Câu 1: Lao động và ước mơ có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ trong cuộc sống con người. Ước mơ là mục tiêu, là động lực thôi thúc con người vươn lên, còn lao động chính là con đường để biến ước mơ thành hiện thực. Nếu chỉ có ước mơ mà không lao động, con người sẽ dễ rơi vào ảo tưởng, sống thiếu thực tế. Ngược lại, nếu lao động mà không có ước mơ định hướng thì con người dễ mất phương hướng, làm việc một cách máy móc, khó đạt được thành tựu lớn. Thomas Edison, nhà phát minh vĩ đại của nhân loại. Trước khi thành công tạo ra chiếc bóng đèn dợi đốt đầu tiên cho nhân loại ông đã thất bại tới mười nghìn lần, tuy nhiên ông không chịu khuất phục mà còn lấy đó làm động lực để tiếp tục thực hiện ước mơ, khẳng định cho việc ước mơ lớn cần đi đôi với sự lao động bền bỉ. Tuy nhiên, trong cuộc sống vẫn có những người mơ mộng viển vông nhưng lười biếng, hoặc làm việc qua loa, thiếu mục tiêu rõ ràng, dẫn đến thất bại. Vì vậy, mỗi người cần biết nuôi dưỡng ước mơ đúng đắn và không ngừng nỗ lực lao động để hiện thực hóa ước mơ, từ đó tạo nên giá trị cho bản thân và xã hội.

Câu 2:

Bài thơ “Nhớ” của Nguyễn Đình Thi là tiếng nói trữ tình sâu lắng về nỗi nhớ và tình yêu trong hoàn cảnh chiến tranh. Qua đó, tâm trạng của nhân vật trữ tình hiện lên vừa tha thiết, nồng nàn, vừa gắn bó hài hòa giữa tình yêu đôi lứa và tình yêu đất nước.

Trước hết, tâm trạng nhân vật trữ tình được thể hiện qua nỗi nhớ da diết, thường trực. Ngay từ những câu thơ mở đầu, nỗi nhớ được gợi lên qua hình ảnh thiên nhiên: “Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh, Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh”. Câu hỏi tu từ “nhớ ai” không chỉ là lời hỏi mà còn là cách bộc lộ cảm xúc. Nỗi nhớ dường như lan tỏa, thấm vào cảnh vật, khiến ngôi sao cũng “lấp lánh”, ngọn lửa cũng “hồng” hơn. Qua đó, có thể thấy nỗi nhớ của người chiến sĩ không hề đơn độc mà được thiên nhiên sẻ chia, đồng cảm. Nỗi nhớ ấy còn gắn liền với hoàn cảnh chiến đấu gian khổ “giữa đèo mây”, “dưới ngàn cây”, càng làm nổi bật sự bền bỉ, sâu nặng của tình cảm.

Không dừng lại ở đó, tâm trạng nhân vật trữ tình còn là tình yêu nồng nàn, tha thiết dành cho người yêu. Điều đặc biệt là tình yêu ấy được đặt trong mối quan hệ với tình yêu đất nước: “Anh yêu em như anh yêu đất nước, Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần”. So sánh này vừa cụ thể vừa giàu ý nghĩa. Tình yêu đôi lứa không tách rời mà hòa quyện với tình yêu Tổ quốc. Nỗi nhớ người yêu trở thành nguồn động lực tinh thần giúp người chiến sĩ vượt qua gian khổ. Tình yêu ấy hiện diện trong mọi khoảnh khắc đời sống: “mỗi bước đường anh bước”, “mỗi tối anh nằm”, “mỗi miếng anh ăn”. Điệp cấu trúc “mỗi” nhấn mạnh sự thường trực, bền bỉ của nỗi nhớ, cho thấy tình cảm sâu đậm, không lúc nào nguôi.

Ở khổ thơ cuối, tâm trạng nhân vật trữ tình được nâng lên thành niềm tin và ý chí mạnh mẽ. Hình ảnh “ngôi sao không bao giờ tắt”, “ngọn lửa bập bùng đỏ rực” mang ý nghĩa biểu tượng cho tình yêu và lý tưởng sống. Từ nỗi nhớ và tình yêu riêng, nhân vật trữ tình hướng tới một tình cảm lớn lao hơn: “Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời, …, Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người”. Điệp ngữ “chúng ta yêu nhau” không chỉ khẳng định tình yêu đôi lứa mà còn thể hiện sự gắn bó giữa cá nhân với cộng đồng, giữa tình yêu riêng với trách nhiệm chung. Tâm trạng ở đây không chỉ là nỗi nhớ mà còn là niềm tự hào, ý chí kiên cường và khát vọng sống cao đẹp.

Như vậy, tâm trạng nhân vật trữ tình trong bài thơ “Nhớ” là sự hòa quyện giữa nỗi nhớ da diết, tình yêu nồng nàn và lý tưởng chiến đấu cao đẹp. Qua đó, Nguyễn Đình Thi đã khắc họa thành công vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ trong kháng chiến: giàu tình cảm, thủy chung và luôn hướng về Tổ quốc. Bài thơ không chỉ là bản tình ca sâu lắng mà còn là khúc ca về con người Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh đầy gian khổ nhưng cũng rất đỗi hào hùng.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

Câu 2.: Văn bản bàn về vấn đề vai trò và ý nghĩa của lao động đối với con người và xã hội. Lao động không chỉ giúp con người tồn tại, phát triển mà còn mang lại niềm vui, hạnh phúc và tạo ra giá trị cho bản thân cũng như cộng đồng.

Câu 3:Tác giả đưa ra các bằng chứng như: chim yến khi còn nhỏ được bố mẹ mớm mồi nhưng khi lớn phải tự đi kiếm ăn; hổ và sư tử cũng đều như vậy.

Những bằng chứng này cụ thể, gần gũi với thực tế, dễ hiểu và có tính thuyết phục, giúp làm rõ rằng mọi loài động vật đều phải lao động để duy trì sự sống.

Câu 4: Câu nói gợi cho em hiểu rằng thái độ đối với lao động có ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống mỗi người. Nếu biết tìm thấy niềm vui trong lao động thì con người sẽ cảm thấy yêu thích công việc, sống tích cực và hạnh phúc hơn. Ngược lại, nếu chỉ làm việc một cách miễn cưỡng, hời hợt cũng như làm trong trạng thái không vui thì dễ chán nản và khó có được niềm vui trong cuộc sống.

Câu 5: Một biểu hiện thực tế cho thấy vẫn có người nhận thức chưa đúng về ý nghĩa của lao động là: thái độ lười biếng, ngại khó, chỉ muốn hưởng thụ thành quả mà không chịu cố gắng làm việc. Hoặc có những người còn xem lao động là gánh nặng, làm việc đối phó hoặc phụ thuộc vào người khác. Những biểu hiện đó cho thấy họ chưa hiểu rằng lao động không chỉ tạo ra giá trị vật chất mà còn giúp con người hoàn thiện bản thân và sống có ý nghĩa hơn.