Câu 1: văn bản thuộc thể loại truyện ngắn Câu 2:Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất. Người kể xưng “tôi” Câu 3: Cốt truyện đơn giản nhưng chặt chẽ, tự nhiên và giàu ý nghĩa. Truyện kể theo trình tự thời gian: từ những ngày tuổi thơ của “tôi” và lũ bạn ở quán bà Bảy Nhiều, đến việc dùng giấy lộn giả tiền mua kẹo, rồi khi bà mất mọi người mới biết sự thật. Cách xây dựng tình huống bất ngờ ở cuối truyện làm tăng sức gợi hình, gợi cảm và giàu giá trị nhân văn Câu 4: Kể lại kỉ niệm tuổi thơ của nhân vật “tôi” cùng nhóm bạn với bà Bảy, nhiều người bán quán nghèo, mù lòa nhưng hiền hậu, tin trẻ con. Từ đó, chào thấy tác giả làm nổi bật tấm lòng bao dung, chân thật của bà và sự day dứt, ân hận của nhân vật “tôi” cùng thằng Bá. Câu 5: Câu văn như nói lên rằng ta cần suy nghĩ thật kỹ trước những gì mình sắp hay sẽ lựa chọn trong tương lại để đưa ra lựa chọn đúng đắn nhất bởi một khi đã mắc sai lầm thì rất khó mà có thể sửa chữa và hầu như là không thể

Trong truyện ngắn "Một lần và mãi mãi" của Thanh Quế, nhân vật “tôi” hiện lên là một cậu bé hồn nhiên nhưng giàu cảm xúc, biết suy nghĩ và có khả năng tự nhận thức về lỗi lầm của mình. Khi còn nhỏ, nhân vật “tôi” cùng lũ bạn thường đến quán của bà Bảy Nhiêu để mua kẹo, mua đường. Sống trong môi trường cùng bạn bè nghịch ngợm, nhân vật “tôi” đã bị cuốn theo trò dùng giấy lộn giả làm tiền để mua hàng. Hành động ấy cho thấy ở “tôi” có sự nổi loạn, nông nổi của tuổi thơ. Tuy nhiên, điều đặc biệt là “tôi” không phải một đứa trẻ vô cảm. Ngay khi định làm theo các bạn, “tôi” đã “ngần ngừ”, “nghĩ xấu hổ”, rồi từng có lúc quay lại giữa đường. Những chi tiết ấy chứng tỏ trong thâm tâm, “tôi” đã nhận ra việc mình làm là sai trái. Khi biết bà Bảy Nhiêu qua đời và nghe người lớn kể bà vẫn âm thầm nhận những tờ giấy lộn ấy, “tôi” bàng hoàng, đau xót, sống lưng lạnh toát. Sự thật ấy khiến nỗi ân hận trong lòng nhân vật càng trở nên day dứt. Dù bốn mươi năm đã trôi qua, mỗi lần trở về quê, “tôi” vẫn cùng Bá đứng lặng trước mộ bà, thầm mong được bà tha thứ. Điều đó cho thấy lỗi lầm năm xưa đã trở thành một ký ức ám ảnh, đồng thời cũng là dấu mốc của sự trưởng thành trong tâm hồn nhân vật. Thành công của hình tượng nhân vật “tôi” còn được tạo nên bởi nghệ thuật kể chuyện đặc sắc. Tác giả lựa chọn ngôi kể thứ nhất giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi và bộc lộ trực tiếp những biến chuyển tinh tế trong tâm trạng nhân vật. Cốt truyện được xây dựng tự nhiên nhưng có tình huống bất ngờ ở cuối truyện, làm nổi bật tấm lòng nhân hậu của bà Bảy Nhiêu và nỗi ân hận của “tôi”. Với ngôn ngữ mộc mạc, giàu sức gợi, kết hợp miêu tả tâm lí tinh tế đã khiến nhân vật hiện lên sinh động, giàu sức ám ảnh. Qua nhân vật “tôi”, tác giả Thanh Quế như muốn nhắn nhủ rằng con người cần sống trung thực, biết yêu thương và trân trọng những tấm lòng nhân hậu, bởi trong cuộc đời có những điều một khi đã lỡ thì không thể nào sửa chữa hay thay đổi được nữa.

