Câu 1 (2,0 điểm)

Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, con người không chỉ đối mặt với nguy cơ bị máy móc thay thế mà còn phải cảnh giác với sự máy móc trong chính tư duy của mình. Sự máy móc trong tư duy là lối suy nghĩ rập khuôn, thiếu sáng tạo, thiếu khả năng phản biện và dễ dàng phụ thuộc vào những khuôn mẫu có sẵn. Điều này gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến con người đánh mất khả năng tư duy độc lập, ngại đổi mới và khó thích ứng với những biến đổi của cuộc sống. Bên cạnh đó, tư duy máy móc còn làm con người trở nên thờ ơ, thiếu cảm xúc và thiếu sự thấu hiểu trong các mối quan hệ. Đặc biệt, trong thời đại trí tuệ nhân tạo phát triển, nếu chỉ biết tiếp nhận thông tin một cách thụ động mà không biết chọn lọc, đánh giá thì con người rất dễ bị dẫn dắt bởi những thông tin sai lệch. Là người trẻ, chúng ta cần rèn luyện tư duy phản biện, khả năng sáng tạo và tinh thần học hỏi không ngừng. Chỉ khi biết suy nghĩ bằng trí tuệ và trái tim của mình, con người mới có thể làm chủ công nghệ thay vì trở thành “cỗ máy” giữa cuộc sống hiện đại.

Câu 2 (4,0 điểm)

Trong nền thơ Việt Nam hiện đại, Dương Kiều Minh là một tiếng thơ giàu cảm xúc, luôn hướng về những giá trị cội nguồn của quê hương và gia đình. Bài thơ “Củi lửa” là một khúc hoài niệm sâu lắng về người mẹ, về mái ấm quê nhà cùng những ký ức tuổi thơ thân thương. Qua những hình ảnh bình dị mà giàu sức gợi, nhà thơ đã thể hiện tình yêu tha thiết với mẹ và nỗi khát khao được trở về với những giá trị bền vững của cuộc đời.

Mở đầu bài thơ là nỗi xót xa trước dòng chảy của thời gian:

“Đời con thưa dần mùi khói

Mẹ già nua như những buổi chiều”

“Mùi khói” là hình ảnh quen thuộc của làng quê, của bếp lửa gia đình, của tuổi thơ yên bình. Khi “đời con thưa dần mùi khói”, đó cũng là lúc con người rời xa quê hương, xa những giá trị giản dị của cuộc sống để bước vào vòng quay hối hả của hiện đại. Trong khi đó, mẹ ngày càng già đi theo năm tháng. Hình ảnh so sánh “Mẹ già nua như những buổi chiều” gợi cảm giác chậm buồn, lặng lẽ và đầy xót xa. Những câu thơ tiếp theo:

“lăng lắc tuổi xuân, lăng lắc niềm thôn dã

bếp lửa ngày đông…”

gợi hình ảnh tuổi xuân của mẹ đã dần trôi qua trong nhịp đời tần tảo. Điệp từ “lăng lắc” vừa gợi sự chòng chành của thời gian vừa gợi bao nhọc nhằn, hi sinh mà mẹ đã trải qua để gìn giữ mái ấm gia đình.

Từ hiện tại, dòng cảm xúc của nhà thơ hướng về miền ký ức:

“Mơ được về bên mẹ

ao xưa, mảnh vườn nhỏ ngày xưa”

Từ “mơ” cho thấy khát vọng trở về tha thiết của người con. Quê hương hiện lên qua những hình ảnh bình dị: ao xưa, mảnh vườn nhỏ, bậc thềm ngập ánh trăng. Đó là những mảnh ghép thân thuộc của tuổi thơ mà thời gian không thể xóa nhòa. Không gian quê nhà tiếp tục được mở rộng:

“Bên những hoàng hôn loang lổ gò đồi

mùi lá bạch đàn xộc vào giấc ngủ”

Những hình ảnh giàu tính tạo hình và cảm giác đã đánh thức cả một miền ký ức. Màu sắc của hoàng hôn, hương thơm của lá bạch đàn hòa quyện tạo nên bức tranh quê hương vừa chân thực vừa thơ mộng. Tất cả đã nuôi dưỡng trong lòng người con tình yêu sâu nặng với quê nhà:

“con về yêu mái rạ cuộc đời”

“Mái rạ” không chỉ là ngôi nhà đơn sơ mà còn là biểu tượng của nguồn cội, của tình mẹ và những giá trị bình dị làm nên ý nghĩa cuộc sống. Từ đó, câu thơ bộc lộ tình cảm gắn bó tha thiết với quê hương và gia đình.

