“

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Trong bài thơ “Tống biệt hành” của Thâm Tâm, hình tượng “li khách” hiện lên với vẻ đẹp bi tráng và đầy khí phách. Đó là người ra đi mang “chí nhớn”, ôm ấp khát vọng lớn lao nên sẵn sàng dứt bỏ tình riêng để bước vào hành trình chưa biết ngày về. Lời thề “Chí nhớn chưa về bàn tay không / Thì không bao giờ nói trở lại!” thể hiện ý chí quyết liệt, tư thế hiên ngang của kẻ làm trai trước vận mệnh. Tuy nhiên, li khách không phải con người sắt đá vô tình. Đằng sau sự dửng dưng bề ngoài là nỗi buồn sâu kín trước mẹ già, chị, em – những người thân yêu đang nghẹn ngào tiễn biệt. Hình ảnh mẹ coi con như “chiếc lá bay”, chị như “hạt bụi”, em như “hơi rượu say” cho thấy sự hi sinh thầm lặng của gia đình, càng làm nổi bật sự lựa chọn nghiệt ngã của người ra đi. Vì thế, li khách vừa mang vẻ đẹp của lí tưởng, vừa thấm đẫm chất nhân văn, trở thành biểu tượng cho lớp thanh niên sống có hoài bão và dám dấn thân.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, có những thời điểm ta buộc phải rời khỏi vòng tay gia đình để tự mình bước đi. Đó chính là lúc sự tự lập trở thành điều kiện thiết yếu. Đối với tuổi trẻ, tự lập không chỉ là một kĩ năng sống mà còn là nền tảng để khẳng định bản thân và vươn tới thành công.

Tự lập là khả năng tự chủ trong suy nghĩ, hành động và chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình. Người trẻ tự lập không ỷ lại vào cha mẹ hay người khác, biết tự giải quyết khó khăn và chủ động định hướng tương lai. Khi bước vào môi trường học tập, làm việc hay xã hội rộng lớn, không ai có thể đi cùng ta mãi mãi; chỉ có bản lĩnh và năng lực tự thân mới giúp ta đứng vững.

Trước hết, tự lập giúp tuổi trẻ trưởng thành về nhân cách. Khi tự mình đối diện với thử thách, con người học được cách kiên trì, bình tĩnh và linh hoạt xử lí vấn đề. Những va vấp đầu đời tuy có thể khiến ta chông chênh, nhưng chính chúng rèn luyện ý chí và nghị lực. Một người luôn được bao bọc sẽ khó hiểu giá trị của nỗ lực và càng khó tạo dựng bản lĩnh. Ngược lại, người biết tự lập sẽ sớm hình thành tinh thần trách nhiệm, không đổ lỗi hay phụ thuộc.

Bên cạnh đó, tự lập mở ra cơ hội khẳng định giá trị bản thân. Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất để ước mơ và hành động. Nếu không dám tự bước đi, ta sẽ mãi sống trong cái bóng của người khác. Thực tế cho thấy nhiều bạn trẻ thành công nhờ tinh thần chủ động học hỏi, tự tìm kiếm cơ hội, tự xây dựng con đường riêng. Chính sự tự lập giúp họ khám phá tiềm năng và tạo nên dấu ấn cá nhân.

Tuy nhiên, cần hiểu tự lập không đồng nghĩa với cô lập hay phủ nhận sự hỗ trợ. Người tự lập vẫn biết lắng nghe lời khuyên, trân trọng sự giúp đỡ, nhưng không dựa dẫm hoàn toàn. Đó là sự cân bằng giữa độc lập và gắn kết. Tuổi trẻ nếu cực đoan, tách mình khỏi tập thể sẽ dễ rơi vào sai lầm; ngược lại, nếu quá lệ thuộc sẽ đánh mất cơ hội trưởng thành.