"Ta hóa phù sa mỗi bến chờ" là một câu thơ đầy ám ảnh, gợi lên hình ảnh một sự hiến dâng lặng lẽ nhưng mãnh liệt. "Ta" ở đây không chỉ là một cá nhân, mà còn có thể là biểu tượng cho những gì tốt đẹp nhất, những giá trị tinh túy nhất của con người. "Hóa phù sa" là quá trình biến đổi, hòa mình vào dòng chảy của cuộc đời, mang đến sự sống và màu mỡ cho những "bến chờ" - những ước mơ, hy vọng, những điểm đến của khát vọng. Câu thơ như một lời khẳng định về sự sống có ý nghĩa, về sự cống hiến và hy sinh cho những giá trị tốt đẹp, cho những điều mà ta tin tưởng.

Nguyễn Quang Thiều là một nhà thơ, nhà văn, là cây bút đa năng và sung sức, xuất hiện thường xuyên trên văn đàn, báo chí. Ông có nhiều sáng tác hay cho thiếu nhi với lối viết chân thực, gần gũi với cuộc sống đời thường. Trong đó, tác phẩm "Bầy chim chìa vôi" là một tác phẩm được đón nhận sự yêu mến của mọi lứa tuổi, nhất là độc giả nhỏ tuổi. Được trích trong tập “Mùa hoa cải bên sông”. Kể về một câu chuyện đẹp về tình yêu, sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên. Qua câu chuyện, chúng ta thấy được tấm lòng nhân hậu, tình yêu thương của những đứa trẻ đối với bầy chim chìa vôi nhỏ bé nhưng kiên cường, dũng cảm.

Câu chuyện mở đầu với cuộc nói chuyện và suy nghĩ của hai anh em Mên và Mon về tổ chìa vôi có thể bị nước sông nhấn chìm. Với tấm lòng nhân hậu, hai anh em quyết định đi tới sông ngay trong đêm mưa. Tận mắt nhìn thấy những chú chim non bay lên từ bãi cát giữa sông vào lúc bình minh, trong lòng hai anh em trào lên sự vui vẻ, cảm động khó tả. Giữa đêm mưa, Mon và Mên đều khó ngủ, lí do bắt nguồn từ sự lo lắng nước sông dâng cao ngập bãi sông, hai anh lo lắng cho những chú chim chìa vôi non sẽ bị chết đuối. Sau khi trải qua cả đêm vật lộn, bình minh đã đến, hai anh em cũng đã tới bãi sông. Khung cảnh bình minh hiện ra đẹp kì diệu, ánh bình minh rọi sáng những hạt mưa trên mặt sông thì một cảnh tượng như huyền thoại hiện ra, từ mặt nước những cánh chim bé bỏng và ướt át đột ngột bứt khỏi dòng nước khổng lồ bay lên. Cuộc cất cánh của bầy chim chìa vôi non xảy ra một cách bất ngờ và ngoạn mục, khiến hai anh em im lặng, hai đứa đứng không nhúc nhích, xúc động đến phát khóc khi thấy bầy chim non bay lên và hạ cánh an toàn bên một lùm dứa dại bờ sông. Đây là một khung cảnh vô cùng cảm động trong mắt hai bạn nhỏ, bởi với những chú chim, bầy chim non thực hiện xong chuyến bay đầu tiên, quan trọng trong cuộc đời của chúng, còn với Mon và Mên, đây là khung cảnh vỡ òa sau bao lo lắng, bất an của hai anh em.