Khổ thơ cuối ngắn gọn nhưng giàu sức ám ảnh:

“Một sớm vắng

ùa lên khói bếp

về đây

củi lửa ngày xưa…”

“Một sớm vắng” có thể là một khoảnh khắc cô đơn, mất mát hoặc thức tỉnh trong cuộc đời. Khi ấy, hình ảnh “khói bếp”, “củi lửa ngày xưa” bất ngờ ùa về trong tâm tưởng. Củi lửa không chỉ là hình ảnh thực mà còn là biểu tượng của tình mẹ, của hơi ấm gia đình và những ký ức không bao giờ phai nhạt. Dấu ba chấm cuối bài thơ khiến cảm xúc như còn ngân dài, gợi nỗi nhớ da diết và những suy tư không dứt về cội nguồn.

Thành công của bài thơ còn được tạo nên bởi nghệ thuật đặc sắc. Thể thơ tự do giúp cảm xúc tuôn chảy tự nhiên. Ngôn ngữ thơ giản dị nhưng giàu sức gợi. Hệ thống hình ảnh mang đậm màu sắc thôn quê như khói bếp, bếp lửa, ao xưa, mái rạ, lá bạch đàn vừa gần gũi vừa giàu ý nghĩa biểu tượng. Các biện pháp tu từ như so sánh, điệp từ, ẩn dụ được sử dụng tinh tế, góp phần khắc họa sâu sắc nỗi nhớ mẹ và tình yêu quê hương.

“Củi lửa” là bài thơ giàu chất trữ tình, thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng và lòng hướng về cội nguồn của con người. Qua những ký ức bình dị mà sâu lắng, Dương Kiều Minh đã nhắc nhở mỗi chúng ta biết trân trọng gia đình, quê hương và những giá trị thân thuộc đã nuôi dưỡng tâm hồn mình trên hành trình trưởng thành.

Câu 1 (0,5 điểm):
Luận đề của văn bản: Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể đạt tới trí thông minh rất cao mà không nhất thiết phải có ý thức; con người cần thận trọng trong việc phát triển và sử dụng AI.

Câu 2 (0,5 điểm):
Trong đoạn (2), tác giả đã sử dụng thao tác nghị luận giải thích kết hợp với phân biệt (so sánh đối chiếu) để làm rõ sự khác nhau giữa trí tuệ và ý thức:

• Trí tuệ là khả năng giải quyết vấn đề.
• Ý thức là khả năng cảm nhận các trạng thái như đau, vui, yêu, giận.

Câu 3 (1,0 điểm):
Các bằng chứng trong đoạn (3) có tác dụng:

• Làm sáng tỏ luận điểm rằng trí thông minh không đồng nhất với ý thức.
• Tăng tính cụ thể, sinh động và thuyết phục cho lập luận của tác giả.
• Chứng minh rằng AI vẫn có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ phức tạp như chữa bệnh, nhận diện khủng bố, gợi ý bạn đời hay điều hướng giao thông mà không cần có cảm xúc hay ý thức riêng.
• Giúp người đọc hiểu rõ hơn bản chất và khả năng thực sự của trí tuệ nhân tạo.

Câu 4 (1,0 điểm):
Câu văn: “Trong đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc và đưa ra những kiến giải thuyết phục về trí tuệ nhân tạo (AI).”

Lỗi: Thiếu chủ ngữ (lỗi câu thiếu thành phần chính).

Cách sửa:

• Tác giả trong đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc và đưa ra những kiến giải thuyết phục về trí tuệ nhân tạo (AI).
• Hoặc: Đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc và đưa ra những kiến giải thuyết phục về trí tuệ nhân tạo (AI).

Câu 5 (1,0 điểm):
Lời cảnh báo của tác giả khiến tôi nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của con người trong thời đại công nghệ số. AI và các thành tựu khoa học có thể mang lại nhiều lợi ích to lớn, nhưng nếu con người lạm dụng hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào chúng thì sẽ dẫn đến những hậu quả khó lường. Vì vậy, mỗi người cần sử dụng công nghệ một cách thông minh, có đạo đức và trách nhiệm. Đồng thời, chúng ta phải không ngừng rèn luyện tư duy, nhân cách và năng lực của bản thân để làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ chi phối. Chỉ khi đó, AI mới thực sự trở thành công cụ phục vụ sự phát triển của con người và xã hội.