Câu 1

Bài thơ Khán “Thiên gia thi” hữu cảm thể hiện quan niệm tiến bộ của Nguyễn Ái Quốc về thơ ca và người nghệ sĩ trong thời đại mới. Hai câu thơ đầu gợi ra đặc điểm quen thuộc của thơ cổ khi thường hướng tới vẻ đẹp thiên nhiên với những hình ảnh giàu chất thơ như “sơn thủy”, “yên hoa”, “tuyết nguyệt”, “phong”. Phép liệt kê kết hợp với những hình ảnh mang tính ước lệ đã làm hiện lên một thế giới thiên nhiên thơ mộng, lãng mạn và giàu giá trị thẩm mĩ. Qua đó, tác giả cho thấy thơ xưa chủ yếu thiên về cảm xúc trước cảnh đẹp và đời sống tinh thần của con người. Tuy nhiên, Nguyễn Ái Quốc không phủ nhận giá trị của thơ cổ mà từ đó đưa ra quan niệm mới mẻ về thơ ca hiện đại ở hai câu cuối. Theo Người, thơ ca trong thời đại đấu tranh cách mạng phải có “thép”, tức là phải mang tinh thần chiến đấu, ý chí kiên cường và lòng yêu nước sâu sắc. Nhà thơ không thể đứng ngoài cuộc sống mà cần biết “xung phong”, dấn thân vì dân tộc và nhân dân. Quan niệm ấy đã khẳng định vai trò to lớn của văn học nghệ thuật trong sự nghiệp cách mạng. Với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt ngắn gọn, hàm súc, giọng điệu vừa trữ tình vừa mạnh mẽ, bài thơ đã thể hiện sâu sắc tư tưởng nghệ thuật tiến bộ cùng tinh thần yêu nước, ý chí cách mạng của Hồ Chí Minh.

Câu 2

Trong dòng chảy không ngừng của thời đại, văn hóa truyền thống luôn là cội nguồn tạo nên bản sắc riêng của mỗi dân tộc. Đối với Việt Nam, những giá trị văn hóa truyền thống không chỉ là niềm tự hào mà còn là linh hồn dân tộc được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử. Vì vậy, ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống ở giới trẻ hiện nay có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Văn hóa truyền thống là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần được cha ông sáng tạo, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Đó có thể là tiếng Việt, áo dài, phong tục tập quán, lễ hội dân gian, các làn điệu dân ca, di tích lịch sử hay những phẩm chất tốt đẹp như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, nhân ái và hiếu thảo. Những giá trị ấy đã góp phần tạo nên bản sắc riêng của dân tộc Việt Nam và giúp đất nước đứng vững qua bao thăng trầm lịch sử. Trong thời đại hội nhập quốc tế hiện nay, việc giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống càng trở nên cần thiết. Trước hết, đó là cách để mỗi người nhớ về cội nguồn dân tộc, bồi đắp lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc. Khi hiểu và trân trọng những giá trị truyền thống, con người sẽ có ý thức hơn trong việc bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa quê hương. Bên cạnh đó, văn hóa truyền thống còn giúp kết nối các thế hệ, tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn cho dân tộc trong quá trình phát triển đất nước. Một quốc gia dù hiện đại đến đâu cũng không thể đánh mất bản sắc văn hóa của mình. Hiện nay, nhiều bạn trẻ đã có ý thức tích cực trong việc gìn giữ và phát huy văn hóa truyền thống. Nhiều người yêu thích mặc áo dài trong các dịp lễ, tìm hiểu lịch sử dân tộc, tham gia các hoạt động bảo tồn di sản hay quảng bá văn hóa Việt Nam trên mạng xã hội. Không ít bạn trẻ còn đưa âm nhạc dân gian, nghệ thuật truyền thống vào đời sống hiện đại một cách sáng tạo và gần gũi. Những việc làm ấy góp phần giúp văn hóa dân tộc được lan tỏa mạnh mẽ hơn đến cộng đồng và bạn bè quốc tế. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực vẫn còn một bộ phận giới trẻ thờ ơ với truyền thống dân tộc. Một số người chạy theo lối sống thực dụng, sính ngoại, xem nhẹ tiếng Việt hoặc thiếu tôn trọng các giá trị văn hóa quê hương. Điều đó khiến nhiều nét đẹp truyền thống đứng trước nguy cơ mai một. Nguyên nhân xuất phát từ sự thiếu hiểu biết, thiếu quan tâm của bản thân cũng như tác động mạnh mẽ của quá trình toàn cầu hóa và mạng xã hội. Để giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống, mỗi bạn trẻ cần chủ động tìm hiểu lịch sử, phong tục tập quán và những nét đẹp văn hóa dân tộc. Đồng thời cần có ý thức bảo vệ di sản văn hóa, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt và phát huy những truyền thống tốt đẹp trong cuộc sống hằng ngày. Gia đình và nhà trường cũng cần tăng cường giáo dục lòng yêu quê hương, đất nước cho thế hệ trẻ. Bên cạnh đó, mỗi người cần biết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách chọn lọc để vừa hội nhập vừa không đánh mất bản sắc dân tộc.

Giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm tự hào của mỗi người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ. Khi biết trân trọng quá khứ và gìn giữ bản sắc dân tộc, chúng ta sẽ góp phần làm cho văn hóa Việt Nam ngày càng phát triển và tỏa sáng trong thời đại mới.

Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật 

Câu 2.
Bài thơ làm theo luật bằng của thơ Đường.

Câu 3

Biện pháp tu từ em ấn tượng nhất trong bài thơ là phép liệt kê ở câu:
“Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong”.
Tác giả đã liệt kê hàng loạt hình ảnh thiên nhiên như núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió. Những hình ảnh ấy gợi ra vẻ đẹp thơ mộng, lãng mạn và giàu chất cổ điển của thơ xưa. Qua đó, người đọc thấy được thơ cổ thường hướng tới việc ca ngợi thiên nhiên và bộc lộ cảm xúc trước cảnh đẹp. Đồng thời, phép liệt kê còn làm cho câu thơ có nhịp điệu hài hòa, giàu sức gợi hình, gợi cảm. Đây cũng là cơ sở để tác giả đưa ra quan niệm mới về thơ ca hiện đại ở hai câu thơ sau. Nhờ biện pháp tu từ này, nội dung bài thơ trở nên sâu sắc và giàu ý nghĩa hơn.

