Câu 1.

Đoạn trích trong Văn tế thập loại chúng sinh của Nguyễn Du là bức tranh giàu giá trị nhân đạo, thể hiện sâu sắc niềm thương cảm đối với những kiếp người bất hạnh trong xã hội cũ. Về nội dung, tác giả đã khắc họa nhiều số phận đau khổ: người lính chết trận, người phụ nữ lỡ làng, kẻ hành khất không nơi nương tựa… Họ đều là những con người nhỏ bé, bị cuộc đời vùi dập, sống trong khổ đau và chết trong cô quạnh. Qua đó, Nguyễn Du bày tỏ sự xót xa, cảm thông sâu sắc trước nỗi bất hạnh chung của con người, đặc biệt là những người ở đáy xã hội. Về nghệ thuật, đoạn trích nổi bật với thể thơ song thất lục bát giàu nhạc điệu, ngôn ngữ giàu tính gợi cảm. Việc sử dụng các từ láy như “lập lòe”, “văng vẳng” tạo nên không gian mờ ảo, ám ảnh, phù hợp với giọng điệu văn tế. Giọng thơ thống thiết, trang trọng nhưng chan chứa tình người, góp phần làm nên giá trị bền vững của tác phẩm.

Câu 2.

Trong những năm gần đây, thế hệ gen Z thường xuyên bị gắn với nhiều định kiến tiêu cực như: sống thực dụng, lười biếng, thiếu kiên trì, “nhảy việc”, hay chỉ biết hưởng thụ. Những cách quy chụp ấy tuy xuất phát từ một số hiện tượng có thật, nhưng nếu nhìn nhận phiến diện sẽ vô tình làm lu mờ những giá trị tích cực mà người trẻ hôm nay đang nỗ lực tạo dựng.

Trước hết, cần thừa nhận rằng gen Z lớn lên trong một bối cảnh rất khác các thế hệ trước: xã hội phát triển nhanh, công nghệ bùng nổ, nhịp sống gấp gáp và áp lực cạnh tranh cao. Điều đó khiến người trẻ có xu hướng tìm kiếm sự cân bằng giữa công việc và đời sống cá nhân, coi trọng sức khỏe tinh thần và ý nghĩa của công việc hơn là sự ổn định đơn thuần. Việc thay đổi công việc không hẳn là thiếu kiên trì, mà đôi khi là cách để họ tìm ra môi trường phù hợp với năng lực và giá trị bản thân.

Bên cạnh đó, gen Z là thế hệ năng động, sáng tạo và nhạy bén với cái mới. Họ nhanh chóng thích nghi với công nghệ, có khả năng học hỏi độc lập và dám bày tỏ quan điểm cá nhân. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng khởi nghiệp, tham gia các hoạt động cộng đồng, lan tỏa những giá trị tích cực về môi trường, bình đẳng và trách nhiệm xã hội. Những điều ấy cho thấy gen Z không hề thờ ơ với cuộc sống, mà đang lựa chọn một cách sống khác: chủ động, tự do và có ý thức về bản thân.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận thẳng thắn rằng một bộ phận người trẻ còn thiếu trải nghiệm, dễ nản chí trước khó khăn, hoặc quá phụ thuộc vào mạng xã hội. Điều này đòi hỏi gen Z phải tự điều chỉnh, rèn luyện bản lĩnh, tinh thần kỷ luật và trách nhiệm để hoàn thiện mình. Đồng thời, các thế hệ đi trước cũng cần cởi mở hơn, lắng nghe và thấu hiểu thay vì vội vàng phán xét.

Tóm lại, mỗi thế hệ đều có ưu điểm và hạn chế riêng, được hình thành từ hoàn cảnh lịch sử – xã hội khác nhau. Thay vì gắn mác hay định kiến, điều cần thiết là sự đối thoại, cảm thông và đồng hành giữa các thế hệ. Khi được tin tưởng và tạo cơ hội, gen Z hoàn toàn có thể chứng minh giá trị của mình và đóng góp tích cực cho sự phát triển của xã hội.

Câu 1.

Đoạn trích sử dụng các phương thức biểu đạt chính: biểu cảm (bày tỏ niềm thương xót, cảm thông sâu sắc), tự sự (kể về các số phận, kiếp người khác nhau) và miêu tả (gợi tả cảnh chiến trận, đói khổ, chết chóc).

Câu 2.

Những kiếp người xuất hiện trong đoạn trích:

• Người lính bị bắt đi lính, chết nơi chiến trận.
• Người chết vì binh đao, đạn lạc, tên rơi.
• Người phụ nữ lỡ làng, buôn nguyệt bán hoa.
• Người phụ nữ chịu nhiều đau khổ, chết không nơi nương tựa.
• Người hành khất, sống lang thang, chết vùi nơi đầu đường xó chợ.

Câu 3.

Các từ láy “lập lòe”, “văng vẳng” có tác dụng gợi tả mạnh mẽ không gian mờ ảo, lạnh lẽo và âm thanh u uẩn của cõi âm. Chúng làm nổi bật nỗi oan khuất, đau thương của những linh hồn bất hạnh, đồng thời khơi dậy cảm xúc xót xa, ám ảnh trong lòng người đọc.

Câu 4.

