Câu 1

Trong đoạn trích, nhân vật Sherlock Holmes hiện lên là một thám tử thông minh, sắc sảo và có khả năng suy luận logic đặc biệt. Trước một vụ án đầy bí ẩn, ông đã quan sát rất tỉ mỉ các dấu vết tại hiện trường như vết bánh xe, dấu chân, vết máu hay chiếc nhẫn của người phụ nữ. Từ những chi tiết tưởng chừng nhỏ nhặt ấy, Holmes đã từng bước suy luận để tìm ra bản chất của vụ việc. Ông sử dụng phương pháp lập luận ngược và phương pháp loại trừ để kết nối các manh mối, từ đó xác định được hung thủ. Không chỉ có khả năng quan sát tinh tế, Holmes còn là người suy nghĩ khoa học, luôn giữ thái độ bình tĩnh, khách quan và không để cảm xúc chi phối quá trình suy luận. Chính nhờ trí tuệ sắc bén và phương pháp điều tra logic đó mà ông đã làm sáng tỏ một vụ án tưởng chừng rất phức tạp. Qua nhân vật Sherlock Holmes, tác giả Arthur Conan Doyle đã khắc họa hình ảnh một thám tử tài năng, đại diện cho trí tuệ và tư duy khoa học trong việc khám phá sự thật.

Câu 2

Trong thời đại toàn cầu hóa hiện nay, mỗi quốc gia đều đang không ngừng mở rộng quan hệ và hội nhập với thế giới. Trong bối cảnh đó, thế hệ trẻ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Vì vậy, ý thức về trách nhiệm của thanh niên đối với Tổ quốc là điều cần thiết hơn bao giờ hết.

Trước hết, thế hệ trẻ cần có trách nhiệm trong việc học tập và rèn luyện bản thân. Tri thức chính là nền tảng quan trọng giúp đất nước phát triển bền vững. Khi xã hội ngày càng hiện đại và khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, người trẻ cần không ngừng trau dồi kiến thức, kỹ năng và tư duy sáng tạo để có thể thích nghi với môi trường cạnh tranh quốc tế. Bên cạnh đó, thế hệ trẻ cũng cần rèn luyện đạo đức, lối sống lành mạnh và tinh thần trách nhiệm trong mọi việc.

Không chỉ học tập tốt, thanh niên còn cần có ý thức xây dựng và bảo vệ đất nước. Điều này thể hiện qua những hành động thiết thực như tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng. Trong thời đại hội nhập, người trẻ cũng chính là những “đại diện” của quốc gia khi giao lưu với bạn bè quốc tế. Vì vậy, mỗi người cần có ý thức giữ gìn hình ảnh đẹp của đất nước, đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa của thế giới một cách chọn lọc.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn một bộ phận thanh niên thiếu ý thức trách nhiệm, sống thờ ơ, lười học tập hoặc chạy theo những giá trị vật chất. Điều đó không chỉ ảnh hưởng đến tương lai của chính họ mà còn làm chậm sự phát triển chung của xã hội.

Có thể khẳng định rằng, tương lai của đất nước phụ thuộc rất lớn vào thế hệ trẻ. Vì vậy, mỗi thanh niên cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình, không ngừng học tập, rèn luyện và cống hiến để góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản

Văn bản thuộc thể loại truyện trinh thám.

Vì:

• Nội dung xoay quanh một vụ án bí ẩn
• Có quá trình điều tra, suy luận tìm hung thủ
• Nhân vật chính là thám tử Sherlock Holmes

Câu 2. Xác định ngôi kể được sử dụng

Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất.

Dấu hiệu:

• Người kể xưng “tôi”
• “Tôi bắt đầu xem xét đoạn đường…”
• “Tôi thấy rõ những vệt bánh xe…”

Người kể chuyện là Sherlock Holmes (trong đoạn kể lại quá trình suy luận).

Câu 3. Câu ghép

Câu đã cho:

“Tôi bắt đầu xem xét đoạn đường dẫn đến ngôi nhà, và ở đó, tôi thấy rõ những vệt bánh xe… và qua một vài câu hỏi, tôi biết chắc là xe này đã đậu ở đấy đêm trước.”

Loại câu ghép

Câu ghép đẳng lập

Vì các vế được nối bằng “và”.

Quan hệ ý nghĩa giữa các vế

Quan hệ nối tiếp / liệt kê hành động

Các hành động diễn ra theo trình tự:

• xem xét hiện trường
• phát hiện dấu bánh xe
• hỏi thêm thông tin
• rút ra kết luận

Câu 4. Vì sao vụ án được coi là nan giải, hóc búa?

