Câu 1:

Những năm tháng trôi đi và lịch sử không ngừng biến động nhưng tác phẩm Trăng hè của Đoàn Văn Cường mãi là bông hoa cũng tuổi được mùa Xuân sống hiện lên trái tim đập ra hôm nay mai sau đặc biệt ở đó xúc động nhất chính là những dòng thơ:

Rồi ông sẽ bàn giao cho cháu

Bàn giao gió heo may

Bàn giao góc phố

Có mùi ngô nướng bay

Ông sẽ chẳng bàn giao những tháng ngày vất vả

Sương muối đêm bay lạnh mặt người

Đất rung chuyển, xóm làng loạn lạc

Ngọn đèn mờ, mưa bụi rơi

Ông bàn giao tháng giêng hương bưởi

Cỏ mùa xuân xanh dưới chân giày

Bàn giao những mặt người đẫm nắng

Đẫm yêu thương trên trái đất này

Ông chỉ bàn giao một chút buồn

Ngậm ngùi một chút, chút cô đơn

Câu thơ vững gót làm người ấy*

Ông cũng bàn giao cho cháu luôn.

Đây là một tác phẩm giàu cảm xúc, thể hiện sâu sắc tình cảm giữa các thế hệ trong gia đình. Hình ảnh người ông hiện lên với tất cả sự yêu thương, trìu mến khi muốn “bàn giao” cho cháu những điều đẹp đẽ nhất của cuộc sống. Đó không chỉ là những hình ảnh thiên nhiên quen thuộc như gió heo may, hương bưởi, cỏ mùa xuân, mà còn là những giá trị tinh thần quý giá như tình người ấm áp, sự yêu thương trên cuộc đời. Đặc biệt, ông không trao lại những khó khăn, vất vả, những tháng ngày lạnh lẽo mà giữ lại cho riêng mình. Điều đó thể hiện sự hy sinh thầm lặng và tấm lòng bao dung của người đi trước dành cho thế hệ sau. Điệp ngữ “bàn giao” được lặp lại nhiều lần đã tạo nên nhịp điệu nhẹ nhàng, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của sự trao truyền, tiếp nối. Không chỉ dừng lại ở những điều hữu hình, người ông còn gửi gắm cho cháu bài học làm người – biết sống kiên cường, vững vàng trước cuộc đời. Qua đó, bài thơ không chỉ ca ngợi tình cảm gia đình mà còn gợi nhắc mỗi chúng ta phải biết trân trọng, giữ gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp mà thế hệ trước đã trao lại.

Câu 2:

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, là giai đoạn con người tràn đầy nhiệt huyết, ước mơ và khát vọng khám phá thế giới. Trong hành trình ấy, trải nghiệm đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp tuổi trẻ trưởng thành và hoàn thiện bản thân.

Trải nghiệm là quá trình con người trực tiếp tham gia, thử sức và cảm nhận cuộc sống bằng chính bản thân mình. Đó có thể là những chuyến đi xa, những công việc mới, những lần vấp ngã hay thành công. Với tuổi trẻ, trải nghiệm không chỉ giúp mở rộng hiểu biết mà còn rèn luyện kĩ năng sống, bản lĩnh và khả năng thích nghi. Một người trẻ nếu chỉ sống trong vùng an toàn, không dám bước ra ngoài sẽ khó có thể phát triển toàn diện.

Thực tế cho thấy, những người thành công thường là những người dám trải nghiệm. Họ không ngại thử thách, sẵn sàng đối mặt với thất bại để rút ra bài học. Chính những trải nghiệm ấy giúp họ tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành hơn. Ngược lại, có không ít bạn trẻ hiện nay còn e dè, sợ sai, ngại khó, chỉ muốn chọn con đường dễ dàng. Điều này khiến họ thiếu kĩ năng, thiếu bản lĩnh và dễ bị tụt lại phía sau trong xã hội đầy cạnh tranh.

Tuy nhiên, trải nghiệm không có nghĩa là hành động một cách bồng bột, thiếu suy nghĩ. Tuổi trẻ cần biết lựa chọn những trải nghiệm phù hợp, tích cực và có ích cho bản thân. Việc trải nghiệm cần đi kèm với sự định hướng rõ ràng và ý thức trách nhiệm. Có như vậy, trải nghiệm mới thực sự trở thành hành trang quý giá cho tương lai.