• Chủ đề: Thương xót và chiêu hồn cho những con người bất hạnh trong xã hội cũ, sống khổ đau và chết oan khuất.
• Cảm hứng chủ đạo: Cảm hứng nhân đạo sâu sắc, xuất phát từ tấm lòng yêu thương con người của Nguyễn Du.

Câu 5.

Từ cảm hứng nhân đạo của đoạn trích, có thể thấy truyền thống nhân đạo là một giá trị bền vững của dân tộc ta. Người Việt luôn biết yêu thương, cảm thông và sẻ chia với những số phận bất hạnh. Dù sống hay đã khuất, con người vẫn được trân trọng và xót thương. Chính tinh thần “thương người như thể thương thân” ấy đã làm nên chiều sâu văn hóa dân tộc. Truyền thống nhân đạo không chỉ hiện diện trong văn học mà còn trong cách sống, cách đối xử của con người Việt Nam qua bao thế hệ.

câu 1

Qua phóng sự “Tôi kéo xe”, Tam Lang không chỉ tái hiện một cách chân thực, sống động cuộc sống cơ cực của người phu kéo xe ở Hà Nội trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, mà còn gửi gắm một mong muốn sâu sắc về sự đổi thay cho nghề kéo xe – cho số phận con người lao động nghèo khổ. Khi trực tiếp nhập vai làm phu xe, tác giả đã trải qua những giây phút kiệt sức, đau đớn đến tột cùng, để từ đó thấu hiểu rằng đằng sau mỗi chuyến xe là mồ hôi, nước mắt và cả máu của những con người bị xã hội khinh rẻ, bóc lột. Qua những dòng miêu tả chân thực, Tam Lang mong muốn đánh thức lương tri xã hội, để mọi người biết thương, biết xót cho thân phận phu xe, đồng thời lên án một chế độ bất công đã khiến họ “chết non” vì đói khổ. Sâu xa hơn, nhà văn mong ước một xã hội nhân đạo hơn, nơi con người được sống bằng sức lao động của mình trong công bằng và tôn trọng. “Tôi kéo xe” vì thế không chỉ là một bài phóng sự, mà là một tiếng kêu thương, một lời thức tỉnh nhân tâm về quyền sống của con người lao động.

câu 2

câu 1

Thể loại: Phóng sự.

câu 2

Sự việc được ghi chép:

Nhân vật “tôi” – một nhà báo – giả làm người thất nghiệp, xin vào làm phu kéo xe ở Hà Nội, trực tiếp trải nghiệm một cuốc xe từ Đồn Thủy lên Yên Phụ để hiểu rõ hơn nỗi cơ cực, tủi nhục và lao lực của người kéo xe.

câu 3

Ruột thì như vặn từ dưới rốn đưa lên, cổ thì nóng như cái ống gang, đưa hơi lửa ra không kịp.”

Biện pháp tu từ: So sánh và phóng đại.

Phân tích tác dụng:

• Cách so sánh “ruột như vặn từ dưới rốn đưa lên”, “cổ như cái ống gang” giúp người đọc cảm nhận rõ rệt nỗi đau đớn thể xác, sự ngột ngạt, nóng bức, kiệt sức của người phu kéo xe khi phải dùng hết sức kéo nặng giữa trời nóng.
• Biện pháp phóng đại làm nổi bật cường độ lao động khắc nghiệt, qua đó thể hiện sự đồng cảm, xót thương của tác giả với thân phận lao động nghèo bị bóc lột.

câu 4

Chi tiết ấn tượng:

“Miệng thở, mũi thở, rồi đến cả tai cũng thở, mồ hôi thì toát ra như mồ hôi trõ.”

Vì:

• Câu văn miêu tả quá trình lao động cực nhọc đến tột cùng, đến mức mọi giác quan, mọi bộ phận của cơ thể đều phải “thở”.
• Cách diễn đạt hài hước mà thấm thía, vừa chân thực, vừa cho thấy sự kiệt quệ thể xác của người lao động, đồng thời bộc lộ nỗi thương cảm sâu sắc và tinh thần nhân đạo của tác giả.

câu 5

Tình cảm, tư tưởng của tác giả:

• Lòng cảm thông sâu sắc đối với những người lao động nghèo – đặc biệt là phu kéo xe – phải chịu đời sống cơ cực, bị bóc lột, khinh rẻ.
• Thái độ lên án xã hội thực dân – phong kiến bất công đã đẩy con người vào cảnh sống khổ cực, tàn nhẫn.
• Đồng thời thể hiện tinh thần nhân đạo và ý thức xã hội tiến bộ của nhà văn: muốn mọi người nhìn thấu, thấu hiểu và trân trọng người lao động.

câu 1

- văn bản thuộc thể loại truyện ngắn

câu 2

phương thức biểu đặt chính: tự sự

( kết hợp vs miêu tả và biểu cảm)

câu 3

“Khi anh gặp chị, thì đôi bên đã là cảnh xế muộn chợ chiều cả rồi, cũng dư dãi mà lấy nhau tự nhiên.”. 

Biện pháp tu từ: Ẩn dụ → khắc họa cảnh đời lỡ thì, lam lũ

câu 4

Nội Dung : phản ánh cuộc sống nghèo khổ , bi kịch của người lao động

câu 5

Chi tiết ấn tượng: Cái chết của bé Gái – vừa thương tâm, vừa mang giá trị tố cáo và nhân đạo.