Vụ án được coi là nan giải, hóc búa vì:

• Nạn nhân không có vết thương nhưng lại chết.
• Trong phòng có nhiều vết máu nhưng không rõ nguồn gốc.
• Xuất hiện chữ “Rache” viết bằng máu trên tường gây khó hiểu.
• Có nhiều dấu vết khác nhau: xe ngựa, dấu chân người, chiếc nhẫn phụ nữ.
• Động cơ gây án chưa rõ ràng.

⟹ Những chi tiết mâu thuẫn khiến cảnh sát không xác định được hung thủ.

Câu 5. Nhận xét về cách lập luận của Sherlock Holmes

Cách lập luận của Sherlock Holmes:

• Logic, chặt chẽ
• Dựa trên quan sát tỉ mỉ các dấu vết
• Suy luận theo phương pháp loại trừ
• Xâu chuỗi các chi tiết thành một hệ thống hợp lí

Điều này cho thấy Holmes là người:

• Thông minh
• Sắc sảo
• Có khả năng suy luận xuất sắc
• ⟹ Nhờ cách lập luận khoa học đó, ông đã tìm ra hung thủ.

 Từ lời ru của mẹ, cánh đồng lúa chín đến bến đò ngày mưa, tất cả những hình ảnh bình dị ấy đã bồi đắp cho ta lòng nhân ái, tình yêu thiên nhiên và cội nguồn. Đó là nơi hình thành nên nhân cách và bản sắc riêng của mỗi cá nhân.

 Giữa cuộc đời đầy sóng gió, quê hương chính là "bến đỗ" bình yên nhất. Khi mệt mỏi hay thất bại, việc nhớ về quê cha đất tổ giúp con người tìm lại sự an nhiên, tiếp thêm động lực để vững bước. Quê hương bao dung, luôn đón đợi ta trở về mà không cần điều kiện.

 Tình yêu quê hương kết nối những con người cùng chung nguồn gốc, tạo nên sức mạnh đoàn kết để bảo vệ và xây dựng đất nước. Một người biết yêu quê hương sẽ sống có trách nhiệm hơn với gia đình và xã hội.

Tuy nhiên, yêu quê hương không đồng nghĩa với việc chỉ bó buộc mình trong lũy tre làng. Yêu quê hương thực sự là mang những giá trị tốt đẹp của nơi mình sinh ra để làm giàu cho bản thân và đóng góp cho thế giới.

Tóm lại, quê hương là hành trang quý giá nhất theo ta suốt cuộc đời. Dù đi đâu, về đâu, chúng ta cần luôn nhớ về cội nguồn, nỗ lực học tập và làm việc để góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

• Biện pháp tu từ: Nhân hóa ("Tre rũ rợi", "Chuối bơ phờ", "quán hàng... đứng xo ro").
• Tác dụng:
• • Nội dung: Khiến cảnh vật vô tri trở nên có hồn, có tâm trạng, dường như cũng biết buồn bã, ướt át và chịu lạnh lẽo cùng con người.
  • Nghệ thuật: Làm cho bức tranh phong cảnh thêm sinh động, gợi cảm và nhấn mạnh vẻ heo hút, quạnh hiu của bến đò. 

• Hình ảnh miêu tả: Tre rũ rợi, chuối bơ phờ, sông trôi rào rạt, con thuyền trơ vơ, quán hàng không khách xo ro, người đi chợ đội thúng.
• Cảm nhận: Cảnh vật hiện lên u buồn, hiu quạnh, tẻ nhạt và ướt át. Hình ảnh con người nhỏ bé, lầm lũi trong mưa gợi cảm giác xót xa, thương cảm cho những kiếp người lao động vất vả, mưu sinh nhọc nhằn.

Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Đạm Tiên

Trong đoạn trích Truyện Kiều, nhân vật Đạm Tiên hiện lên là hình ảnh tiêu biểu cho số phận hồng nhan bạc mệnh trong xã hội phong kiến. Nàng vốn là một ca nhi nổi tiếng “tài sắc một thì”, từng được nhiều người ngưỡng mộ, tìm đến. Thế nhưng, cuộc đời Đạm Tiên lại kết thúc bi thảm khi “nửa chừng xuân, thoắt gãy cành thiên hương”, để lại một nấm mồ hoang lạnh, không người hương khói. Hình ảnh mộ Đạm Tiên “dầu dầu ngọn cỏ”, “hương khói vắng tanh” cho thấy sự cô đơn, oan khuất và lãng quên của nàng sau cái chết. Qua số phận ấy, Nguyễn Du bày tỏ niềm xót thương sâu sắc đối với những người phụ nữ tài sắc nhưng không làm chủ được cuộc đời mình. Đạm Tiên không chỉ là một nhân vật trong quá khứ mà còn là dự cảm cho số phận Thúy Kiều, đồng thời thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm: lên án xã hội bất công đã chà đạp, vùi dập những phận người yếu đuối.