Câu 4

Tác giả cho rằng:
“Hiện đại thi trung ưng hữu thiết,
Thi gia dã yếu hội xung phong”
vì thơ ca trong thời đại mới cần gắn liền với cuộc sống và cách mạng. Đất nước lúc bấy giờ đang chịu cảnh áp bức, nhân dân đau khổ nên thơ không thể chỉ nói về thiên nhiên hay cảm xúc cá nhân. “Thép” ở đây tượng trưng cho tinh thần chiến đấu, ý chí mạnh mẽ và lòng yêu nước. Nhà thơ cần có trách nhiệm với dân tộc, biết cổ vũ con người đấu tranh vì tự do và độc lập. Qua đó, Nguyễn Ái Quốc khẳng định thơ ca phải phục vụ cuộc sống, phục vụ cách mạng. Quan niệm ấy cho thấy tư tưởng tiến bộ và tinh thần yêu nước sâu sắc của Người.

Câu 5

Bài thơ có cấu tứ chặt chẽ và rõ ràng theo kiểu đối lập giữa thơ xưa và thơ hiện đại. Hai câu thơ đầu nói về đặc điểm của thơ cổ, thường thiên về miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên như núi, sông, trăng, hoa, tuyết, gió. Qua đó, người đọc cảm nhận được chất thơ lãng mạn và giàu cảm xúc của thơ ca xưa. Hai câu cuối lại thể hiện quan niệm mới của Nguyễn Ái Quốc về thơ ca hiện đại. Theo tác giả, thơ phải có “thép”, có tinh thần chiến đấu và gắn với cuộc sống của nhân dân. Nhà thơ cũng cần biết xung phong, dấn thân vì đất nước và cách mạng. Cách triển khai ý từ thơ xưa đến thơ nay giúp bài thơ ngắn gọn nhưng giàu chiều sâu tư tưởng.

Câu 1

Hiện nay, việc bảo tồn những di tích lịch sử của dân tộc có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Di tích lịch sử không chỉ là dấu tích của quá khứ mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, truyền thống và tinh thần dân tộc. Nhờ có các di tích lịch sử, thế hệ trẻ hiểu hơn về nguồn cội, về những hi sinh và công lao to lớn của cha ông trong quá trình dựng nước và giữ nước. Tuy nhiên, nhiều di tích hiện nay đang bị xuống cấp nghiêm trọng bởi tác động của thời gian và ý thức kém của con người. Có những người thiếu ý thức vẽ bậy, xả rác hay phá hoại cảnh quan tại các khu di tích. Vì vậy, việc bảo tồn di tích lịch sử cần có sự chung tay của toàn xã hội. Nhà nước cần quan tâm trùng tu, tôn tạo các công trình lịch sử, đồng thời tăng cường tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân. Mỗi cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần có trách nhiệm giữ gìn và bảo vệ các di tích bằng những hành động nhỏ như không xả rác, không làm hư hại công trình và tích cực tìm hiểu lịch sử dân tộc. Bảo tồn di tích lịch sử chính là giữ gìn linh hồn và bản sắc văn hóa của dân tộc Việt Nam hôm nay và mai sau.

Câu 2

Trong nền thơ ca Việt Nam hiện đại, Nguyễn Trọng Tạo là một cây bút giàu cá tính sáng tạo, thơ ông thường mang giọng điệu suy tư, triết lí nhưng vẫn gần gũi với đời sống. Bài thơ Đồng dao cho người lớn là một tác phẩm tiêu biểu thể hiện rõ phong cách ấy. Với hình thức giống lời đồng dao quen thuộc nhưng chứa đựng nhiều nghịch lí và suy ngẫm sâu sắc, bài thơ đã phản ánh những mặt đối lập của cuộc sống, đồng thời gửi gắm những chiêm nghiệm đầy nhân văn về con người và thời gian.

Ngay từ nhan đề “Đồng dao cho người lớn”, tác giả đã tạo nên sự độc đáo. Đồng dao vốn là những câu hát dân gian dành cho trẻ nhỏ, có nhịp điệu đơn giản, hồn nhiên. Thế nhưng ở đây, nhà thơ lại viết “cho người lớn”, gợi ra những bài học sâu sắc về cuộc đời dành cho những con người đã trải nghiệm và trưởng thành. Qua đó, tác giả muốn gửi gắm rằng càng lớn lên, con người càng phải suy ngẫm nhiều hơn về cuộc sống với những nghịch lí và biến động không ngừng.

Mở đầu bài thơ là những hình ảnh đối lập đầy ám ảnh:
“có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi
có con người sống mà như qua đời”.

Hình ảnh “cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi” thể hiện sức sống mãnh liệt của kí ức và những điều đẹp đẽ còn lưu giữ trong tâm hồn con người. Dù thời gian có làm mọi thứ tàn phai thì trong kí ức, những giá trị ấy vẫn luôn tồn tại. Trái lại, câu thơ “có con người sống mà như qua đời” gợi lên thực trạng đáng buồn của một bộ phận con người sống vô cảm, mất đi khát vọng và ý nghĩa cuộc đời. Chỉ bằng những câu thơ ngắn gọn, tác giả đã khơi gợi nhiều suy nghĩ sâu sắc về giá trị sống của con người trong xã hội hiện đại.

Tiếp đó, hàng loạt nghịch lí của cuộc đời tiếp tục được nhà thơ nhắc tới:
“có câu trả lời biến thành câu hỏi
có kẻ ngoại tình ngỡ là tiệc cưới”.

Cuộc sống vốn không đơn giản, luôn chứa đựng những điều trái ngang và khó lường. Có những điều tưởng như đã rõ ràng nhưng cuối cùng lại trở nên mơ hồ. Có những con người đang lạc lối trong chính ham muốn và sự giả dối của bản thân mà không nhận ra điều đúng sai. Những câu thơ vừa mang ý nghĩa phản ánh hiện thực, vừa thể hiện cái nhìn chua xót của tác giả trước sự phức tạp của cuộc đời.