Trong xã hội hiện đại đầy biến động, tự lập càng trở nên quan trọng. Công nghệ phát triển, môi trường cạnh tranh khốc liệt đòi hỏi người trẻ phải liên tục thích nghi. Không ai có thể bảo đảm một con đường bằng phẳng. Chỉ khi có năng lực tự học, tự quyết định và tự chịu trách nhiệm, tuổi trẻ mới đủ vững vàng trước thay đổi.

Tóm lại, sự tự lập là chìa khóa để tuổi trẻ trưởng thành và thành công. Nó giúp con người rèn luyện bản lĩnh, khẳng định giá trị và chủ động trước cuộc đời. Mỗi người trẻ cần tập cho mình thói quen tự suy nghĩ, tự hành động và tự chịu trách nhiệm ngay từ những việc nhỏ nhất. Bởi đến một lúc nào đó, ta buộc phải một mình bước đi – và chỉ có sự tự lập mới giúp ta đi xa, đi vững vàng trên con đường đã chọn.

Câu 1. Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Nhân vật trữ tình là “ta” – người ở lại tiễn đưa bạn (li khách) lên đường.
Đó là người chứng kiến và thấu hiểu nỗi buồn, sự quyết liệt và chí lớn của người ra đi; đồng thời cũng là người mang nặng tâm trạng bâng khuâng, xúc động trong buổi chia tay.

Câu 2. Nêu không gian, thời gian của cuộc chia tay.

• Không gian:
  Không gian chia tay không xác định cụ thể (không thực sự “qua sông”), chủ yếu là không gian tâm trạng. Có hình ảnh “con đường nhỏ”, gợi một cuộc tiễn biệt nơi làng quê yên tĩnh.
• Thời gian:
  Diễn ra vào chiều và sáng, trong khoảnh khắc giao mùa (cuối hạ, chưa tới thu).
  → Thời gian nghệ thuật vừa cụ thể vừa giàu sắc thái biểu cảm, làm nổi bật nỗi buồn chia ly.

Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường

Hai câu thơ:

Bóng chiều không thắm, không vàng vọt,
Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?

Hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ:

• Câu hỏi tu từ “Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?” – “hoàng hôn” (khái niệm chỉ thời gian, không gian) lại “đầy” trong “mắt”.
• Kết hợp từ bất thường: “mắt trong” (cách nói lạ hóa).
• Phủ định kép “không thắm, không vàng vọt” nhằm nhấn mạnh trạng thái trung tính của cảnh vật.

Tác dụng:

• Tạo ấn tượng lạ hóa, giàu chất thơ.
• Nhấn mạnh: cảnh vật không buồn, nhưng lòng người buồn nên “hoàng hôn” ngập đầy trong đôi mắt.
• Làm nổi bật nỗi buồn nội tâm sâu sắc của người tiễn
• Câu 4. Phân tích ý nghĩa tượng trưng của hình ảnh “tiếng sóng”

Câu thơ:

Đưa người, ta không đưa qua sông,
Sao có tiếng sóng ở trong lòng?

• “Tiếng sóng” không phải sóng thật của dòng sông.
• Đó là ẩn dụ cho những xao động, dâng trào, day dứt trong lòng người tiễn biệt.
• Sóng tượng trưng cho:
• • Nỗi buồn chia ly.
  • Sự giằng xé giữa lí trí và tình cảm.
  • Dự cảm về những gian nan phía trước.

→ Hình ảnh giàu tính tượng trưng, mở đầu bài thơ bằng một âm vang nội tâm sâu lắng.

Câu 5. Thông điệp có ý nghĩa nhất và lí do

Thông điệp:
👉 Khi theo đuổi lí tưởng lớn, con người phải chấp nhận hi sinh tình riêng và dám dứt khoát ra đi.

Lí do:

• Người ra đi mang “chí nhớn”, quyết không quay lại khi chưa thành công.
• Cuộc chia tay đầy nước mắt nhưng không bi lụy.
• Bài thơ đề cao bản lĩnh, ý chí và khát vọng sống có ý nghĩa.