Bên cạnh đó, trải nghiệm còn giúp con người hiểu rõ giá trị của cuộc sống, biết trân trọng những gì mình đang có. Qua những khó khăn, thử thách, tuổi trẻ sẽ học được cách kiên trì, mạnh mẽ và biết đứng dậy sau thất bại. Đây chính là những phẩm chất cần thiết để mỗi người vững bước trên con đường đời.

Là học sinh, chúng ta cần tích cực học tập, rèn luyện và tham gia các hoạt động thực tế để tích lũy kinh nghiệm. Hãy mạnh dạn thử sức với những điều mới mẻ, nhưng cũng cần biết suy nghĩ thấu đáo trước mỗi quyết định. Đồng thời, cần giữ vững mục tiêu và lí tưởng sống để không bị lạc lối.

Tóm lại, trải nghiệm là yếu tố không thể thiếu trong hành trình của tuổi trẻ. Chính những trải nghiệm sẽ giúp mỗi người trưởng thành, hoàn thiện bản thân và vững vàng hơn trong cuộc sống. Vì vậy, tuổi trẻ hãy sống hết mình, dám nghĩ, dám làm và dám trải nghiệm để không phải nuối tiếc về sau.

Câu 1:

Thể thơ tự do

Câu 2:

Người ông bàn giao cho cháu: Gió heo may, góc phố, mùi ngô nướng bay. Tháng giêng hương bưởi, mùa xuân xanh dưới chân giày. Những mặt người đẫm nắng, đẫm yêu thương trên trái đất. Một chút buồn, chút ngậm ngùi, chút cô đơn. Câu thơ “vững gót làm người” – dạy cháu cách sống, cách làm người.

Câu 3:

Những tháng ngày vất vả, sương muối, đất rung, xóm làng loạn lạc, ngọn đèn mờ, mưa bụi rơi – ông không bàn giao.Vì Ông không muốn truyền cho cháu những gian khổ, đau thương, lo toan, mà muốn bảo vệ cháu khỏi những thử thách, để cháu tập trung nhận những điều tốt đẹp và quý giá từ cuộc sống.

Câu 4:

- Biện pháp điệp ngữ: Lặp lại cụm từ “bàn giao” nhiều lần.

- Tác dụng: Nhấn mạnh hành động chuyển giao từ thế hệ trước sang thế hệ sau; thể hiện tình cảm yêu thương, trân trọng và mong muốn truyền đạt những giá trị tinh thần, kỷ niệm đẹp, kinh nghiệm sống; tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, gần gũi, ấm áp cho bài thơ.

Câu 5:

Thế hệ trẻ hôm nay khi nhận "bàn giao" những giá trị quý giá, thiêng liêng từ cha ông cần phải có một thái độ đúng đắn và trách nhiệm. Trước hết, chúng ta phải biết trân trọng, biết ơn sâu sắc đối với những hy sinh, vất vả mà thế hệ đi trước đã đánh đổi để có được nền hòa bình, độc lập ngày hôm nay. Sự trân trọng ấy không dừng lại ở lời nói mà phải biến thành hành động qua việc ý thức gìn giữ, bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử và đạo đức truyền thống. Bên cạnh đó, tuổi trẻ cần không ngừng học tập, tự rèn luyện bản thân "vững gót làm người" để phát huy và sáng tạo thêm nhiều giá trị mới, làm giàu đẹp hơn cho quê hương. Đối diện với tương lai, chúng ta phải chủ động, tự tin gánh vác trách nhiệm lịch sử, xứng đáng với niềm tin yêu và kỳ vọng của các thế hệ đi trước.

Câu 1:

Những năm tháng trôi đi và lịch sử không ngừng biến động nhưng tác phẩm Trăng hè của Đoàn Văn Cường mãi là bông hoa cũng tuổi được mùa Xuân sống hiện lên trái tim đập ra hôm nay mai sau đặc biệt ở đó xúc động nhất chính là những dòng thơ:

Tiếng võng trong nhà kẽo kẹt đưa,

Đầu thềm con chó ngủ lơ mơ,

Bóng cây lơi lả bên hàng dậu,

Đêm vắng, người im, cảnh lặng tờ.

Ông lão nằm chơi ở giữa sân,

Tàu cau lấp loáng ánh trăng ngân.

Thằng cu đứng vịn bên thành chõng,

Ngắm bóng con mèo quyện dưới chân.