Đặc biệt, câu thơ:
“có cha có mẹ có trẻ mồ côi”
đã để lại nhiều ám ảnh trong lòng người đọc. “Trẻ mồ côi” ở đây không chỉ là những đứa trẻ mất cha mẹ mà còn có thể là những con người thiếu thốn tình yêu thương, sự quan tâm dù vẫn còn gia đình. Đó là lời nhắc nhở con người cần biết yêu thương, sẻ chia và sống có trách nhiệm hơn với những người thân yêu quanh mình.

Bài thơ không chỉ phản ánh hiện thực mà còn chứa đựng triết lí sâu sắc về thời gian và cuộc sống:
“mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ
mà đời vẫn say mà hồn vẫn gió”.

Dòng chảy của cuộc đời vẫn tiếp diễn bất chấp mọi đổi thay và mất mát. Con người có thể đau khổ, cô đơn nhưng thiên nhiên và cuộc sống vẫn vận động không ngừng. Hình ảnh “hồn vẫn gió” gợi sự tự do, phóng khoáng và khát vọng sống mãnh liệt của con người trước dòng đời rộng lớn.

Khép lại bài thơ là câu thơ giàu ý nghĩa:
“có thương có nhớ có khóc có cười
có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi”.

Nhịp thơ nhẹ nhàng nhưng gợi cảm giác thời gian trôi đi thật nhanh. Đời người ngắn ngủi, mọi cảm xúc vui buồn, yêu thương rồi cũng sẽ qua đi như một cái chớp mắt. Qua đó, tác giả nhắn nhủ con người hãy biết trân trọng từng khoảnh khắc của cuộc sống và sống ý nghĩa hơn mỗi ngày.

Bên cạnh nội dung sâu sắc, bài thơ còn thành công ở nhiều nét nghệ thuật đặc sắc. Tác giả sử dụng thể thơ tự do với nhịp điệu ngắn gọn, giàu tính nhạc, mang âm hưởng của những bài đồng dao dân gian. Điệp từ “có” được lặp lại nhiều lần tạo nên nhịp thơ đều đặn, đồng thời nhấn mạnh sự tồn tại song hành của các mặt đối lập trong cuộc sống. Nghệ thuật đối lập, tương phản được sử dụng hiệu quả qua các hình ảnh như “sống mà như qua đời”, “vui nho nhỏ – buồn mênh mông”, “khóc – cười”… giúp bài thơ giàu sức gợi và chiều sâu triết lí. Ngôn ngữ thơ giản dị nhưng hàm súc, giàu tính biểu tượng, khiến người đọc phải suy ngẫm sau mỗi câu thơ.

Tóm lại, Đồng dao cho người lớn là bài thơ giàu chất triết lí và cảm xúc. Qua những nghịch lí của cuộc sống, tác giả đã thể hiện cái nhìn sâu sắc về con người, thời gian và ý nghĩa của sự tồn tại. Bài thơ không chỉ đem đến cho người đọc những rung cảm nghệ thuật mà còn gợi nhiều suy ngẫm về cách sống, cách yêu thương và trân trọng cuộc đời.

Câu 1.
Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin.

Câu 2.
Đối tượng thông tin được đề cập đến trong văn bản là Vạn Lý Trường Thành cùng những sự thật, đặc điểm lịch sử, cấu trúc và giá trị của công trình này.

Câu 3

Những dữ liệu mà tác giả đưa ra trong văn bản là dữ liệu thứ cấp vì được thu thập, tổng hợp từ các nguồn nghiên cứu và thống kê khác nhau. Tác giả không trực tiếp khảo sát hay điều tra mà sử dụng lại thông tin từ các tổ chức, tài liệu có sẵn. Điều này giúp văn bản có tính khách quan và đáng tin cậy hơn. Ví dụ, văn bản nêu: “Thống kê của UNESCO cho thấy gần một phần ba công trình này đã biến mất”. Đây là số liệu được lấy từ UNESCO nên thuộc dữ liệu thứ cấp. Ngoài ra, thông tin về chiều dài 21.196,18 km của Vạn Lý Trường Thành cũng được dẫn từ Daily Mail. Những dữ liệu ấy giúp người đọc hiểu rõ hơn về quy mô và giá trị của công trình nổi tiếng này.

Câu 4

Trong văn bản, tác giả đã sử dụng phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ là hình ảnh Vạn Lý Trường Thành. Hình ảnh này giúp người đọc dễ dàng hình dung về công trình kiến trúc nổi tiếng và vĩ đại của thế giới. Đồng thời, nó làm cho văn bản trở nên sinh động, hấp dẫn hơn so với chỉ sử dụng chữ viết đơn thuần. Việc kết hợp hình ảnh còn giúp tăng tính trực quan và tạo sự hứng thú cho người đọc khi tiếp nhận thông tin. Qua đó, người đọc có thể cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp, quy mô và giá trị lịch sử của công trình này. Hình ảnh cũng góp phần làm tăng tính thuyết phục và chân thực cho văn bản thông tin.

Câu 5

Văn bản giúp em hiểu thêm nhiều điều thú vị về Vạn Lý Trường Thành – một công trình kiến trúc vĩ đại của nhân loại. Qua đó, em cảm nhận được tài năng, sự sáng tạo và ý chí bền bỉ của con người thời xưa. Công trình này không chỉ có giá trị lịch sử mà còn thể hiện sức lao động phi thường của hàng triệu người. Đồng thời, văn bản cũng cho thấy nhiều di sản đang dần bị hư hại bởi thời gian và con người. Vì vậy, mỗi chúng ta cần có ý thức bảo vệ và giữ gìn các công trình văn hóa, lịch sử của thế giới. Văn bản còn khơi gợi niềm tự hào và sự yêu thích khám phá những giá trị văn hóa nhân loại.

