Đạo đức sinh học là một lĩnh vực nghiên cứu các vấn đề đạo đức nảy sinh từ các tiến bộ trong sinh học, y học và công nghệ. Nó đặt ra các nguyên tắc, chuẩn mực để đánh giá tính đúng sai của các hoạt động nghiên cứu và ứng dụng sinh học đối với con người, động vật, thực vật và môi trường.

Tại sao cần quan tâm đặc biệt đến đạo đức sinh học trong nghiên cứu và ứng dụng công nghệ di truyền?

Công nghệ di truyền can thiệp trực tiếp vào vật chất di truyền, là "bản thiết kế" của sự sống. Do đó cần quan tâm đặc biệt vì:

Ảnh hưởng đến con người và thế hệ sau

- Công nghệ chỉnh sửa gen người như CRISPR có thể thay đổi gen của phôi thai. Những thay đổi này sẽ di truyền cho đời sau và không thể đảo ngược.

- Nguy cơ tạo ra "trẻ em thiết kế", gây bất bình đẳng xã hội, phân biệt đối xử dựa trên gen.

- Lo ngại về nhân bản vô tính người, vi phạm nhân phẩm và quyền con người.

Rủi ro về an toàn sinh học

- Sinh vật biến đổi gen GMO nếu thoát ra môi trường có thể phá vỡ cân bằng sinh thái, ảnh hưởng đa dạng sinh học.

- Tạo ra virus, vi khuẩn mang gen mới có thể trở thành vũ khí sinh học.

Vấn đề về quyền riêng tư và công bằng

- Thông tin di truyền của cá nhân nếu bị lộ có thể dẫn đến phân biệt đối xử trong bảo hiểm, việc làm, hôn nhân.

- Liệu pháp gen đắt đỏ có thể khiến chỉ người giàu được tiếp cận, làm tăng bất bình đẳng.

Vấn đề về giới hạn can thiệp vào tự nhiên

- Con người có quyền thay đổi bản chất của sự sống đến mức nào? Đâu là ranh giới giữa chữa bệnh và "nâng cấp" con người?

Sự khác nhau giữa quan điểm của Darwin và Lamarck về sự hình thành cổ dài ở hươu cao cổ

Lamarck: Hươu cố vươn cổ → cổ dài → di truyền cho con. Biến dị là do tập luyện.

Darwin: Hươu có sẵn biến dị cổ dài → sống sót tốt hơn → ngày càng nhiều hươu cổ dài. Biến dị là ngẫu nhiên, chọn lọc giữ lại.

Nguyên phân: Duy trì ổn định bộ NST 2n qua các thế hệ tế bào, giúp cơ thể lớn lên, thay thế tế bào chết.

Giảm phân: Tạo giao tử có bộ NST n, kết hợp với thụ tinh → khôi phục bộ 2n cho thế hệ sau, tạo biến dị tổ hợp.