Với chủ đề viết về tuổi thơ và thiên nhiên tác phẩm thể hiện được vẻ đẹp của tâm hồn trẻ thơ nhạy cảm, trong sáng, tràn đầy tình yêu thương vạn vật xung quanh. Không những thế tác phẩm còn khắc hoạ những cậu bé dũng cảm, dám hành động, biết quan tâm, yêu thương những gì diễn ra xung quanh mình. Câu chuyện mà nhà văn mang đến nhận được nhiều sự chú ý của độc giả trong cách khai thác đề tài, chủ đề gần gũi cuộc sống nhưng chứa đựng ý nghĩa, giá trị nhân sinh sâu sắc.Chúng ta dễ nhận thấy dù là em nhỏ, nhưng Mon có những suy nghĩ, lo lắng xuất phát từ trái tim tốt bụng, biết quan sát, lanh lợi và rất đáng yêu. Cậu bé không thể chìm vào giấc ngủ vì lo cho sự sống những chú chim nhỏ có thể bị dòng nước cuốn trôi, liên tục đặt ra những câu hỏi với chi tiết lặp lại: “anh bảo…” đi kèm với các sự việc: mưa to không, nước sông lên có to không, bãi cát giữa sông đã ngập chưa, những con chìa vôi… Dù Mon đã cố nghĩ sang chuyện vui khác, nhưng suy nghĩ của em vẫn hướng tới bầy chim chìa vôi trên sông, em rất lo cho tổ chim chìa vôi. “Những con chim chìa vôi non bị chết đuối mất”. Nghĩ thế, sự ngập ngừng dần trở nên quyết đoán, khiến Mon đề xuất với anh Mên: “Hay mình mang chúng nó vào bờ?” và dần thành một câu khẳng định, quả quyết: “Mình phải đem chúng nó vào bờ, anh ạ”. Quyết định đi cứu những chú chim non không phải đến từ anh Mên mà lại chính là Mon càng thể hiện sự dũng cảm, nhân hậu và lòng quyết tâm của Mon.Người anh trai Mên trong truyện ngắn khá yên tĩnh, có phần cục cằn và hay gắt gỏng, thế nhưng bên trong đó lại là một cậu bé biết suy nghĩ, ấm áp và giàu lòng nhân hậu. Tuy không đặt ra nhiều câu hỏi như em Mon, nhưng Mên vẫn trả lời bằng một thái độ tỉnh táo, và hóa ra cậu bé cũng không ngủ được. Mên cũng nằm im, cố đưa mình vào giấc ngủ, nhưng khi Mon nhắc lại một lần nữa: “Tổ chim sẽ bị chìm mất”, Mên im lặng nhưng sau lại hỏi: Thế làm thế nào bây giờ?. Im lặng một phút rồi đưa ra câu hỏi “Đi bây giờ à?”, đây không phải câu hỏi thể hiện sự chần chừ mà là một lời nói giúp em trai Mon chắc chắn về quyết định của mình. Bên cạnh đó nhân vật Mên là một cậu bé tuy mang nét tính cách tinh nghịch của trẻ em nhưng lại có vẻ trưởng thành của người lớn. Vẻ trưởng thành ấy của Mên đã được thể hiện rõ nét trong mối quan hệ với chính em trai của mình tên là Mon. Hình dáng của Mên càng thêm chín chắn và trưởng thành qua chính sự tin tưởng, sự dựa dẫm và cách đặt câu hỏi liên tiếp về mọi thắc mắc của em Mon. Mên luôn là người giải đáp và chỉ huy mọi việc cho cả hai anh em cùng nhau làm trong tất cả mọi tình huống. Chẳng hạn như những việc quyết định lấy đò, chèo ra bờ sông để cùng nhau xem bầy chim chìa vôi non, hay là kéo đò vào bờ để cất kẻo bị trôi đò trong đêm mưa. Nhưng ở cậu bé Mên này, cũng lộ rõ những nét trẻ con có những nét trẻ con. Tính cách trẻ con ấy của Mên được thể hiện qua những lần cậu bé chợt sợ hãi khi nghĩ về bố của mình, đây là một chi tiết khá là thú vị, bởi tâm lý của trẻ em bao giờ cũng sẽ sợ bố mình.