Câu 1

Nhân vật lão Goriot trong đoạn trích hiện lên là một hình tượng bi kịch tiêu biểu cho tình phụ tử sâu nặng nhưng đầy đau đớn. Trước hết, lão là một người cha hết lòng yêu thương con cái. Suốt cuộc đời, ông đã hi sinh tất cả, từ tiền bạc, danh dự đến hạnh phúc cá nhân chỉ để mong các con có cuộc sống giàu sang, sung túc. Ngay cả trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời, khi phải chịu đựng nỗi đau thể xác và tinh thần tột cùng, điều ông khao khát nhất vẫn là được gặp các con. Tình yêu ấy mãnh liệt đến mức ông sẵn sàng tha thứ tất cả, dù trước đó từng đau đớn nguyền rủa vì bị bỏ rơi. Tuy nhiên, chính tình yêu mù quáng đó lại đẩy lão vào bi kịch. Ông đã nuông chiều con quá mức, tạo điều kiện cho sự ích kỉ, vô ơn của chúng phát triển. Vì thế, lão phải chết trong cô đơn, nghèo túng, không một người thân bên cạnh. Bên cạnh đó, nhân vật còn thể hiện nỗi đau của một con người bị xã hội thực dụng chà đạp, nơi đồng tiền và danh lợi làm băng hoại tình cảm gia đình. Qua hình tượng lão Goriot, tác giả không chỉ bày tỏ niềm thương xót sâu sắc đối với số phận con người mà còn lên án sự vô cảm, bất hiếu của con cái trong xã hội. Đồng thời, nhân vật cũng gợi nhắc mỗi chúng ta phải biết trân trọng tình cảm gia đình, đặc biệt là tình yêu thương của cha mẹ, để không phải hối hận khi đã quá muộn.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại ngày nay, khi nhịp sống ngày càng hối hả và công nghệ phát triển mạnh mẽ, sự xa cách giữa cha mẹ và con cái đang trở thành một vấn đề đáng quan tâm. Đây không chỉ là khoảng cách về không gian mà còn là khoảng cách về tâm hồn, tình cảm, khiến mối quan hệ gia đình dần trở nên lỏng lẻo, thiếu gắn kết.

Trước hết, sự xa cách được thể hiện rõ qua việc thiếu sự quan tâm, chia sẻ giữa các thành viên trong gia đình. Nhiều bậc cha mẹ vì mưu sinh mà dành phần lớn thời gian cho công việc, ít có cơ hội trò chuyện, lắng nghe con cái. Ngược lại, con cái trong thời đại số lại dễ bị cuốn vào điện thoại, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến mà quên đi việc giao tiếp trực tiếp với cha mẹ. Những bữa cơm gia đình – vốn là nơi gắn kết tình cảm – dần trở nên hiếm hoi, thay vào đó là sự im lặng hoặc mỗi người một thiết bị riêng. Nguyên nhân của tình trạng này đến từ nhiều phía. Một mặt, áp lực cuộc sống hiện đại khiến con người luôn bận rộn, ít thời gian dành cho gia đình. Mặt khác, khoảng cách thế hệ cũng góp phần làm gia tăng sự xa cách. Cha mẹ thường mang tư duy truyền thống, mong muốn con cái nghe lời, trong khi người trẻ lại đề cao tự do cá nhân, thích thể hiện cái tôi. Nếu thiếu sự thấu hiểu và tôn trọng lẫn nhau, những khác biệt này dễ dẫn đến mâu thuẫn, khiến các thành viên ngày càng xa cách. Ngoài ra, sự phát triển của công nghệ tuy mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng vô tình tạo ra “bức tường vô hình” ngăn cách tình cảm gia đình. Hậu quả của sự xa cách này là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết, nó làm suy giảm tình cảm gia đình – nền tảng quan trọng của mỗi con người. Khi không được quan tâm, chia sẻ, con cái dễ rơi vào cảm giác cô đơn, lạc lõng, thậm chí có thể tìm đến những mối quan hệ tiêu cực bên ngoài. Ngược lại, cha mẹ cũng cảm thấy hụt hẫng, buồn tủi khi không được con cái thấu hiểu. Về lâu dài, điều này có thể dẫn đến những rạn nứt khó hàn gắn, ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lí và nhân cách của mỗi người. Tuy nhiên, sự xa cách giữa cha mẹ và con cái không phải là điều không thể khắc phục. Điều quan trọng là mỗi thành viên trong gia đình cần chủ động thay đổi. Cha mẹ cần dành nhiều thời gian hơn để quan tâm, lắng nghe, tôn trọng suy nghĩ của con cái thay vì áp đặt. Con cái cũng cần biết yêu thương, chia sẻ, quan tâm đến cha mẹ, trân trọng những hi sinh thầm lặng của họ. Bên cạnh đó, việc duy trì những thói quen tốt như ăn cơm cùng nhau, trò chuyện mỗi ngày sẽ giúp gắn kết tình cảm gia đình. Công nghệ cũng nên được sử dụng một cách hợp lí, tránh để nó trở thành rào cản trong giao tiếp. Là thế hệ trẻ, em nhận thức rõ vai trò của mình trong việc giữ gìn hạnh phúc gia đình. Em cần học cách lắng nghe, thấu hiểu cha mẹ, đồng thời cân bằng giữa việc học tập, giải trí và thời gian dành cho gia đình. Bởi lẽ, gia đình chính là nơi yêu thương bắt đầu và cũng là nơi mỗi người luôn muốn trở về.

Tóm lại, sự xa cách giữa cha mẹ và con cái là một thực trạng đáng lo ngại trong xã hội hiện đại. Mỗi người cần ý thức rõ trách nhiệm của mình để vun đắp tình cảm gia đình, bởi đó chính là nền tảng bền vững cho hạnh phúc và sự phát triển của mỗi cá nhân cũng như toàn xã hội.

Câu 1

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba

Câu 2

Đề tài của văn bản là: tình phụ tử (tình cha con) trong xã hội, đặc biệt là bi kịch của người cha yêu con mù quáng nhưng bị con cái ruồng bỏ, vô ơn.