Câu 2. Nghị luận: Làm thế nào để sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả?

Trong thời đại công nghệ số, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của học sinh. Tuy nhiên, việc sử dụng mạng xã hội quá nhiều và thiếu kiểm soát đang khiến không ít bạn sao nhãng học tập, sống thụ động và thiếu trách nhiệm. Vì vậy, sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả là vấn đề cần được quan tâm nghiêm túc.

Trước hết, để sử dụng mạng xã hội hiệu quả, mỗi học sinh cần xác định rõ mục đích sử dụng. Mạng xã hội không chỉ để giải trí mà còn có thể phục vụ việc học tập như tra cứu tài liệu, trao đổi bài vở, cập nhật kiến thức. Khi có mục tiêu rõ ràng, chúng ta sẽ tránh được việc lãng phí thời gian vào những nội dung vô bổ.

Bên cạnh đó, cần biết kiểm soát thời gian sử dụng mạng xã hội. Việc dành quá nhiều thời gian lướt mạng dễ khiến học sinh mất tập trung, chểnh mảng việc học và sinh hoạt. Vì vậy, mỗi người nên tự đặt ra giới hạn thời gian hợp lí, ưu tiên hoàn thành học tập và công việc cá nhân trước khi giải trí.

Ngoài ra, học sinh cần chọn lọc nội dung tiếp cận và ứng xử văn minh trên mạng xã hội. Không nên tin tưởng mù quáng vào những thông tin chưa được kiểm chứng, đồng thời phải có trách nhiệm với lời nói, hành động của mình khi bình luận, chia sẻ trên không gian mạng.

Cuối cùng, bên cạnh mạng xã hội, mỗi người cần xây dựng lối sống cân bằng, quan tâm đến đời sống thực, gia đình, bạn bè và các hoạt động bổ ích khác. Khi đó, mạng xã hội sẽ trở thành công cụ hỗ trợ tích cực chứ không phải nguyên nhân gây ra những hệ lụy tiêu cực.

Tóm lại, sử dụng mạng xã hội lành mạnh và hiệu quả đòi hỏi sự tỉnh táo, tự giác và trách nhiệm của mỗi học sinh. Chỉ khi làm chủ được bản thân, chúng ta mới có thể tận dụng được những lợi ích mà mạng xã hội mang lại.

Câu 1.

Thể thơ của văn bản:

→ Văn bản được viết theo thể thơ lục bát (mỗi cặp gồm một câu 6 chữ và một câu 8 chữ), là thể thơ truyền thống của dân tộc và được Nguyễn Du sử dụng xuyên suốt Truyện Kiều.

Câu 2.

Kiểu lời thoại của nhân vật trong hai dòng thơ:

“Rằng: Sao trong tiết Thanh minh,

Mà đây hương khói vắng tanh thế mà?”

→ Đây là lời thoại trực tiếp, được đặt trong dấu ngoặc kép, thể hiện trực tiếp lời nói của nhân vật (Thúy Kiều/Vương Quan khi thắc mắc trước ngôi mộ vắng).

Câu 3.

Nhận xét về hệ thống từ láy trong văn bản:

Nguyễn Du đã sử dụng nhiều từ láy như: sè sè, dầu dầu, vắng tanh, lờ mờ, dầm dầm, đầm đầm.

→ Các từ láy này có tác dụng:

• Gợi tả khung cảnh hoang vắng, hiu hắt, tàn phai nơi mộ Đạm Tiên.
• Diễn tả tinh tế nỗi buồn thương, xót xa, xúc động sâu sắc trong lòng Thúy Kiều.
  → Qua đó, góp phần tạo nên giá trị biểu cảm cao, làm nổi bật không khí buồn thảm và cảm xúc nhân vật.

Câu 4.