Đoạn thơ đã tái hiện một bức tranh làng quê Việt Nam yên bình, giản dị mà đầy chất thơ. Trước hết, đó là không gian đêm hè tĩnh lặng với âm thanh quen thuộc “tiếng võng… kẽo kẹt đưa”, gợi nhịp sống chậm rãi, êm đềm. Hình ảnh “con chó ngủ lơ mơ”, “bóng cây lơi lả bên hàng dậu” càng làm nổi bật vẻ thanh vắng, hiền hòa của thôn quê. Câu thơ “đêm vắng, người im, cảnh lặng tờ” như lắng đọng cả không gian, tạo nên một thế giới yên ả đến tuyệt đối. Trong bức tranh ấy, con người hiện lên gần gũi, thân thương: ông lão nằm nghỉ giữa sân, đứa trẻ hồn nhiên ngắm con mèo dưới ánh trăng. Ánh trăng “lấp loáng” phủ lên cảnh vật một vẻ đẹp dịu nhẹ, mơ màng. Tất cả hòa quyện tạo nên một bức tranh quê vừa giản dị vừa ấm áp tình người. Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu tha thiết với quê hương và khơi gợi trong lòng người đọc niềm gắn bó với những giá trị bình dị của cuộc sống.

Câu 2:

Trong cuộc đời mỗi người, nếu tuổi thơ là những nốt nhạc trong trẻo thì tuổi trẻ chính là bản hòa tấu rực rỡ và sôi động nhất. Đây là giai đoạn con người tràn đầy nhiệt huyết, sức mạnh và khát vọng. Để bản hòa tấu ấy thực sự có ý nghĩa, mỗi bạn trẻ cần có sự nỗ lực hết mình – một phẩm chất then chốt để đi đến thành công và cống hiến cho xã hội. "Nỗ lực hết mình" không chỉ đơn thuần là làm việc chăm chỉ, mà đó là thái độ sống tích cực, sẵn sàng dốc toàn bộ tâm trí và sức lực để đạt được mục tiêu đã đề ra. Đó là khi bạn không chọn việc nhẹ nhàng, không lùi bước trước những rào cản và luôn giữ vững niềm tin vào con đường mình đã chọn. Trong thời đại kỷ nguyên số phát triển như vũ bão, sự nỗ lực lại càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Tại sao tuổi trẻ phải nỗ lực đến vậy? Trước hết, tuổi trẻ là quãng thời gian quý giá nhất của đời người, khi trí tuệ mẫn tiệp nhất và sức sáng tạo dồi dào nhất. Đây là lúc chúng ta được phép sai lầm và có đủ thời gian để sửa chữa. Nếu không nỗ lực lúc này, chúng ta sẽ lãng phí đi tài sản lớn nhất là thời gian. Thứ hai, sự nỗ lực giúp chúng ta rèn luyện bản lĩnh. Chỉ qua những lần "đổ mồ hôi, sôi nước mắt" trên giảng đường hay nơi làm việc, mỗi người mới thực sự trưởng thành, biết giá trị của thành công và không bị gục ngã trước những biến cố sau này. Nhìn vào thực tế, chúng ta thấy rất nhiều tấm gương trẻ đầy ngưỡng mộ. Đó là những sinh viên vượt khó giành học bổng quốc tế, những bạn trẻ khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng hay những vận động viên miệt mài tập luyện bất chấp chấn thương để mang vinh quang về cho Tổ quốc. Sự nỗ lực của họ không chỉ mang lại giá trị cho cá nhân mà còn tạo ra nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng. Họ chứng minh rằng: "Không có con đường nào trải đầy hoa hồng mà không có dấu chân của sự kiên trì". Tuy nhiên, đáng buồn thay khi vẫn còn một bộ phận thanh niên đang chọn lối sống "ngủ quên". Họ hài lòng với thực tại, ngại va chạm, sống dựa dẫm vào cha mẹ hoặc dễ dàng bỏ cuộc khi gặp chút trắc trở. Lối sống thụ động ấy không chỉ kìm hãm sự phát triển của bản thân mà còn là gánh nặng cho xã hội. Cần hiểu rằng, nỗ lực hết mình không đồng nghĩa với việc làm việc quá sức đến kiệt quệ, mà là sự nỗ lực có mục tiêu, có kế hoạch và luôn biết cách cân bằng cuộc sống. Tóm lại, sự nỗ lực hết mình chính là chìa khóa để tuổi trẻ mở ra cánh cửa của những ước mơ. Là một người trẻ đang đứng trước ngưỡng cửa cuộc đời, tôi tự nhắc nhở mình phải luôn cố gắng mỗi ngày, không ngừng học hỏi và rèn luyện. Đừng để tuổi trẻ trôi qua trong nuối tiếc, hãy sống sao cho mỗi phút giây đều rực rỡ bởi ngọn lửa của sự nỗ lực và đam mê. Vì suy cho cùng, "phần thưởng của một công việc tốt là đã thực hiện nó".