Câu 3

Lời nói của lão Goriot khiến em vô cùng xúc động và xót xa. Trước hết, đó là lời nhắn nhủ chân thành về đạo lí: con cái phải biết yêu thương, hiếu thảo với cha mẹ. Đồng thời, câu nói cũng bộc lộ nỗi đau đớn tột cùng của một người cha khi sắp chết mà không được gặp con. Hình ảnh “luôn thấy khát nhưng không bao giờ được uống” gợi sự thiếu thốn tình cảm, khao khát được yêu thương. Qua đó, ta thấy tình yêu của lão dành cho con là vô bờ bến, dù bị phụ bạc vẫn không nguôi. Điều này khiến em càng trân trọng tình cha mẹ trong cuộc sống. Đồng thời, đó cũng là lời nhắc nhở mỗi người phải sống hiếu nghĩa, đừng để hối hận muộn màng.

Câu 4

Lão Goriot vừa nguyền rủa vừa khao khát gặp con vì tình cha quá sâu nặng, không thể dứt bỏ. Những lời mắng chửi chỉ là sự bộc phát của nỗi đau và uất ức khi bị con cái bỏ rơi. Thực chất, trong sâu thẳm, ông vẫn yêu thương các con vô điều kiện. Khi cận kề cái chết, khát vọng lớn nhất của ông là được nhìn thấy con lần cuối. Điều đó cho thấy tình phụ tử thiêng liêng, mãnh liệt vượt lên cả sự tổn thương. Đồng thời, nó cũng làm nổi bật bi kịch của một người cha yêu con mù quáng. Qua đó, tác phẩm gửi gắm nỗi xót xa về sự vô ơn của con cái.

Câu 5

Tình cảnh cuối đời của lão Goriot vô cùng bi thảm và đáng thương. Ông sống trong nghèo túng, cô đơn, không có con cái ở bên chăm sóc. Dù cả đời hi sinh vì con, ông lại bị chính các con bỏ rơi, lạnh nhạt. Trong những giây phút cuối, ông đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần, luôn khao khát được gặp con. Ông chết trong trạng thái mê sảng, tuyệt vọng và tủi nhục. Cái chết của ông không có sự hiện diện của những người thân yêu. Điều đó cho thấy bi kịch của một người cha yêu con mù quáng nhưng không được đáp lại. Qua đó, tác phẩm phê phán sự vô ơn và xuống cấp đạo đức trong xã hội.

Câu 1

Đoạn thơ trong “Bài thơ chưa thể đặt tên” của Nguyễn Phan Quế Mai mở ra một không gian cảm xúc sâu lắng, nơi những điều bình dị như bát cơm, hạt gạo bỗng trở nên thiêng liêng và giàu ý nghĩa. Hình ảnh “nâng bát cơm trên tay, tôi đếm từng hạt gạo” gợi lên một hành động chậm rãi, đầy suy tư, như thể nhân vật “tôi” đang nâng niu không chỉ thức ăn mà còn nâng niu cả quá khứ, cội nguồn của mình. Cách “đếm từng hạt” khiến mỗi hạt gạo không còn nhỏ bé, vô danh mà trở thành một đơn vị của ký ức, của nghĩa tình. Trong cảm nhận của nhân vật trữ tình, mỗi hạt gạo “óng ánh mồ hôi của những tổ tiên tôi còng lưng gieo gặt”, qua đó gợi nhắc đến bao vất vả, nhọc nhằn của những con người đã đổ bao công sức để làm nên hạt lúa. Hình ảnh “còng lưng” không chỉ tả thực sự lam lũ mà còn gợi lên cả một hành trình dài của sự hi sinh thầm lặng qua nhiều thế hệ. Không dừng lại ở giá trị vật chất, hạt gạo còn thấm đẫm giá trị tinh thần khi “từng hạt óng ánh thơm lời ru của bà tôi”. Lời ru ấy chính là biểu tượng của tình yêu thương, của sự chở che dịu dàng, nuôi dưỡng tâm hồn con người từ thuở ấu thơ. Dù nhân vật “tôi” chưa từng gặp bà, nhưng qua lời ru, qua hạt gạo, hình bóng người bà vẫn hiện diện thật gần gũi và ấm áp. Đặc biệt, hình ảnh “đơm lên từ lòng đất” gợi một liên tưởng đẹp: từ lòng đất – nơi lưu giữ bao kỷ niệm, bao hi sinh của tổ tiên – đã nảy nở nên sự sống, nên những hạt gạo nuôi dưỡng con người hôm nay. Ở những dòng thơ cuối, không gian “ngoài kia trong hoàng hôn” mở ra một khung cảnh vừa thực vừa giàu chất thơ, nơi “lời ru bà tôi vẫn se sẽ trổ đòng”. Cách diễn đạt này thật độc đáo, khi lời ru được nhân hóa như một sinh thể có khả năng sinh trưởng, nảy nở như cây lúa. Điều đó cho thấy tình yêu thương của bà, của tổ tiên không hề mất đi mà vẫn âm thầm lan tỏa, tiếp nối qua thời gian, trở thành nguồn sống nuôi dưỡng tâm hồn con cháu. Nhịp thơ chậm, giọng điệu nhẹ nhàng, tha thiết cùng với việc lặp lại cấu trúc “từng hạt” đã tạo nên một âm hưởng trầm lắng, sâu sắc. Đoạn thơ không chỉ ca ngợi hạt gạo – thành quả của lao động – mà còn gửi gắm thông điệp về lòng biết ơn cội nguồn, về sự trân trọng những điều giản dị mà thiêng liêng trong cuộc sống. Qua đó, người đọc nhận ra rằng trong mỗi điều nhỏ bé quanh mình luôn ẩn chứa những giá trị lớn lao, chỉ cần ta biết lắng lại để cảm nhận.

Câu 2

Tuổi trẻ giống như một con thuyền đang rời bến, phía trước là đại dương rộng lớn với vô vàn con sóng khác nhau. Trong hành trình ấy, khả năng thích ứng chính là cánh buồm giúp con thuyền vượt gió, tiến xa. Bởi vậy, “tuổi trẻ cần phải thích ứng trong mọi hoàn cảnh” không chỉ là một lời khuyên mà còn là một yêu cầu tất yếu của cuộc sống hiện đại.