Trong cuộc sống hôm nay, thông điệp ấy vẫn còn nguyên giá trị: muốn trưởng thành và đạt được mục tiêu lớn, ta phải dám bước ra khỏi vùng an toàn, chấp nhận thử thách và cả những mất mát tình cảm.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Bài thơ “Những giọt lệ” của Hàn Mặc Tử là tiếng kêu đau đớn của một tâm hồn đang chìm trong bi kịch chia li. Ngay từ những câu thơ đầu, cảm xúc đã dâng lên mãnh liệt qua những câu hỏi tu từ đầy tuyệt vọng: “Bao giờ tôi chết đi?”, “Bao giờ mặt nhựt tan thành máu?”. Hình ảnh “mặt nhựt tan thành máu”, “khối lòng tôi cứng tợ si” mang màu sắc tượng trưng, diễn tả nỗi đau đến tột cùng, như muốn hủy diệt cả thế giới và bản thân mình. Đặc biệt, câu thơ “Người đi, một nửa hồn tôi mất” cho thấy sự gắn bó sâu sắc đến mức người ra đi trở thành một phần sinh mệnh của cái tôi trữ tình. Khổ thơ cuối tiếp tục đẩy cảm xúc lên cao với những câu hỏi hoang mang về sự tồn tại, cùng hình ảnh “bông phượng nở trong màu huyết” nhỏ xuống “những giọt châu” – biểu tượng cho nước mắt và nỗi đau rỉ máu. Bài thơ không chỉ là nỗi buồn tình yêu mà còn là tiếng nói của một tâm hồn cô đơn, khát khao yêu thương đến cháy bỏng.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong hành trình sống của mỗi con người, không phải lúc nào con đường cũng bằng phẳng và đầy hoa hồng. Có những lúc ta phải đối diện với thất bại, mất mát, bệnh tật hay nghịch cảnh. Chính trong những thời khắc ấy, ý chí và nghị lực sống trở thành điểm tựa quan trọng nhất để con người vượt qua thử thách và khẳng định giá trị bản thân.

Ý chí là khả năng tự xác định mục tiêu và quyết tâm theo đuổi đến cùng. Nghị lực là sức mạnh tinh thần giúp con người không gục ngã trước khó khăn. Người có ý chí, nghị lực không phải là người chưa từng thất bại, mà là người biết đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã. Trong thực tế cuộc sống, có biết bao tấm gương đã chứng minh sức mạnh phi thường ấy. Nhà thơ Hàn Mặc Tử dù mang trong mình căn bệnh hiểm nghèo vẫn để lại những vần thơ đầy ám ảnh và giá trị. Hay như Nick Vujicic – người sinh ra không có tay chân – đã vượt lên mặc cảm, trở thành diễn giả truyền cảm hứng cho hàng triệu người trên thế giới. Họ cho thấy hoàn cảnh có thể khắc nghiệt, nhưng tinh thần con người nếu đủ mạnh mẽ thì không gì có thể khuất phục.

Ý chí và nghị lực còn giúp con người trưởng thành. Khó khăn giống như lửa thử vàng; càng đối diện và vượt qua, ta càng rèn luyện được bản lĩnh. Người thiếu nghị lực thường dễ buông xuôi, đổ lỗi cho hoàn cảnh và dần đánh mất cơ hội. Ngược lại, người giàu ý chí sẽ coi thử thách là cơ hội để hoàn thiện mình. Chính tinh thần không bỏ cuộc đã làm nên những thành công bền vững trong học tập, công việc và cuộc sống.

Tuy nhiên, ý chí không phải là sự cố chấp mù quáng. Nó cần đi cùng với mục tiêu đúng đắn và phương pháp phù hợp. Nghị lực cũng không có nghĩa là chịu đựng một cách tiêu cực, mà là biết linh hoạt thích nghi, tìm hướng đi mới khi cần thiết. Quan trọng hơn cả, ý chí được nuôi dưỡng từ niềm tin vào bản thân và khát vọng sống có ý nghĩa.