Câu 1:

Ngôi kể thứ 3 .

Câu 2:

Một số chi tiết cho thấy chị Bớt không giận mẹ:Khi mẹ đến ở chung, Bớt “rất mừng”. Chị chăm sóc mẹ, khuyên mẹ nghỉ ngơi. Không nhắc lại chuyện cũ, không trách móc mẹ. Khi mẹ ân hận, chị ôm mẹ và nói lời an ủi.

Câu 3:

Qua đoạn trích, nhân vật Bớt hiện lên là người con hiếu thảo, giàu tình yêu thương và lòng bao dung, vị tha. Dù từng chịu sự phân biệt đối xử của mẹ, chị không hề oán trách mà ngược lại còn tìm cách xoa dịu nỗi ân hận của mẹ, mong muốn mẹ sống thanh thản.

Câu 4:

Hành động và lời nói của chị Bớt thể hiện sự bao dung vị tha của chị bớt. Chị không để quá khứ làm tổn thương hiện tại mà chọn cách đối đãi bằng tình yêu thương. Chị muốn xoa dịu sự ân hận, hối lỗi của mẹ, thể hiện sự thấu hiểu sâu sắc và mong muốn gắn kết tình thân là biểu hiện đẹp của đạo hiếu trong gia đình.

Câu 5:

Thông điệp: Tình cảm gia đình cần sự bao dung, tha thứ. Dù từng bị tổn thương, con người vẫn nên sống nhân hậu, biết yêu thương → giúp gắn kết và làm ấm lại các mối quan hệ.

Tác giả Phạm lữ ân đã từng viết "dẫu biết trăm năm là hữu hạn sao ta không thử sống thật sâu" thời gian là vô hạn năm tháng của con người là hữu hạn vậy để sống không hối tiếc sao ta không thử suy nghĩ về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường.Bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề cấp thiết nhất của nhân loại hiện nay. Môi trường không chỉ là không gian sống mà còn là điều kiện đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của con người. Khi môi trường bị ô nhiễm, tài nguyên bị cạn kiệt, con người không chỉ đối mặt với những hậu quả về sức khỏe mà còn chịu những tổn thương sâu sắc về tinh thần, như hiện tượng “tiếc thương sinh thái” đã chỉ ra. Thiên nhiên bị tàn phá đồng nghĩa với việc những giá trị quen thuộc, gắn bó trong đời sống cũng dần biến mất, khiến con người rơi vào trạng thái lo âu, mất mát. Vì vậy, bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm mà còn là nghĩa vụ của mỗi cá nhân. Mỗi người cần bắt đầu từ những hành động nhỏ như tiết kiệm tài nguyên, hạn chế rác thải nhựa, trồng cây xanh, nâng cao ý thức giữ gìn môi trường sống. Đồng thời, xã hội cần có những chính sách và biện pháp mạnh mẽ hơn để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Chỉ khi con người biết trân trọng và bảo vệ thiên nhiên, chúng ta mới có thể xây dựng một tương lai bền vững.

Câu 2:

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ thường gắn với lối sống thanh cao, thoát tục, thể hiện quan niệm sống của những trí thức trước thời cuộc. Qua hai đoạn thơ trong bài “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ của Nguyễn Khuyến**, người đọc có thể thấy được những nét tương đồng nhưng cũng có nhiều điểm khác biệt trong cách cảm nhận và thể hiện vẻ đẹp của người ẩn sĩ.