Trước hết, thích ứng là khả năng con người điều chỉnh suy nghĩ, hành động để phù hợp với những thay đổi của môi trường sống. Đó không phải là sự thay đổi mù quáng hay đánh mất bản thân, mà là sự linh hoạt, chủ động để hòa nhập và phát triển. Trong bối cảnh xã hội không ngừng biến đổi như hiện nay, khi khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, tri thức liên tục được обнов cập nhật, nếu không biết thích ứng, con người rất dễ bị tụt hậu. Đặc biệt với tuổi trẻ – lực lượng năng động nhất – thì khả năng thích ứng càng trở nên quan trọng, bởi đây là giai đoạn định hình tương lai.

Thích ứng giúp tuổi trẻ nắm bắt cơ hội và khẳng định bản thân. Khi môi trường thay đổi, những cơ hội mới cũng xuất hiện. Người trẻ biết linh hoạt học hỏi, thay đổi phương pháp học tập, làm việc sẽ dễ dàng tận dụng những cơ hội đó. Chẳng hạn, trong thời đại số, nhiều bạn trẻ đã nhanh chóng tiếp cận công nghệ, học thêm kỹ năng mới như lập trình, thiết kế, kinh doanh trực tuyến… để phát triển bản thân. Ngược lại, nếu bảo thủ, ngại thay đổi, con người sẽ tự thu hẹp cơ hội của mình.

Không chỉ vậy, thích ứng còn giúp tuổi trẻ vượt qua khó khăn, thử thách. Cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng; sẽ có những lúc ta gặp thất bại, áp lực hay hoàn cảnh khắc nghiệt. Khi đó, người biết thích ứng sẽ không bi quan, chán nản mà tìm cách thay đổi cách nghĩ, cách làm để vượt qua. Ví dụ, trong những giai đoạn khó khăn như dịch bệnh, nhiều học sinh đã thích ứng bằng việc học trực tuyến, tự giác hơn trong học tập. Chính sự linh hoạt ấy đã giúp họ không bị gián đoạn việc học và vẫn tiếp tục tiến lên.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng thích ứng không đồng nghĩa với việc đánh mất giá trị bản thân hay chạy theo hoàn cảnh một cách tiêu cực. Nếu thích ứng một cách mù quáng, con người có thể đánh mất lý tưởng, dễ bị cuốn theo những điều sai lệch. Vì vậy, tuổi trẻ cần biết kết hợp giữa sự linh hoạt và sự kiên định. Ta có thể thay đổi cách làm, cách tiếp cận vấn đề, nhưng vẫn phải giữ vững những giá trị cốt lõi như đạo đức, lòng trung thực, tinh thần trách nhiệm.

Trong thực tế, có rất nhiều tấm gương người trẻ biết thích ứng để vươn lên. Họ có thể xuất phát từ hoàn cảnh khó khăn nhưng không ngừng học hỏi, thay đổi để phù hợp với môi trường mới. Chính sự thích ứng đã giúp họ trưởng thành, mạnh mẽ hơn và đạt được thành công. Điều đó cho thấy thích ứng không phải là năng lực bẩm sinh mà là kỹ năng có thể rèn luyện.

Là học sinh, mỗi chúng ta cần rèn luyện khả năng thích ứng từ những điều nhỏ nhất: thay đổi phương pháp học khi cần thiết, biết lắng nghe, tiếp thu cái mới, chủ động trước mọi tình huống. Đồng thời, phải giữ cho mình một thái độ sống tích cực, không ngại khó, không ngại thay đổi. Khi đó, dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, ta cũng có thể vững vàng tiến bước.

Tóm lại, thích ứng là chìa khóa quan trọng giúp tuổi trẻ tồn tại, phát triển và khẳng định mình trong cuộc sống. Trong một thế giới luôn biến động, người biết thích ứng sẽ giống như con thuyền có cánh buồm vững chắc, đủ sức vượt qua mọi thử thách để hướng đến những chân trời mới

Câu 1.

thể thơ tự do.

Dấu hiệu nhận biết: số chữ trong mỗi dòng thơ không bằng nhau

Câu 2

Hình ảnh được dùng để so sánh với từng hạt gạo ngọt thơm là:
“lời ru của bà”.
Từng hạt gạo không chỉ là lương thực mà còn chứa đựng tình yêu thương, sự dịu dàng của người bà

Câu 3

Phép tu từ liệt kê trong đoạn thơ được thể hiện qua các cụm từ “lan toả, bám sâu vào đất, mọc rễ vào đồng ruộng”. Cách liệt kê này giúp diễn tả rõ quá trình hiện diện của hồn bà trong không gian quê hương, từ vô hình trở nên gần gũi, gắn bó. Những động từ được sắp xếp theo trình tự tăng tiến, làm nổi bật sự thấm sâu, bền chặt của hồn bà với đất đai. Qua đó, tác giả khắc họa hình ảnh người bà như hòa vào thiên nhiên, trở thành một phần của ruộng đồng. Biện pháp này còn làm cho câu thơ giàu nhịp điệu, tăng sức gợi hình và cảm xúc. Người đọc cảm nhận được sự thiêng liêng, ấm áp của tình cảm gia đình. Đồng thời, nó thể hiện sự tiếp nối giữa các thế hệ trong dòng chảy thời gian. Hồn bà không mất đi mà vẫn hiện hữu trong từng hạt lúa, thửa ruộng. Điều đó góp phần nhấn mạnh ý nghĩa về cội nguồn và truyền thống. Qua phép liệt kê, đoạn thơ trở nên sâu lắng và giàu sức ám ảnh hơn.

