua đó cuộc hôn nhân sẽ thiếu vắng hình bóng của tình yêu cũng như thiếu vắng đi sự hạnh phúc, vui vẻ vốn có. Lúc này, đối phương sẽ rất khó để chia sẻ cảm xúc cũng như thể hiện tâm tư đối với một người xa lạ trên danh nghĩa vợ chồng.Bên cạnh đó, hôn nhân bị sắp đặt có thể vô tình chia cắt tình yêu đôi lứa. Nhiều số phận đã bị chia li vì sự ràng buộc của cha mẹ về việc hôn nhân của chính mình gây ra sự khổ đau về tinh thần sâu sắc. Ngoài ra, quan niệm "cha mẹ đặt đâu con ngồi đó" gần như bị chi phối toàn bộ bởi quan điểm của cha mẹ, mặc dù điều đó chưa chắc đã phù hợp với cuộc đời của con cái. Ta có thể thấy rất nhiều những cuộc hôn nhân không hạnh phúc dẫn đến những đau đớn trong cuộc sống nhiều người, đó cũng chính là một trong những lí do của việc hôn nhân sắp đặt. Bởi lẽ việc này diễn ra đều bắt nguồn từ việc chúng ta chưa thực sự có được hạnh phúc của riêng mình thế nên sẽ rất dễ có những xung đột trong tình cảm đôi lứa. Và có lẽ rằng nguyên nhân chính mà tôi phản đối quan niệm cổ hũ này đó là sự tự do trong quyết định của mỗi người. Có lẽ rằng một số người cho rằng con cái buộc phải nghe theo lời cha mẹ vì họ là người có nhiều kinh nghiệm sống, thế nhưng chúng ta cần phân biệt rõ rằng việc nghe lời cha mẹ và quyết định cuộc sống của mình là hai vấn đề khác nhau. Cha mẹ sẽ là người đưa ra những ý kiến, đóng góp để chúng ta có thể lựa chọn một cách đúng đắn. Và còn lại việc quyết định là ở chúng ta, bản thân mỗi người có quyền tự lựa chọn hạnh phúc cho chính chúng ta, có quyền kết đôi với đối tượng mà mình thực sự yêu thương, đó là bình đẳng chính đáng của con người.

Quan niệm "cha mẹ đặt đâu, con ngồi đấy" trong hôn nhân không còn hoàn toàn phù hợp với xã hội hiện đại, nơi mà quyền tự do cá nhân và sự tôn trọng cảm xúc của mỗi người được đặt lên hàng đầu. Mặc dù cha mẹ luôn mong muốn những điều tốt đẹp cho con cái, nhưng trong chuyện hôn nhân, con cái cũng cần có quyền tự quyết định dựa trên tình yêu, sự hiểu biết và sự đồng cảm. Vì vậy, một hôn nhân hạnh phúc không chỉ cần có sự đồng thuận của cha mẹ mà còn phải dựa vào sự lựa chọn và cảm xúc chân thành của chính hai người trong cuộc. Chúng ta cần tôn trọng những giá trị truyền thống nhưng cũng cần phải thay đổi và thích nghi với sự phát triển của xã hội. Hôn nhân, dù có thể bắt đầu từ gia đình, nhưng cuối cùng vẫn là sự lựa chọn của hai con người, được xây dựng trên nền tảng tình yêu và sự tôn trọng lẫn nhau.

Câu ca dạo:

Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai

Trong hai dòng thơ ''Ngẫm thân em chỉ bằng thân con bọ ngựa,/ Bằng con chẫu chuộc thôi", tác giả sử dụng hình ảnh con bọ ngựa và con chẫu chuộc để so sánh thân phận của người con gái với những sinh vật nhỏ bé, mong manh, dễ bị tổn thương. Từ đó, thể hiện sự tự nhận thức sâu sắc về thân phận thấp bé, tầm thường của mình trong một xã hội đầy rẫy những định kiến đối với người phụ nữ. Qua những hình ảnh so sánh, tác giả bày tỏ nỗi niềm xót xa, thương xót cho những con người không có tiếng nói trong cuộc sống, bị xã hội rẻ mạt qua đó thể hiện sự bất mãn và khao khát được công nhận, được yêu thương của người phụ nữ.

Câu thơ "Em nhớ anh nát cả ruột gan" sử dụng hiện tượng phá vỡ ngôn từ thông thường có tác dụng:

+ Tăng sức biểu cảm và gợi cảm cho câu văn. Việc so sánh "nỗi nhớ" với việc "nát ruột gan" mang lại hình ảnh sinh động, tạo ấn tượng mãnh mẽ về nỗi khổ tâm không thể chịu đựng được khiến người đọc cảm nhận được sự đau đớn, bức bối của nhân vật.

+ Phá vỡ khuôn mẫu ngôn ngữ thông thường. Điều này làm tăng tính tự nhiên và chân thực, gần gũi với cảm xúc của con người trong tình yêu, đồng thời tạo nên sự độc đáo trong cách diễn đạt.

+ Nhằm nhấn mạnh nỗi nhớ nhung da diết, mãnh liệt của nhân vật em trong tình yêu.