Tâm trạng, cảm xúc của Thúy Kiều trước hoàn cảnh của Đạm Tiên và tính cách của Kiều:

Trước số phận bất hạnh của Đạm Tiên, Thúy Kiều cảm thấy xót thương, đau đớn, ngậm ngùi cho một kiếp hồng nhan bạc mệnh. Kiều rơi nước mắt, thốt lên lời than cho số phận chung của người phụ nữ: “Đau đớn thay, phận đàn bà!”.

→ Điều đó cho thấy Thúy Kiều là người giàu lòng nhân ái, đa cảm, giàu yêu thương, biết đồng cảm sâu sắc với nỗi đau của người khác, đặc biệt là những phận đời bất hạnh.

Câu 5.

Bài học rút ra cho bản thân:

Từ nội dung văn bản, em rút ra bài học cần biết trân trọng con người, cảm thông với những số phận bất hạnh, nhất là người phụ nữ trong xã hội. Đồng thời, cần sống nhân hậu, yêu thương và không thờ ơ trước nỗi đau của người khác.

→ Bởi lẽ, sự cảm thông và lòng nhân ái giúp con người sống tốt đẹp hơn, làm cho cuộc đời trở nên ấm áp và có ý nghĩa hơn.

Câu 1. (2 điểm)

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Dung

Nhân vật Dung trong đoạn trích Hai lần chết của Thạch Lam là hình ảnh tiêu biểu cho số phận người phụ nữ nghèo trong xã hội cũ, chịu nhiều bất công và đau khổ. Sinh ra trong một gia đình sa sút kinh tế, Dung lớn lên trong sự hờ hững, lạnh nhạt của cha mẹ, rồi bị chính mẹ đẻ bán cho một nhà giàu để đổi lấy tiền bạc. Bước vào cuộc sống làm dâu, Dung phải chịu cảnh lao động cực nhọc, bị mẹ chồng hành hạ, em chồng ức hiếp, còn chồng thì nhu nhược, vô trách nhiệm. Không chỉ bị bóc lột về thể xác, Dung còn bị chà đạp nặng nề về tinh thần khi không nhận được một lời an ủi, sẻ chia nào. Những lá thư gửi về nhà cha mẹ trong tuyệt vọng cũng không nhận được hồi âm, khiến nàng hoàn toàn mất chỗ dựa tinh thần. Bị dồn đến bước đường cùng, Dung khao khát cái chết như một sự giải thoát. Qua nhân vật Dung, Thạch Lam đã bày tỏ niềm xót thương sâu sắc trước bi kịch của người phụ nữ và lên án xã hội tàn nhẫn đã đẩy họ vào con đường đau khổ, bế tắc.

Câu 2. (4 điểm)

Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) về vấn đề bình đẳng giới hiện nay

Trong xã hội hiện đại, bình đẳng giới là một vấn đề quan trọng, phản ánh mức độ văn minh và tiến bộ của mỗi quốc gia. Bình đẳng giới được hiểu là sự công bằng, tôn trọng và tạo cơ hội như nhau cho cả nam và nữ trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Tuy nhiên, trên thực tế, vấn đề này vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập.

Nguyên nhân của tình trạng bất bình đẳng giới bắt nguồn từ những quan niệm lạc hậu tồn tại lâu đời như tư tưởng trọng nam khinh nữ, định kiến giới hay sự phân công vai trò cứng nhắc trong gia đình và xã hội. Không ít người cho rằng phụ nữ chỉ phù hợp với công việc nội trợ, còn đàn ông mới có quyền quyết định những việc lớn. Chính những suy nghĩ sai lệch ấy đã kìm hãm sự phát triển và cơ hội của nhiều phụ nữ.

Bất bình đẳng giới để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Phụ nữ có thể bị hạn chế quyền học tập, lao động, thăng tiến, thậm chí bị bạo lực về thể chất và tinh thần. Không chỉ phụ nữ chịu thiệt thòi mà xã hội cũng mất đi một nguồn lực quan trọng cho sự phát triển bền vững.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng xã hội ngày nay đã có nhiều chuyển biến tích cực. Phụ nữ ngày càng khẳng định vai trò của mình trong học tập, khoa học, chính trị và kinh tế. Dẫu vậy, để đạt được bình đẳng giới thực sự, mỗi cá nhân cần thay đổi nhận thức, tôn trọng sự khác biệt và quyền lợi của người khác giới.

Là thế hệ trẻ, học sinh cần có thái độ đúng đắn, biết tôn trọng, yêu thương và đối xử công bằng với cả nam và nữ. Bình đẳng giới không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của mỗi người trong việc xây dựng một xã hội văn minh, nhân ái và tiến bộ.