Câu 4

Những câu thơ thể hiện tình cảm sâu sắc và suy nghĩ trưởng thành của nhân vật “tôi”. Hành động “đếm từng hạt gạo” cho thấy sự trân trọng đến từng điều nhỏ bé, bình dị trong cuộc sống. Mỗi hạt gạo không còn vô tri mà trở thành kết tinh của mồ hôi, công sức của tổ tiên. Nhân vật “tôi” ý thức rõ sự vất vả, nhọc nhằn của những người đi trước khi “còng lưng gieo gặt”. Đồng thời, hạt gạo còn chứa đựng tình yêu thương qua “lời ru của bà”, dù bà chưa từng được gặp mặt. Điều đó cho thấy sự gắn bó thiêng liêng giữa các thế hệ trong gia đình. Nhân vật “tôi” không chỉ biết ơn mà còn xúc động trước cội nguồn của mình. Những suy nghĩ ấy thể hiện sự thức tỉnh về giá trị của lao động và tình thân. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp về lòng biết ơn và sự trân quý những điều giản dị. Đoạn thơ vì thế mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Câu 5

Từ bài thơ, em rút ra thông điệp sâu sắc rằng mỗi hạt cơm ta ăn đều chứa đựng biết bao công sức và tình cảm của nhiều thế hệ. Vì vậy, con người cần biết trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống. Không nên lãng phí lương thực, bởi đó là thành quả của mồ hôi và cả những hi sinh thầm lặng. Bài thơ cũng nhắc nhở ta phải luôn ghi nhớ công ơn tổ tiên, những người đã góp phần tạo nên cuộc sống hôm nay. Dù chưa từng gặp, ta vẫn có thể cảm nhận được tình yêu thương qua những giá trị được truyền lại. Điều đó giúp mỗi người thêm gắn bó với gia đình và quê hương. Đồng thời, ta cần sống có trách nhiệm, biết tiếp nối và giữ gìn truyền thống tốt đẹp. Khi hiểu được cội nguồn, con người sẽ sống ý nghĩa hơn. Em chọn thông điệp này vì nó gần gũi và thiết thực trong cuộc sống hằng ngày. Nó giúp em biết trân trọng hơn những gì mình đang có.

Câu 1

Hình tượng người phụ nữ trong bài thơ hiện lên như một nét khắc sâu vào trí nhớ người đọc, vừa chân thực đến xót xa, vừa mang ý nghĩa biểu tượng giàu sức ám ảnh. Trước hết, họ là những con người lao động nghèo khổ, hiện thân qua những chi tiết rất cụ thể: “những ngón chân xương xẩu, móng dài và đen”. Chỉ bằng vài nét phác họa, tác giả đã làm hiện ra cả một cuộc đời lam lũ, vất vả, nơi cái nghèo và sự nhọc nhằn in hằn lên cơ thể con người. Đó không còn là vẻ đẹp thông thường mà là vẻ đẹp của sự chịu đựng, của những tháng năm dài đằng đẵng gắn bó với công việc nặng nhọc.

Không chỉ vậy, hình ảnh người phụ nữ còn được khắc họa trong tư thế quen thuộc: gánh nước từ sông. Công việc ấy lặp đi lặp lại qua “năm năm, mười lăm năm, ba mươi năm”, như một vòng quay không có điểm dừng. Một tay họ bám vào đòn gánh “bé bỏng chơi vơi”, gợi sự chênh vênh, mong manh; tay kia “bám vào mây trắng” lại mở ra một tầng ý nghĩa khác. Đó dường như là khát vọng, là ước mơ vươn tới một điều gì đó cao hơn, đẹp hơn, dù rất mơ hồ và xa vời. Hình ảnh này khiến người phụ nữ không chỉ là người lao động cực nhọc mà còn là con người biết mơ, biết hy vọng, dù cuộc đời còn nhiều thiếu thốn.

Đáng chú ý hơn, người phụ nữ trong bài thơ không tồn tại riêng lẻ mà gắn liền với sự tiếp nối của các thế hệ. Sau họ là “lũ trẻ cởi truồng chạy theo mẹ và lớn lên”, rồi “con gái lại đặt đòn gánh lên vai và xuống bến”. Điều đó cho thấy một quy luật nghiệt ngã: cuộc đời lam lũ ấy không kết thúc mà cứ tiếp diễn từ mẹ sang con, từ thế hệ này sang thế hệ khác. Người phụ nữ vì thế không chỉ gánh nước mà còn gánh cả số phận, gánh cả một vòng luẩn quẩn của nghèo đói và cơ cực. Hình ảnh ấy gợi lên niềm xót xa sâu sắc về sự bế tắc của cuộc sống, khi con người dường như không tìm thấy lối thoát.

Qua việc xây dựng hình tượng người phụ nữ, tác giả thể hiện cái nhìn đầy trăn trở và thương cảm. Họ hiện lên lặng lẽ nhưng bền bỉ, nhỏ bé nhưng giàu sức chịu đựng. Giống như dòng sông vẫn chảy qua năm tháng, họ âm thầm sống, âm thầm cống hiến mà không một lời than vãn. Tuy nhiên, ẩn sau sự bền bỉ ấy là nỗi buồn, là những giấc mơ chưa bao giờ trọn vẹn. Chính điều đó đã làm cho hình tượng người phụ nữ trở nên sâu sắc và lay động lòng người.

Bài thơ không chỉ dừng lại ở việc miêu tả mà còn gợi mở nhiều suy ngẫm về cuộc sống. Người đọc nhận ra rằng đằng sau những hình ảnh bình dị là cả một thực tại khắc nghiệt, nơi con người phải vật lộn với mưu sinh từng ngày. Từ đó, ta càng thêm trân trọng những giá trị của cuộc sống hiện tại, đồng thời biết đồng cảm, sẻ chia với những số phận kém may mắn. Hình tượng người phụ nữ trong bài thơ vì thế không chỉ là hình ảnh của một vùng quê ven sông, mà còn là biểu tượng cho những con người lao động nghèo trong xã hội, những người đã và đang lặng lẽ gánh trên vai cả cuộc đời mình.

Câu 2

Cuộc sống hiện đại mở ra nhiều cơ hội, nhưng cũng giống một chiếc lò luôn đỏ lửa, dễ khiến người trẻ “cháy quá tay” và rơi vào hội chứng burnout – trạng thái kiệt sức cả về thể chất lẫn tinh thần. Đây không còn là hiện tượng hiếm gặp mà đã trở thành vấn đề đáng lo ngại trong giới trẻ hiện nay.

Burnout là tình trạng con người cảm thấy mệt mỏi kéo dài, mất động lực, thậm chí chán nản với chính công việc và cuộc sống của mình. Nguyên nhân trước hết đến từ áp lực ngày càng lớn của xã hội. Người trẻ phải học giỏi, làm tốt, thành công sớm, lại còn phải “tỏa sáng” giữa vô số người khác. Mạng xã hội vô tình trở thành chiếc gương phóng đại, nơi thành công của người khác được tô đậm, khiến nhiều người cảm thấy mình thua kém. Từ đó, họ lao vào học tập, làm việc không ngừng nghỉ, tự ép mình vượt quá giới hạn.