Trước hết, ở bài “Nhàn”, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã khắc họa hình ảnh người ẩn sĩ với lối sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên. Những hình ảnh “một mai, một cuốc, một cần câu” gợi lên cuộc sống lao động bình dị, tự cung tự cấp. Ông tìm thấy niềm vui trong sự thanh nhàn, tránh xa chốn “lao xao” của danh lợi. Quan niệm sống của ông thể hiện rõ qua câu “ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ / người khôn, người đến chốn lao xao”. Thực chất, cái “dại” ấy lại là sự tỉnh táo, là cách lựa chọn lối sống cao đẹp, giữ gìn nhân cách. Người ẩn sĩ trong thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên với tâm thế ung dung, tự tại, sống thuận theo tự nhiên, coi nhẹ vật chất và danh vọng. Trong khi đó, thơ của Nguyễn Khuyến cũng vẽ nên hình ảnh người ẩn sĩ nhưng mang màu sắc trữ tình và sâu lắng hơn. Thiên nhiên trong thơ ông hiện lên thanh bình, trong trẻo với “trời thu xanh ngắt”, “cần trúc lơ phơ”, “nước biếc trông như tầng khói phủ”. Không gian ấy gợi cảm giác yên tĩnh, nhưng đồng thời cũng phảng phất nỗi cô đơn, man mác buồn. Người ẩn sĩ ở đây không chỉ tìm về thiên nhiên để lánh đời mà còn mang trong lòng những tâm sự, suy tư. Câu hỏi “một tiếng trên không ngẩn ngơ nào?” như một nỗi bâng khuâng trước cuộc đời. Đặc biệt, hai câu cuối “nhàn hứng cũng vừa toan cất bút / nghĩ ra lại thẹn với ông Đào” cho thấy tâm trạng tự vấn, khiêm nhường của tác giả, đồng thời thể hiện lý tưởng sống cao đẹp nhưng cũng đầy trăn trở. Điểm giống nhau giữa hai hình tượng là đều đề cao lối sống thanh cao, hòa mình với thiên nhiên, tránh xa danh lợi. Cả hai nhà thơ đều tìm thấy giá trị sống trong sự giản dị, yên bình. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở sắc thái cảm xúc. Nếu Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện sự dứt khoát, ung dung, mang tính triết lí rõ ràng thì Nguyễn Khuyến lại thiên về cảm xúc, với nỗi buồn nhẹ nhàng, kín đáo. Người ẩn sĩ của Nguyễn Bỉnh Khiêm là biểu tượng của sự chủ động lựa chọn, còn ở Nguyễn Khuyến lại mang dáng dấp của một con người vừa ẩn dật vừa day dứt với cuộc đời. Như vậy, qua hai bài thơ, hình tượng người ẩn sĩ hiện lên vừa quen thuộc vừa đa dạng.

Dù khác nhau về sắc thái biểu đạt, cả hai đều góp phần làm nổi bật vẻ đẹp nhân cách của người trí thức xưa: sống thanh cao, giữ gìn khí tiết và hướng tới sự hài hòa với thiên nhiên. Điều đó không chỉ có ý nghĩa trong bối cảnh lịch sử mà còn gợi cho con người hôm nay những suy ngẫm sâu sắc về cách sống và giá trị của bản thân.

Câu 1:

Theo bài viết, tiếc thương sinh thái là nỗi đau khổ trước những mất mát về sinh thái mà con người hoặc là đã trải qua, hoặc là tin rằng đang ở phía trước.

Câu 2:

Bài viết trình bày thông tin theo trình tự từ việc nêu thực trạng, sau đó đưa ra dẫn chứng và số liệu cụ thể. Tác giả trước hết đề cập đến hiện tượng tiếc thương sinh thái do biến đổi khí hậu, rồi dẫn kết quả khảo sát để làm rõ mức độ ảnh hưởng của vấn đề này đối với giới trẻ.

Câu 3:

Dẫn chứng khoa học: định nghĩa của các nhà nghiên cứu (Cunsolo, Ellis).
Dẫn chứng thực tế: người Inuit, nông dân Australia, cháy rừng Amazon…
Trích dẫn lời nói trực tiếp của người trong cuộc.
Số liệu khảo sát (tỉ lệ % trẻ em lo lắng về biến đổi khí hậu).

Câu 4:

Cách tiếp cận mới mẻ, sâu sắc
Không chỉ nói về môi trường mà còn nhấn mạnh ảnh hưởng đến cảm xúc, tinh thần con người
Làm vấn đề trở nên gần gũi, dễ đồng cảm hơn

Câu 5:

Thông điệp sâu sắc nhất: Biến đổi khí hậu không chỉ hủy hoại môi trường vật chất mà còn đang tàn phá thế giới nội tâm và bản sắc văn hóa của con người. Từ đó, thức tỉnh chúng ta cần hành động không chỉ để cứu lấy Trái Đất mà còn để bảo vệ sức khỏe tâm thần và tương lai của chính giống loài mình.