Câu 1. Xác định luận đề của văn bản

Luận đề của văn bản là:

-> Ý nghĩa và giá trị nghệ thuật của chi tiết “cái bóng” trong truyện Chuyện người con gái Nam Xương, qua đó khẳng định tài năng kể chuyện của Nguyễn Dữ và lên án thói ghen tuông mù quáng của con người.

Câu 2. Theo người viết, truyện hấp dẫn bởi tình huống truyện độc đáo nào?

Theo người viết, truyện hấp dẫn bởi tình huống người chồng trở về sau chiến tranh, bị chính lời nói ngây thơ của đứa con về “một người cha khác” (thực chất là cái bóng) làm nảy sinh sự ghen tuông mù quáng, dẫn đến bi kịch gia đình và cái chết oan khuất của Vũ Nương.

Câu 3. Mục đích của việc nhắc đến tình huống truyện ở phần mở đầu văn bản

Việc nhắc đến tình huống truyện ở phần mở đầu nhằm:

-> Dẫn dắt vấn đề, tạo sự hấp dẫn cho người đọc và làm cơ sở để phân tích sâu hơn vai trò, ý nghĩa của chi tiết “cái bóng” trong việc xây dựng tình huống truyện độc đáo.

Câu 4.

a) Chỉ ra chi tiết trình bày 

khách quan

 trong đoạn (2):

• Chi tiết: “Ngày xưa chưa có tivi, đến cả ‘rối hình’ cũng không có, tối tối con cái thường quây quần quanh cha mẹ, ông bà, chơi trò soi bóng trên tường…”
  → Đây là chi tiết mang tính miêu tả thực tế đời sống, không bộc lộ cảm xúc riêng.

b) Chỉ ra chi tiết trình bày 

chủ quan

 trong đoạn (2):

• Chi tiết: “Có lẽ vì muốn con luôn cảm thấy người cha vẫn có mặt ở nhà, và để tự an ủi mình…”
  → Thể hiện suy đoán, cảm nhận, đánh giá của người viết.

c) Nhận xét mối quan hệ giữa hai cách trình bày:

-> Cách trình bày khách quan tạo nền tảng thực tế, còn cách trình bày chủ quan giúp làm sâu sắc ý nghĩa nhân văn, qua đó khiến lập luận vừa đáng tin cậy vừa giàu cảm xúc.

Câu 5. Vì sao người viết cho rằng chi tiết “cái bóng” là một chi tiết nghệ thuật đặc sắc?

Người viết cho rằng chi tiết “cái bóng” là một chi tiết nghệ thuật đặc sắc vì:

• Được lấy từ trò chơi dân gian quen thuộc, rất tự nhiên, đời thường.
• Trở thành cái cớ nghệ thuật để xây dựng một tình huống truyện độc đáo, bất ngờ.
• Thể hiện tình yêu chồng, thương con sâu sắc của Vũ Nương.
• Qua đó làm nổi bật bi kịch ghen tuông mù quáng và giá trị nhân đạo của tác phẩm.

Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Lê Tương Dực

Trong đoạn trích thuộc vở kịch Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tưởng, nhân vật Lê Tương Dực hiện lên là hình ảnh tiêu biểu của một hôn quân thời phong kiến. Trước hết, ông là một vị vua sa đọa, xa hoa, bỏ bê việc nước, chỉ mải mê xây dựng Cửu Trùng Đài để hưởng lạc, mặc cho triều đình rối ren, dân chúng lầm than. Khi Trịnh Duy Sản vào can gián, Lê Tương Dực không những không lắng nghe mà còn tỏ ra ngạo mạn, nóng nảy và độc đoán. Những chỉ dẫn sân khấu như “cau mặt”, “giận dữ”, “rút kiếm” đã khắc họa rõ bản chất bạo ngược, coi thường trung thần của nhà vua. Đặc biệt, ông phủ nhận mọi cảnh báo về giặc giã, xem nhẹ nỗi khổ của nhân dân, cho thấy sự vô trách nhiệm với vận mệnh đất nước. Qua nhân vật Lê Tương Dực, tác giả phê phán gay gắt kiểu vua chỉ biết hưởng lạc cá nhân, đồng thời cảnh báo hậu quả tất yếu của một triều đại mục nát, suy tàn.

⸻

Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) bàn về bệnh vô cảm của giới trẻ hiện nay

Trong xã hội hiện đại, bên cạnh những giá trị tốt đẹp, một thực trạng đáng lo ngại đang dần lan rộng trong giới trẻ, đó là bệnh vô cảm. Vô cảm là thái độ thờ ơ, lạnh lùng trước nỗi đau, khó khăn của người khác, thậm chí trước cả những vấn đề chung của cộng đồng và xã hội.