Cùng với người em của mình ẩn sâu bên trong ở nhân vật Mên, thì đó chính là cậu bé có một trái tim đầy sự ấm áp, giàu tình yêu thương. Những hành động lo lắng của cậu dành cho người em trai khi trong đêm mưa gió Mên đã cùng em trai chèo đò ra bờ sông mục đích là kiểm tra tình hình mấy chú chim chìa vôi non thế nào. Chính điều này đã thể hiện được cậu bé Mên có một tâm hồn giàu tình yêu thương. Sự yêu thương đó, được thể hiện qua tâm lí của cậu, từ việc cậu lo lắng, rồi vỡ oà trong vui sướng cho đến bật khóc khi những chú chim chìa vôi đã được an toàn. Ngoài ra nhà văn mang đến sự bất ngờ, hấp dẫn của câu chuyện bằng tình huống truyện được tác giả xây dựng khá độc đáo. Khoảng hai giờ sáng, Mon tỉnh giấc rồi quay sang gọi anh trai là Mên. Liên tiếp những câu hỏi như: “Anh bảo mưa có to không?”, “Nhưng anh bảo ước sông có lên to không?” đã bộc lộ được vẻ lo lắng, bồn chồn của Mon. Những câu hỏi dồn dập khiến Mên gắt lên: “Bảo cái gì mà bảo lắm thế”. Nhưng khi nghe Mon nói rằng: “Em sợ những con chim chìa vôi non bị chết đuối mất”, Mên cũng hiểu ra. Đáp lại câu nói của em trai, Mên cũng bộc lộ sự lo lắng: “Tao cũng sợ”. Thế rồi, cả hai đều không ngủ được, tiếp tục trò chuyện. Qua chi tiết này, có thể thấy được sự hồn nhiên, thơ ngây của hai nhân vật này. Ngoài ra chi tiết khi nước dâng lên cũng là lúc bầy chim chìa vôi kịp tung cánh bay lên trong cảnh bình minh. Chứng kiến những cánh chim chìa vôi bé bỏng đã ướt át bứt ra khỏi mặt nước, dương cao đôi cánh bay lên trời cao trong sự bất ngờ, hạnh phúc đến rơi nước mắt của hai bạn nhỏ vì sự xúc động, vì tình yêu thương. Như vậy việc xây dựng các tình huống bất ngờ trong truyện giúp chuyện kể thêm thú vị, tăng tình tiết câu chuyện, phù hợp tiếp nhận của bạn đọc nhỏ tuổi.

Nguyễn Quang Thiều đã sử dụng ngôn ngữ giản dị, trong sáng, giàu hình ảnh và cảm xúc để kể câu chuyện về bầy chim chìa vôi. Cách kể chuyện của ông tự nhiên, lôi cuốn, đưa người đọc vào thế giới của những đứa trẻ và cùng trải nghiệm những cảm xúc của chúng. Tác giả cũng khéo léo sử dụng các chi tiết nghệ thuật để khắc họa tâm lý nhân vật và tạo nên những khoảnh khắc xúc động.

"Bầy chim chìa vôi" là một tác phẩm văn học đáng đọc, không chỉ dành cho trẻ em mà còn dành cho tất cả những ai yêu thích văn chương và trân trọng những giá trị nhân văn cao đẹp. Tác phẩm đã để lại trong lòng người đọc những ấn tượng sâu sắc về tình yêu thương, lòng dũng cảm và niềm tin vào cuộc sống.

Trong ngày đầu của mùa mưa, nhà thơ đã dệt nên một bức tranh cảm xúc đa dạng, vừa có nét hoài niệm sâu lắng, lại vừa tràn đầy sức sống tươi mới. Mưa không chỉ là hiện tượng tự nhiên, mà còn là người bạn tâm tình, khơi gợi những kỷ niệm ngọt ngào và niềm hy vọng vào tương lai. Qua từng câu chữ, ta cảm nhận được tình yêu thiên nhiên, sự trân trọng những khoảnh khắc bình dị và niềm tin vào cuộc sống của nhà thơ.