Biểu hiện của burnout khá rõ: luôn cảm thấy kiệt sức, mất hứng thú với việc từng yêu thích, dễ cáu gắt, khó tập trung, thậm chí nghi ngờ giá trị bản thân. Có những bạn trẻ còn rất sớm đã rơi vào trạng thái “cạn pin”, không còn năng lượng để tiếp tục cố gắng. Hậu quả của burnout không chỉ làm giảm hiệu quả học tập và công việc mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần, dễ dẫn đến lo âu, trầm cảm, sống khép kín.

Nguyên nhân sâu xa còn đến từ chính bản thân mỗi người. Nhiều bạn đặt ra mục tiêu quá cao, luôn muốn hoàn hảo và sợ thất bại. Bên cạnh đó, việc thiếu cân bằng giữa học tập, làm việc và nghỉ ngơi khiến cơ thể và tinh thần không có thời gian hồi phục. Gia đình và xã hội đôi khi cũng vô tình tạo áp lực khi quá chú trọng thành tích mà quên đi cảm xúc của người trẻ.

Để hạn chế burnout, trước hết mỗi người cần học cách lắng nghe bản thân, biết khi nào cần dừng lại. Nghỉ ngơi không phải là lười biếng mà là cách “sạc pin” để đi xa hơn. Việc đặt mục tiêu phù hợp, chia nhỏ kế hoạch và chấp nhận những giới hạn của mình sẽ giúp giảm áp lực. Ngoài ra, duy trì thói quen sống lành mạnh như ngủ đủ giấc, vận động, trò chuyện với người thân, bạn bè cũng rất quan trọng. Về phía gia đình và xã hội, cần tạo môi trường tích cực, giảm bớt sự so sánh và khuyến khích sự phát triển toàn diện thay vì chạy theo thành tích.

Burnout giống như một ngọn đèn nếu cháy liên tục mà không được nghỉ sẽ sớm lụi tàn. Người trẻ cần hiểu rằng thành công không phải là cuộc đua tốc độ mà là hành trình dài. Biết dừng đúng lúc, sống cân bằng và chăm sóc bản thân chính là cách để giữ cho “ngọn lửa” ấy cháy bền bỉ, không phải bùng lên rực rỡ rồi tắt lịm.

Câu 1.
Thể thơ: thơ tự do

Câu 2.
Các phương thức biểu đạt:

Biểu cảm ,Miêu tả,Tự sự

Câu 3

Việc lặp lại câu thơ “Đã năm năm, mười lăm năm, ba mươi lăm và nửa đời tôi thấy” tạo nên một nhịp điệu trầm buồn, như tiếng nước sông chảy đều không dứt. Nó nhấn mạnh sự kéo dài dai dẳng của thời gian, gợi cảm giác đời sống cứ lặp lại qua nhiều năm tháng. Qua đó, tác giả làm nổi bật sự lam lũ, vất vả của người dân ven sông, đặc biệt là người phụ nữ. Sự lặp lại còn cho thấy vòng luẩn quẩn của số phận, từ thế hệ này sang thế hệ khác không có sự đổi thay. Đồng thời, câu thơ thể hiện cái nhìn chứng kiến đầy ám ảnh của nhân vật “tôi”. Những gì diễn ra không phải nhất thời mà là thực trạng kéo dài, in sâu vào ký ức. Điều này làm tăng tính chân thực và chiều sâu cảm xúc cho bài thơ. Nó cũng gợi nỗi xót xa trước những kiếp người nhỏ bé. Từ đó, tác giả bộc lộ sự trăn trở về cuộc sống và con người. Người đọc vì thế càng thêm suy ngẫm và đồng cảm.

Câu 4.

Bài thơ viết về cuộc sống của những con người nghèo khó ven sông, đặc biệt là hình ảnh người phụ nữ lao động. Qua đó, tác giả lựa chọn đề tài về đời sống mưu sinh lam lũ của người dân quê. Những người phụ nữ hiện lên với công việc gánh nước quen thuộc nhưng đầy nhọc nhằn. Không chỉ dừng lại ở một cá nhân, hình ảnh ấy còn mang tính đại diện cho nhiều thế hệ. Chủ đề của bài thơ là phản ánh vòng luẩn quẩn của số phận con người khi cuộc sống nghèo khó cứ lặp lại từ đời này sang đời khác. Đồng thời, tác giả bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc trước những kiếp người nhỏ bé, cơ cực. Bài thơ cũng gợi lên nỗi trăn trở về sự bế tắc của ước mơ và tương lai. Qua hình ảnh những đứa trẻ lớn lên rồi lại tiếp tục con đường cũ, ý nghĩa ấy càng trở nên rõ nét. Tác phẩm như một lời nhắc nhở về sự cần thiết của sự đổi thay trong cuộc sống. Qua đó, người đọc thêm thấu hiểu và đồng cảm với những phận người lam lũ.

Câu 5.

Bài thơ gợi cho em nhiều suy nghĩ sâu sắc về cuộc sống và con người. Trước hết là niềm thương cảm đối với những người phụ nữ lam lũ, vất vả suốt đời. Họ không chỉ gánh nước mà còn gánh cả gia đình và số phận nặng nề. Em cũng nhận ra sự khắc nghiệt của cuộc sống khi cái nghèo cứ lặp lại qua nhiều thế hệ. Những đứa trẻ lớn lên rồi lại tiếp tục con đường của cha mẹ khiến em cảm thấy xót xa. Điều đó khiến em trân trọng hơn cuộc sống hiện tại và những điều mình đang có. Đồng thời, em hiểu rằng cần phải cố gắng học tập để thay đổi tương lai. Bài thơ còn giúp em biết đồng cảm, chia sẻ với những hoàn cảnh khó khăn trong xã hội. Em cũng mong rằng cuộc sống sẽ ngày càng tốt đẹp hơn để không còn những cảnh đời cơ cực như vậy. Qua đó, em thêm yêu thương con người và quê hương hơn. Bài thơ để lại trong em nhiều cảm xúc và suy ngẫm lâu dài.