Nguyên nhân của bệnh vô cảm trước hết xuất phát từ lối sống cá nhân hóa, chạy theo vật chất, thành tích, khiến nhiều bạn trẻ chỉ quan tâm đến bản thân. Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội khiến con người dễ sống trong thế giới ảo, quen với việc “xem – lướt – bỏ qua” nỗi đau của người khác. Ngoài ra, gia đình và nhà trường đôi khi chưa chú trọng đúng mức đến việc giáo dục cảm xúc, lòng nhân ái cho học sinh.

Thực tế cho thấy, không ít người trẻ thờ ơ trước tai nạn giao thông, bạo lực học đường hay những hoàn cảnh khó khăn xung quanh mình. Thậm chí, có bạn còn vô cảm ngay cả với người thân, chỉ sống khép kín trong thế giới riêng. Bệnh vô cảm không chỉ làm con người trở nên lạnh lẽo, cô độc mà còn khiến xã hội thiếu đi sự sẻ chia, yêu thương – nền tảng của một cộng đồng văn minh.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng vô cảm là cách để tự bảo vệ bản thân trước áp lực cuộc sống. Điều này chỉ đúng một phần, bởi nếu con người khép chặt cảm xúc quá lâu, họ sẽ đánh mất khả năng đồng cảm – điều làm nên giá trị con người.

Để khắc phục bệnh vô cảm, mỗi người trẻ cần học cách quan tâm, lắng nghe và chia sẻ, bắt đầu từ những hành động nhỏ như giúp đỡ người xung quanh, tham gia hoạt động thiện nguyện. Gia đình và nhà trường cần tăng cường giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh.

Bệnh vô cảm là một “căn bệnh tinh thần” nguy hiểm. Chỉ khi giới trẻ biết sống yêu thương và trách nhiệm, xã hội mới thực sự phát triển bền vững và nhân văn.

Câu 1. Đoạn trích tái hiện cuộc đối thoại căng thẳng giữa vua Lê Tương Dực và Trịnh Duy Sản, trong đó Trịnh Duy Sản vào triều can gián nhà vua bãi bỏ việc xây Cửu Trùng Đài, cảnh báo nguy cơ loạn lạc, giặc giã do chính sự mục nát và sự xa hoa, dâm dật của vua gây ra.

Câu 2.

Một lời độc thoại tiêu biểu là của Trịnh Duy Sản:

“Hạ thần xin chết về tay Hoàng thượng còn hơn là trông thấy ngày nhà Lê mất nghiệp.”

→ Lời nói thể hiện lòng trung quân, lo cho vận mệnh triều đại, sẵn sàng hi sinh bản thân.

Câu 3. Các chỉ dẫn sân khấu như: “cau mặt”, “nhìn giận dữ”, “rút kiếm”

→ Giúp khắc họa rõ tính cách Lê Tương Dực:

- Nóng nảy, độc đoán

- Ngạo mạn, không chịu nghe can gián

- Bạo ngược, sẵn sàng dùng vũ lực với trung thần

→ Đồng thời làm tăng kịch tính cho xung đột trong vở kịch.

Câu 4. Biện pháp tu từ chính:

- Liệt kê: tên các thủ lĩnh nổi loạn, các hành vi tàn ác (giết quan, hãm hiếp, đốt phá…)

- Phóng đại / ẩn dụ: “Tiếng oán thán nổi lên đầy trời”

Tác dụng:

- Làm nổi bật quy mô rộng lớn và mức độ nghiêm trọng của loạn lạc

- Khắc họa nỗi thống khổ cùng cực của nhân dân

- Nhấn mạnh sự suy tàn của triều đình, cảnh báo nguy cơ sụp đổ tất yếu

- Tăng sức thuyết phục và cảm xúc cho lời can gián của Trịnh Duy Sản

Câu 5. Qua đoạn trích, có thể thấy xã hội thời Lê Tương Dực rơi vào khủng hoảng trầm trọng:

- Triều đình mục nát, vua sa đọa, bỏ bê việc nước

- Giặc giã nổi lên khắp nơi

- Nhân dân lầm than, oán thán triều đình

- Chính sự rối ren, đất nước đứng trước nguy cơ sụp đổ

→ Đây là bối cảnh xã hội đen tối, tạo tiền đề cho bi kịch lịch sử trong vở Vũ Như Tô.