câu1

Ước mơ và lao động có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ, bổ sung và thúc đẩy lẫn nhau trong hành trình phát triển của mỗi con người. Ước mơ là những khát vọng tốt đẹp, là đích đến mà ta hướng tới trong cuộc sống. Trong khi đó, lao động là quá trình nỗ lực không ngừng để tạo ra giá trị và biến khát vọng thành hiện thực. Nếu ước mơ là ngọn đèn soi đường, thì lao động chính là đôi chân đưa ta đến đích. Một người có ước mơ nhưng không chịu lao động thì ước mơ ấy chỉ dừng lại ở sự viển vông, xa rời thực tế. Ngược lại, nếu chỉ lao động mà không có ước mơ định hướng, con người dễ rơi vào trạng thái mơ hồ, thiếu mục tiêu. Thực tế cho thấy, nhiều tấm gương thành công đều bắt đầu từ một ước mơ cháy bỏng và được hiện thực hóa bằng sự kiên trì lao động bền bỉ. Vì vậy, mỗi người cần nuôi dưỡng những ước mơ đẹp, đồng thời không ngừng học tập, rèn luyện, lao động nghiêm túc để biến ước mơ thành hiện thực, góp phần tạo nên giá trị cho bản thân và xã hội.

câu 2

Trong nền thơ ca kháng chiến, bài thơ “Nhớ” của Nguyễn Đình Thi là một tiếng nói giàu cảm xúc, thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của người lính trong những năm tháng gian khổ mà hào hùng. Qua bài thơ, tác giả đã khắc họa thành công tâm trạng của nhân vật trữ tình – một người chiến sĩ – với sự hòa quyện sâu sắc giữa tình yêu đôi lứa và tình yêu đất nước.

Trước hết, tâm trạng nổi bật xuyên suốt bài thơ là nỗi nhớ da diết, khôn nguôi. Ngay từ những câu thơ mở đầu, nỗi nhớ đã được gửi gắm qua hình ảnh thiên nhiên giàu sức gợi:
“Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây”
Hình ảnh “ngôi sao” không chỉ là cảnh vật mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho nỗi nhớ. Nỗi nhớ ấy dường như lan tỏa vào không gian, khiến thiên nhiên cũng trở nên có hồn. Tương tự, “ngọn lửa” trong đêm lạnh không chỉ sưởi ấm thể xác mà còn sưởi ấm tâm hồn người lính, như chính tình yêu và nỗi nhớ đang cháy bỏng trong tim họ. Qua đó, có thể thấy nỗi nhớ không còn là cảm xúc riêng tư mà đã hòa vào thiên nhiên, trở thành một phần của cuộc sống chiến đấu.

Không dừng lại ở đó, tâm trạng của nhân vật trữ tình còn thể hiện sự hòa quyện giữa tình yêu cá nhân và tình yêu đất nước. Câu thơ:
“Anh yêu em như anh yêu đất nước”
là một lời khẳng định mạnh mẽ và sâu sắc. Tình yêu đôi lứa ở đây không tách rời mà gắn bó mật thiết với tình yêu Tổ quốc. Đó là một tình yêu lớn lao, vừa riêng tư vừa thiêng liêng. Người lính nhớ người yêu trong từng khoảnh khắc của đời sống:
“Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn”
Nỗi nhớ ấy hiện diện trong từng hành động nhỏ nhất, chứng tỏ tình cảm chân thành, bền chặt. Đồng thời, chính tình yêu ấy trở thành nguồn động lực giúp người lính vượt qua gian khổ, tiếp tục chiến đấu.

Tâm trạng của nhân vật trữ tình còn phát triển thành niềm tin và ý chí kiên định. Hình ảnh “ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt” tượng trưng cho niềm tin bất diệt, cho lý tưởng sống cao đẹp. Cùng với đó, “ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực” gợi lên sức sống mãnh liệt, tinh thần chiến đấu không ngừng nghỉ. Hai hình ảnh này song hành, vừa thể hiện tình yêu, vừa biểu tượng cho ý chí bền bỉ. Đặc biệt, câu thơ:
“Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời”
đã nâng tình yêu lên tầm lý tưởng. Tình yêu không chỉ là cảm xúc cá nhân mà còn gắn liền với trách nhiệm, với sự hi sinh vì đất nước. Từ đó, nhân vật trữ tình hiện lên với vẻ đẹp vừa lãng mạn vừa anh hùng.

Có thể thấy, tâm trạng trong bài thơ vận động từ nỗi nhớ riêng tư đến tình yêu lớn lao và cuối cùng là ý chí chiến đấu kiên cường. Nguyễn Đình Thi đã sử dụng ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi, kết hợp với hình ảnh mang tính biểu tượng để thể hiện chiều sâu cảm xúc. Nhịp thơ tự do, phóng khoáng càng làm nổi bật sự chân thành, mãnh liệt của tâm trạng nhân vật.

Tóm lại, bài thơ “Nhớ” không chỉ là khúc ca về tình yêu mà còn là bản hòa ca giữa tình yêu đôi lứa và tình yêu đất nước. Qua việc khắc họa tâm trạng nhân vật trữ tình, Nguyễn Đình Thi đã góp phần làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của người lính thời kháng chiến: giàu tình cảm, kiên cường và luôn hướng về lý tưởng cao đẹp.

Câu 1. 

Phương thức biểu đạt chính được tác giả sử dụng trong văn bản: Nghị luận.

Câu 2. 

Vấn đề: Vai trò, ý nghĩa của lao động.

Câu 3. 

- Những bằng chứng được đưa ra là: "Ngay cả chú chim yến, khi còn non thì được bố mẹ mang mồi về mớm cho nhưng khi lớn lên sẽ phải tự mình đi kiếm mồi. Hổ và sư tử cũng đều như vậy.".

- Nhận xét: Đây đều là những bằng chứng điển hình, sinh động, được mọi người dễ dàng thừa nhận, có tác dụng làm tăng tính thuyết phục của văn bản đồng thời cũng giúp việc tiếp nhận vấn đề nghị luận trở nên nhẹ nhàng hơn.

Câu 4. 

    Nếu con người hiểu được niềm vui, ý nghĩa của lao động; coi lao động là cống hiến, vun đắp, là khám phá cuộc sống thì người đó sẽ hạnh phúc, ngay cả khi họ phải lao động vất vả, cực nhọc. Ngược lại, nếu con người không nhận ra ý nghĩa của lao động, coi lao động là nô dịch, khổ sai thì người đó sẽ luôn cảm thấy bất hạnh dẫu công việc của họ không quá nhọc nhằn. Vì vậy, chúng ta cần có nhận thức và thái độ đúng đắn về lao động.

Câu 5. 

- HS dựa vào trải nghiệm thực tế và ý hiểu của bản thân sau khi đọc văn bản để trả lời. 

- Ví dụ: 

+ Thái độ coi thường những người lao động chân tay dù họ vẫn có những đóng góp nhất định cho cộng đồng. 

+ Một số người giàu có cho rằng con cháu họ không cần làm gì cũng có thể sống thoải mái với số tài sản đã có. Họ không nhận ra rằng chính lao động sẽ mang lại cho họ niềm vui và tạo nên giá trị cho con cháu của họ.