Là học sinh, chúng ta càng cần rèn luyện ý chí qua những việc nhỏ: kiên trì học tập, không nản lòng trước điểm số chưa cao, dám sửa sai và cố gắng từng ngày. Mỗi bước tiến nhỏ hôm nay sẽ tạo nên bản lĩnh lớn ngày mai.

Cuộc sống vốn nhiều thử thách, nhưng cũng chính những thử thách ấy làm nên giá trị của con người. Khi có ý chí và nghị lực, ta không chỉ vượt qua nghịch cảnh mà còn khám phá được sức mạnh tiềm ẩn trong chính mình. Và đó chính là chìa khóa để sống một cuộc đời ý nghĩa, vững vàng và đáng tự hào.

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt

Bài thơ sử dụng các phương thức biểu đạt:

• Biểu cảm (chủ yếu): bộc lộ nỗi đau, mất mát, cô đơn.
• Tự sự: kể về sự chia xa (“Người đi…”).
• Miêu tả: miêu tả cảnh sắc mang màu sắc tượng trưng (mặt nhựt tan thành máu, bông phượng nở…).

Câu 2. Đề tài

Bài thơ viết về nỗi đau chia li trong tình yêu, sự mất mát lớn lao khiến cái tôi trữ tình rơi vào trạng thái đau đớn, tuyệt vọng và hoang mang về sự tồn tại của chính mình.

Câu 3. Hình ảnh thơ mang tính tượng trưng

Ví dụ: “Người đi, một nửa hồn tôi mất”.

• “Một nửa hồn” là hình ảnh tượng trưng cho sự gắn bó sâu sắc, cho thấy người ra đi không chỉ là một con người cụ thể mà là một phần sinh mệnh của cái tôi trữ tình.
• Câu thơ diễn tả nỗi đau tột cùng: mất người yêu đồng nghĩa với đánh mất chính mình.
  → Thể hiện cảm xúc mãnh liệt, cực đoan – đặc trưng phong cách thơ Hàn Mặc Tử.

(Có thể chọn hình ảnh khác như: “mặt nhựt tan thành máu”, “bông phượng nở trong màu huyết” – đều gợi cảm giác đau đớn, ám ảnh.)

Câu 4. Tác dụng của biện pháp tu từ ở khổ cuối

Khổ cuối sử dụng nổi bật các biện pháp:

• Câu hỏi tu từ:
  “Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?”
  “Ai đem bỏ tôi dưới trời sâu?”
  → Diễn tả trạng thái hoang mang, lạc lõng, mất phương hướng của nhân vật trữ tình.
• Ẩn dụ, tượng trưng:
  “bông phượng nở trong màu huyết”, “giọt châu”
  → “Màu huyết” gợi máu, nỗi đau; “giọt châu” tượng trưng cho nước mắt.

👉 Tác dụng: làm tăng sắc thái bi thương, nhấn mạnh nỗi đau tinh thần dâng lên đến cực điểm; đồng thời tạo màu sắc siêu thực, ám ảnh – đặc trưng thơ Hàn Mặc Tử.

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ

• Bài thơ triển khai theo mạch cảm xúc tăng tiến:
  ➝ Khổ 1: Nỗi đau dồn nén, khát vọng chấm dứt yêu thương.
  ➝ Khổ 2: Xác nhận sự chia li, mất mát “một nửa hồn”.
  ➝ Khổ 3: Hoang mang về sự tồn tại, nỗi đau hóa thành những “giọt lệ”.
• Cấu tứ vận động từ đau đớn → mất mát → khủng hoảng bản thể, tạo nên một chỉnh thể cảm xúc mãnh liệt, thống nhất.